I SA/Rz 792/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2012 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku M.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2006 r. - postanawia – oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Skarżąc decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia M.P. (dalej: skarżąca) zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, motywując wniosek tym, że ciężar utrzymania rodziny (trzyosobowej) spoczywa wyłącznie na niej, ponieważ mąż jest bezrobotny, hodowla drobiu nie przynosi dochodów, a zakupiona do tego celu nieruchomość (kurnik) została oddana do użytkowania szwagrowi w zamian za spłatę rat kredytowych, do czego zmusiła skarżącą trudna sytuacja w branży i całym rolnictwie. W tym stanie rzeczy, nie jest ona w stanie uiścić kosztów sądowych należnych w sprawie. Odnośnie sytuacji rodzinnej i majątkowej, skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami, siostrą, dwoma braćmi i córką. Jako majątek zadeklarowała dom mieszkalny o pow. 60 m², nieruchomość rolną o pow. 3,9 ha, która stanowi współwłasność jej braci i kurnik o pow. 2000 m². Zaznaczyła, że obciąża ją kredyt w wysokości ponad 500.000 zł i spłaca z tego tytułu raty w wysokości ok. 40.000 zł rocznie. Dochód skarżącej wynosi 693 zł brutto miesięcznie, rodzice otrzymują rentę strukturalną w wysokości ok. 1800 zł. Skarżąca wezwana do złożenia dodatkowych informacji i dokumentów, przedłożyła kserokopie: operacji na rachunku bankowym męża od 2.11.2011 r. do 1.12.2011 r., umowy o pracę, umowy najmu kurnika, opłat za energię elektryczną w 2010 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie postanowieniem z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. I SA/Rz 792/11 odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Skuteczne wniesienie środka prawnego w postaci sprzeciwu spowodowało, że postanowienie to utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) Rozpoznając wniosek o prawo pomocy Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.- przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskującym o przyznanie tego zwolnienia ciąży wykazanie, że jego sytuacja jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanych przepisach. Wątpliwości związanych z faktycznymi dochodami skarżącej nie wyeliminowały kolejne wyjaśnienia i dokumenty nadesłane na wezwanie z dnia 3 stycznia 2012 r. Skarżąca przedłożyła tym razem wyciąg również ze swojego rachunku bankowego (okres od 1.04.2011 do 31.12.2011), prowadzonego przez bank, który udzielił jej kredytu. W okresie ośmiu miesięcy, poza comiesięcznymi operacjami banku, związanymi z obsługą tegoż rachunku, odnotowano operację przelewu kwoty 300 zł od najemcy kurnika i przelew tytułem spłaty odsetek za jeden miesiąc w kwocie 359,96 zł. Natomiast na zestawieniu operacji bankowych za okres od 1.07.2011 do 31.10.2011, dokonywanych na rachunku męża skarżącej, odnotowywano spłaty rat kredytowych (11.07.2011: odsetki – 295,34 zł, rata- 326,17, 6.08.2011: 280 zł- spłata kredytu samochodowego, 10.08.2011: odsetki – 300,06 zł, rata- 321,45 zł, 11.09.2011: 280 zł- spłata kredytu samochodowego, 12.09.2011: odsetki –295,01 zł, rata- 326,50 zł, 9.10.2011: 280 zł- spłata kredytu samochodowego, 10.10.2011: odsetki –280,53 zł, rata- 340,98 zł), ale zdaniem Sądu, pomimo bezsprzecznego faktu dokonywanej spłaty kredytu zaciągniętego w związku z kupnem nieruchomości do produkcji rolnej, poświadczonej przez bank w zaświadczeniu z dnia 13.01.2012 r., wbrew twierdzeniom pełnomocnika ( pismo z dnia 16.01.2012 r.) spłata kredytów oraz ich wysokość nie wynika z załączonych wyciągów z rachunków bankowych. Skoro rocznie skarżąca spłaca ok. 40.000 zł kredytu, to miesięcznie na jego spłatę musi przeznaczyć ponad 3000 zł, czyli w przybliżeniu przyjmując czynsz z tytułu wynajmu kurnika. Kwoty takie wpłacane są przez skarżącą na rachunek bankowy męża, ale ich rozchód nie pokrywa tego kredytu, a inne wydatki. Z akt sprawy wynika, że raty -w przeciwieństwie do odsetek - nie są spłacane w systemie miesięcznym (k.6 akt administracyjnych). W sprzeciwie od postanowienia referendarza odmawiającego przyznania prawa pomocy, wyjaśniono, że wpłaty dokonywane przez skarżącą, przewyższające znacznie deklarowane przez nią dochody, pochodzą z drobnych pożyczek udzielanych przez rodzinę. W takiej sytuacji jedynym logicznym wnioskiem nasuwającym się z analizy sprawy, jest to, że skarżąca posiada większe możliwości finansowe niż deklaruje. Konkludując, w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała, że nie posiada możliwości, by pokryć koszty sądowe w sprawie, w której wniosła skargę. Bezspornym jest, mając na uwadze orzecznictwo sądowe i literaturę, że koszty sądowe powinny być ponoszone na równi z innymi wydatkami, a obowiązek partycypowania w kosztach postępowania dotyczy w szczególności tych, którzy posiadają stałe dochody i majątek, a to w sprawie jest bezsprzeczne. Przyznane sądowi prawo zwalniania od kosztów sądowych powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na opłacenie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe, a takie okoliczności w sprawie nie zachodzą. Relacje rodzinne w żadnym wypadku nie powinny stać na przeszkodzie temu, by czynsz najmu był również źródłem dochodów skarżącej. Tym samym nie zasługuje na szczególne traktowanie postawa skarżącej, który stara się przerzucić na Skarb Państwa, a faktycznie na współobywateli, koszty sporu wszczętego na jej żądanie. Nie znajdując przesłanek do zastosowania wobec skarżącej instytucji prawa pomocy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. , należało orzec jak w sentencji.