I SA/Rz 794/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Tomasz Smoleń SO del. Jarosław Szaro /spr./ Protokolant ref. st. Eliza Kaplita po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012r. sprawy ze skargi T. Ch. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2011r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta S. M. z dnia [...] marca 2011r. nr [...], 2) określa, że decyzje wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie - na rzecz pełnomocnika skarżącego adwokat A. S. – Kancelaria Adwokacka w R. kwotę 73,80 (słownie: siedemdziesiąt trzy 80/100) złotych, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 13,80 (słownie: trzynaście 80/100) złotych, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu. I SA/Rz 794/11 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] września 2011r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania T. C. od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta z dnia [...] marca 2011r. nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2011 rok, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż decyzją z dnia [...] marca 2011r. Burmistrz Gminy i Miasta ustalił T. C. (dalej: skarżący), B. W. oraz J. W. wymiar podatku od nieruchomości za 2011 rok stwierdzając, że wymiar tego podatku wynika z danych zawartych w informacji na podatek od nieruchomości oraz danych ewidencji gruntów i budynków. Organ I instancji wskazał, że nie zastosował zwolnienia z podatku nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków z uwagi na brak jego utrzymania i konserwowania zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części. Na podstawie art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega użytkowanie wieczyste oraz własność budynków, budowli oraz gruntów lub ich części. Natomiast w myśl art. 3 ust. 4 u.p.o.l. w wypadku współwłasności nieruchomość stanowią one odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Ponadto, organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm., j.t.) powoływanej dalej jako u.p.g.k., są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem tego organu, na konieczność ustalenia charakteru gruntu i ich powierzchni na potrzeby opodatkowania w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów, wskazuje bezpośrednio art. 21 ust. 1 u.p.g.k., w którym wymienia się tą ewidencję jako dokument rozstrzygający o klasyfikowaniu gruntów. Dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej, a więc zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. W postępowaniu ustalono, iż skarżący jest współwłaścicielem budynku mieszkalnego o pow. 54 m2, budynków pozostałych o pow. 40 m2 oraz gruntów o pow. 888 m2 położonych w S. oraz że budynek położony przy ul. P. decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w R. z dnia [...] stycznia 1992r. został wpisany do rejestru zabytków. Organ II instancji wskazał, że decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] lutego 2009r., nr [...] odmówiono skreślenia z rejestru zabytków ww. budynku. Organ podniósł również, że ze stanowiska Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zawartego w piśmie z dnia [...] listopada 2010r. nr [...] wynika, że przedmiotowy budynek nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, co zdaniem organu odwoławczego oznacza, że podatnicy nie spełnili wynikającej z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. przesłanki wymaganej do zwolnienia z podatku od nieruchomości, którą obok wpisu obiektu do rejestru, jest utrzymanie i konserwacja obiektu zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Na powyższą decyzję organu odwoławczego T. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił bezprawne zawyżenie podatku od nieruchomości położonej w S., ul. P. oraz nałożenie bezprawnie podatku od domu stanowiącego zabytek kultury. W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował wysokość wymierzonego przez organ podatkowy podatku od nieruchomości podnosząc, że podatek niezasadnie został nałożony na "niektóre elementy" nieruchomości położonej w S., ul. P. oraz brak zastosowania zwolnienia podatkowego w stosunku do budynku wpisanego do rejestru zabytków. Skarżący podniósł, że decyzje w przedmiocie podatku od nieruchomości za poprzednie lata były uchylane przez organ odwoławczy, który orzekł na jego korzyść. Skarżący nie zgodził się również z opinią konserwatora zabytków stwierdzając, że jest ona nierzetelna. Zdaniem skarżącego, budynek wpisany do rejestru zabytków jest zadbany, ma położony i pomalowany nowy dach, a dobry stan budynku potwierdziło trzy komisje z W. i wydana w 2009 roku decyzja ministerstwa. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalanie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Stosownie do treści art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 j.t.,) określanej dalej ustawą p.p.s.a., kontrola zaskarżonych rozstrzygnięć dokonywana jest pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawami wskazanymi w skardze. Skarga jest uzasadniona, jednakże z innych przyczyn niż w niej podniesione. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 rok. Sposób określenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości wskazuje art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010r. Nr 95, poz.613), określanej dalej u.p.o.l., zgodnie z którym podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowi dla budynków lub ich części powierzchnia użytkowa. Określenie podstawy opodatkowania budynków poprzez ich powierzchnię użytkową wynika z tego, iż istotne dla jej wyliczenia jest wyznaczenie "obszaru" - powierzchni potencjalnie wykorzystywanej do celów, dla których dany budynek został skonstruowany. Z uwagi na powyższe, ustalenie powierzchni użytkowej budynku ma przesądzające znaczenie dla określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości. Nie ulega zatem wątpliwości, że na organach podatkowych w niniejszym postępowaniu ciążył obowiązek dokonania prawidłowych ustaleń w tak kluczowej dla prawidłowego wymiaru podatku kwestii, jak podstawa opodatkowania. Zasadniczym celem postępowania dowodowego prowadzonego przez organ podatkowy było więc prawidłowe określenie powierzchni użytkowej przedmiotowych budynków. Sąd podziela ugruntowany już w orzecznictwie sądowoadmintracyjnym pogląd, że organy podatkowe przy wymiarze podatku od nieruchomości są związane zapisami w ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002r., sygn. akt III SA 2466/01, Lex nr 77806, wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994r., sygn. akt III SA 911/94, OSS 1994/4-5/164, wyrok NSA z dnia 29 grudnia 1993r., sygn. akt III SA 747/93, ONSA 1994/4/163). Wynika to z brzmienia przepisu art. 21 u.p.g.k. który stanowi, iż podstawą wymiaru podatków powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja ta jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Sposób prowadzenia ewidencji gruntów i budynków został określony w Rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001r. Nr 38, poz. 454, dalej: rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Przepis § 63 ust. 1 cyt. rozporządzenia dotyczący nieruchomości zabudowanych budynkami nie stanowiącymi odrębnego od gruntu przedmiotu własności stanowi, że danymi ewidencyjnymi dotyczącymi budynku stanowiącego część składową gruntu są: 1) numer ewidencyjny budynku stanowiący część składową identyfikatora budynku, 2) numer porządkowy, którym oznaczony został budynek w trybie przepisów o numeracji nieruchomości, 3) numeryczny opis konturu wyznaczonego przez prostokątny rzut na płaszczyznę poziomą zewnętrznych płaszczyzn ścian zewnętrznych kondygnacji przyziemnej budynku, a w budynkach posadowionych na filarach, kondygnacji opartej na tych filarach - zwanego dalej konturem budynku, 4) numery działek ewidencyjnych, na których usytuowany jest budynek, 5) oznaczenie funkcji podstawowej budynku, 6) wartość budynku oraz data określenia tej wartości, 7) rok zakończenia budowy, 8) pole powierzchni zabudowy w m2, 9) liczba kondygnacji nadziemnych oraz liczba kondygnacji podziemnych, 10) informacja o materiale, z którego zbudowane są zewnętrzne ściany budynku, 11) liczba i numery lokali stanowiących odrębne nieruchomości lokalowe, 12) liczba i numery lokali innych niż wymienione w pkt 11, 13) łączne, wyrażone w m2, pole powierzchni użytkowej: a) wszystkich lokali w budynku, b) pomieszczeń przynależnych do lokali, 14) numer rejestru zabytków prowadzonego na podstawie przepisów o ochronie dóbr kultury. Z kolei zgodnie z § 63 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, powierzchnię użytkową lokalu ustala się zgodnie z zasadami określonymi w przepisach ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787 i Nr 162, poz. 1119, z 1999 r. Nr 111, poz. 1281, z 2000 r. Nr 3, poz. 46, Nr 5, poz. 67, Nr 83, poz. 946, Nr 88, poz. 988, Nr 95, poz. 1041 i Nr 122, poz. 1317 oraz z 2001 r. Nr 4, poz. 27). Powołana wyżej ustawa w art. 3 ust 5 definiuję pojęcie powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego stanowiąc, że należy przez nią rozumieć powierzchnię wszystkich pomieszczeń znajdujących się w lokalu, a w szczególności: pokoi, kuchni, spiżarni, przedpokoi, alków, holi, korytarzy, łazienek oraz innych pomieszczeń służących mieszkalnym i gospodarczym potrzebom najemcy, bez względu na ich przeznaczenie i sposób użytkowania; nie uważa się jednak za powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego powierzchni: balkonów, tarasów i loggii, antresoli, szaf i schowków w ścianach, pralni, suszarni, wózkowni, strychów, piwnic i komórek przeznaczonych na przechowywanie opału. Obmiaru powierzchni użytkowej lokalu dokonuje się w świetle wyprawionych ścian, według zasad określonych w Polskiej Normie. Jednocześnie przepis art. 4 ust. 2 u.p.o.l stanowi, że powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50 %, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się. Występujące pomiędzy tymi przepisami różnice nie tłumaczą rozbieżności, która ma miejsce w tej sprawie. W niniejszym postępowaniu w decyzjach organów podatkowych obu instancji wskazano, że należny podatek został wymierzony w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów. Jednakże ze znajdującego się w aktach sprawy wykazu dokonanych zmian w danych rejestru gruntów zgodnie z którym wprowadzono zmiany do ewidencji gruntów i budynków (k.5) wynika, że powierzchnia użytkowa budynków wynosi "0.0". Ponadto, w decyzji organu I instancji stwierdzono, że opodatkowaniu podlegają m.in. pozostałe budynki o pow. 40 m2. W powołanym powyżej dokumencie budynek (budynki) o takiej powierzchni nie zostały ujęte. Natomiast z karty nieruchomości (k.6) wynika, że postawą wymiaru podatku jest jedynie budynek mieszkalny o pow. 54 m2. Orzekające w niniejszej sprawie organy podatkowe nie odniosły się w swych rozstrzygnięciach do powyższych rozbieżności. Wskazane kwestie muszą zostać wyjaśnione w postępowaniu administracyjnym. Należy ustalić także czy rzeczywiście, tak jak podaje to wnioskodawca, wcześniejsze decyzje wymiarowe nie obejmowały wszystkich budynków, a jeżeli tak, to z jakiego powodu. Stwierdzone uchybienia powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako naruszających prawo procesowe – nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy p.p.s.a, orzekł jak w sentencji. Na podstawie art.152 ustawy p.p.s.a. Sąd orzekł, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a oraz § 18 ust.1 pkt 1 ppkt a w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie wynagrodzenia za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).