I SA/Rz 791/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 31 października 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku M. R. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) sierpnia 2016 r., nr (...), w przedmiocie określenia skarżącemu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z kapitałów pieniężnych za 2012 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Ze złożonego przez niego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, a źródłem ich utrzymania jest wynagrodzenie za pracę skarżącego, wynoszące 1 356 zł miesięcznie i dopłaty unijne do produkcji rolnej, w kwocie 1 050 zł miesięcznie. Łączna kwota miesięcznego dochodu w gospodarstwie domowym skarżącego wynosi 2 406 zł miesięcznie, gdyż jego żona nie osiąga jakichkolwiek dochodów. Składając oświadczenie o stanie majątkowym skarżący wykazał następujące jego składniki: mieszkanie o pow. 40 m2 i wartości 50 000 zł, nieruchomości rolne o areale 6,3 ha i wartości 63 000 zł, nieruchomości leśne o pow. 2,9 ha i wartości 200 000 zł, udziały w spółce z o.o. o wartości 480 000 zł, które zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Wymieniając swoje zobowiązania i stałe wydatki skarżący, w poz. 11 urzędowego formularza, wskazał jedynie: kredyt bankowy w wysokości 13 415,57 zł, oraz zobowiązania leasingowe wynoszące 605 593 zł. Uzasadniając swój wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podkreślił, że od kilkunastu miesięcy przebywa na zwolnieniu lekarskim, pozostając na urlopie bezpłatnym i stara się o uzyskanie zasiłku rehabilitacyjnego. Ustosunkowując się do wezwania o złożenie dodatkowego oświadczenia skarżący wyjaśnił, że jego żona jest członkiem zarządu spółki z o.o., której on jest udziałowcem, jednakże pełni ona tę funkcję społecznie. Żona także posiada udziały o wartości 7 500 zł, jednakże one również zostały zajęte przez komornika. Uzupełniając listę ponoszonych wydatków skarżący podał, że na prąd wydaje miesięcznie 100 zł, na opał 200 zł, telefon i internet 100 zł, żywność 400 zł, leki 50 zł i środki czystości również 50 zł. Jeżeli chodzi o kredyt, to miesięcznie spłaca raty wynoszące po 1 000 zł, a rat leasingowych obecnie nie reguluje. Skarżący dodał oprócz tego, że posiada samochód marki Citroen Nemo, rok. prod. 2009. Wraz z dodatkowym oświadczeniem skarżący przedłożył między innymi zaświadczenie ARIMR w L., zgodnie, z którym wysokość pobranych przez niego w 2016 r. płatności wyniosła 3 684.93 zł. Przedmiotowe nieruchomości są utrzymywane w stanie użyteczności i bezpłatnie wydzierżawiane. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 1 813 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie, o którym mowa w cytowanym przepisie winno nastąpić poprzez złożenie pełnego, jasnego i wiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, obrazującego sytuację materialną wnioskodawcy oraz jego możliwości wygospodarowania stosownych środków finansowych, a także, na wezwanie, dodatkowego oświadczenia, wyjaśniającego wszelkie wątpliwości i rozbieżności. Mając na uwadze powyższe, a także treść złożonych przez skarżącego oświadczeń stwierdzić należy, nie sposób jest przyjąć, że wykazał on, iż spełnia przesłanki uzyskania wsparcia w postaci prawa pomocy. Wniosek taki wynika bowiem z tego, że oświadczenia skarżącego są niepełne, wybiórcze i wewnętrznie sprzeczne, a przy tym, mając na uwadze zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, z uwagi na te właśnie cechy nie można uznać je za wiarygodne. Skarżący bowiem określił wysokość swoich dochodów, obejmujących dochód z pracy i dopłat unijnych na 2 400 zł miesięcznie, tymczasem, jak wynika z przedłożonego przez niego zaświadczenia, suma pobranych przez niego w 2016 r. dopłat wyniosła jedynie 3 684.93 zł. Nie mógł on więc mieć z tego tytułu 1 050 zł miesięcznie, jak to pierwotnie zadeklarował. W tej sytuacji zadeklarowane przez niego wydatki (1 000 zł na spłatę kredytu i 900 zł na opłatę rachunków) nie znajdują pokrycia w dochodach, a dodać należy, że lista tych wydatków nie jest kompletna, nie obejmuje ona bowiem ani kosztów utrzymania samochodu, ani opłat komunalnych, nie wspominając już o innych wydatkach, takich jak chociażby podatek rolny. Z tego więc względu zasadnym jest pytanie o rzeczywistą wysokość dochodów skarżącego, gdyż złożone oświadczenia nie dają odpowiedzi na to pytanie. Niezależnie od powyższego zauważyć również należy, że żona skarżącego, zgodnie z dodatkowym oświadczeniem, społecznie pełni funkcję członka zarządu (jest jedynym jego członkiem) przedsiębiorcy, sp. z o.o., której skarżący jest udziałowcem. Sytuacja ta jest o tyle niezrozumiała, że podmiot ten prowadzi działalność komercyjną, ona zaś nie posiada jakiegokolwiek źródła dochodu. W tej sytuacji zasadnie można przyjąć, że żona skarżącego nie wykorzystuje swoich możliwości zarobkowych, świadcząc nieodpłatnie usługi menedżerskie. O ile więc prawne sytuacja taka jest dopuszczalna, to jednak powołując się na tego typu okoliczność, rzutującą bez wątpienia na ogólne położenie materialne gospodarstwa domowego skarżącego, nie może się on zasadnie domagać się przyznania mu wsparcia ze środków publicznych. Na marginesie niniejszych rozważań zauważyć też należy, że skarżący jak i jego żona dysponują majątkiem, w którym koszty sądowe, związane z niniejszą sprawą, wśród których najpoważniejszą pozycję stanowi wpis od skargi, znajdują pełne i wielokrotne pokrycie. Majątek ten obejmuje bowiem oprócz nieruchomości o sporej wartości również samochód osobowy i udziały w sp. z o.o. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.