I SA/Rz 795/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie - Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2008r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne - p o s t a n a w i a - 1. umorzyć postępowanie o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata Na rozprawie w dniu 17 marca 2009r. skarżący złożył do protokołu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie zawodowego pełnomocnika. W złożonym, na wezwanie referendarza sądowego, urzędowym formularzu PPF zwrócił się także o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, iż z uwagi na skomplikowany charakter sprawy nie jest w stanie samodzielnie jej prowadzić. Wskazał także, że jedyne jego źródło utrzymania stanowi otrzymywane stypendium w wysokości 772,60zł (brutto) miesięcznie. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, cierpi na niewydolność oddechową. Jego żona wraz z dziesięcioletnim synem zamieszkuje oddzielnie. Referendarz sądowy, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej w skrócie jako p.p.s.a.), wezwaniem z dnia 24 kwietnia 2009r. wezwał do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez wyjaśnienie warunków mieszkaniowych, podanie rodzaju wydatków i kwot pieniężnych związanych z kosztami utrzymania oraz wskazania wszystkich źródeł ich pokrywania, udzielenia informacji o ewentualnych dodatkach, zapomogach itp. oraz do przedłożenia wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie. Rozpoznając wniosek zważono co następuje: W rozpoznawanej sprawie skarżący, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Oznacza to, że nie ma on obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Złożenie wniosku w tym zakresie było zatem zbędne i skutkuje umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego. W tej jednak sytuacji zasadność wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego podlega analizie pod względem spełniania przez skarżącego przesłanki do przyznania całkowitego prawa pomocy, a więc wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Ciężar dowodu okoliczności świadczących o braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Co za tym idzie, Sąd jest władny wniosek strony uwzględnić jedynie wówczas, gdy ta samodzielnie udowodni, że spełnia przesłanki z przytoczonego przepisu. W każdym odmiennym wypadku, tj. w sytuacji, gdy z oświadczenia strony wynika, że jest w stanie ponieść koszty, ale także, gdy z niego nie wynika, że nie jest w stanie, Sąd musi wniosek oddalić. Druga z przytoczonych sytuacji może mieć miejsce na przykład wtedy, gdy oświadczenie zawiera sprzeczne informacje, nielogiczne wnioski, bądź też gdy mimo wezwania Sądu strona wniosku nie uzupełniła. Złożone przez skarżącego oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a., nie zawiera, zdaniem referendarza sądowego, dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych oraz sytuacji majątkowej jego rodziny. W złożonym wniosku skarżący skoncentrował się jedynie na przedstawieniu takich danych, które mogą świadczyć o jego złym stanie majątkowym. Skarżący był wzywany do uzupełnienia wniosku i pomimo wezwania referendarza sądowego, nie uzupełnił złożonego wniosku o wskazane w wezwaniu z dnia 24 kwietnia 2009r. dane, nie przedłożył także wyciągów lub wykazów z posiadanych rachunków bankowych za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. Nie uzupełnienie wniosku pozbawiło w znacznej mierze referendarza sądowego, możliwości oceny sytuacji majątkowej skarżącego. Uzasadnieniem dla ustanowienia adwokata (radcy prawnego) z urzędu nie może być natomiast obawa przed naruszeniem praw strony w postępowaniu, skoro sąd rozpoznaje sprawę niezależnie od zarzutów i wniosków zawartych w skardze oraz powołanej podstawy prawnej (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Mając na uwadze te okoliczności, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie mu prawa pomocy. Z przedstawionych powodów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.