I SA/Rz 80/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Piórkowska /spr./ Sędzia NSA Bożena Wieczorska Asesor WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2004r. Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. określa, że powyższe postanowienie nie może być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. K. kwotę 100 zł. (słownie sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 80/04 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia (...) lutego 2004r. (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania J. K. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia (...) listopada 2003r. znak (...) w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Jako podstawę prawną postanowienia orzekający w sprawie organ powołał art. 138 § l pkt. l i art. 144 kpa w zw. z art. 17 § l, art. 18, art. 33, i art. 34 § l i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /tekst jedn. Dz.U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm./. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że przedmiotem postępowania zażaleniowego przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym jest postanowienie Wójta Gminy z dnia (..) listopada 2003r., znak (...) w przedmiocie wyrażenia stanowiska wierzyciela w stosunku do zarzutów zobowiązanego J. K. w zakresie prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych nr nr 393, 394, 395, 396 wystawionych przez wierzyciela na należność pieniężną wynikającą z decyzji Wójta Gminy z dnia (...)kwietnia 1997r., sygn. (...) w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za 1997 rok w wysokości 5.922,00 zł, którego treść i moc dowodowa zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art.15 K.p.a., podlega badaniu i ocenie przez organ drugiej instancji, na tle całokształtu materiału dowodowego sprawy. Stosownie do art.17 §1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.- Dz.U. z 2002r. Nr 110, poz.968 ze zm.) "O ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia". Zgodnie zaś z art.18 powołanej wyżej ustawy "Jeżeli przepisy mniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeks postępowania administracyjnego." Oznacza to m.in., że wydanie prawidłowego postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym - w myśl przepisów art. 7 i 77 §1 K.p.a. -powinno być poprzedzone dokładnym ustaleniem zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji mogą być wyłącznie przyczyny wskazane enumeratywnie w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, którymi są: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, 4) błąd co do osoby zobowiązanego, 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa wart. 15 § l, 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Obowiązek podatkowy J. K. stał się zobowiązaniem podatkowym z dniem kiedy decyzja Wójta Gminy z dnia (...) kwietnia 1997r., sygn. (...) w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za 1997 rok w wysokości 5.922,00zł stała się ostateczna. Argumentacja podnoszona przez żalącego się, a odnosząca się do nie istnienia obowiązku podatkowego z uwagi na to, że jak twierdzi strona "działalność gospodarcza nie była prowadzona, a decyzję o wymiarze podatku odebrała córka wówczas niepełnoletnia," nie może być przedmiotem zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Kwestia powyższa mogła być wyłącznie przedmiotem postępowania przed organem podatkowym, którym dla podatków i opłat lokalnych jest w pierwszej instancji właściwy organ samorządowy (w przedmiotowej sprawie Wójt Gminy), a w drugiej instancji samorządowe kolegium odwoławcze. Jak wynika z akt sprawy J.K. nie zakwestionował odwołaniem decyzji Wójta Gminy z dnia (...) kwietnia 1997r., sygn. 80153/1997 w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za 1997 rok w wysokości 5.922,00zł, wobec czego ww. decyzja stała się ostateczna. Zgodnie z przepisem art. 29 § l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W tym względzie treść art.29 § l cytowanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest jednoznaczna. Przedstawiony pogląd prawny znajduje pełne poparcie w orzecznictwie sądowym. Tytułem przykładu można wskazać chociażby na tezę wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2000r., sygn. akt SA/Sz 358/99 (opubl. w: LEX nr 41610), która brzmi następująco: "Zakaz badania przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym określony w przepisie art. 29 § l ustawy z 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest jednoznaczny, albowiem organ egzekucyjny, wkraczając w merytoryczne badanie zasadności egzekwowanego obowiązku, podejmowałby się rozpatrywania sprawy statecznie rozstrzygniętej. To skutkowałoby, że organ egzekucyjny byłby jakby; trzecią instancją rozpatrującą sprawę, a postępowanie egzekucyjne byłoby kontynuacją postępowania merytorycznego, w trakcie którego obowiązki podlegające egzekucji zostały określone". Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut żalącego się zawarty w piśmie z dnia 3 listopada 2003r. skierowanym do wierzyciela, na które powołał się J.K. we wniesionym zażaleniu, dotyczący przedawnienia zobowiązania podatkowego, bowiem w przedmiotowej sprawie bieg terminu przedawnienia został przerwany poprzez wystawienie przez wierzyciela tytułu wykonawczego w dniu 10 grudnia 2002r. i wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 70 § l ustawy z dnia ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) "Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku; kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Stosownie zaś do § 4 powołanej wyżej ustawy "Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony". Na postanowienie to J.K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosząc krzywdzący jego charakter . Podatek został wymierzony od lokalu w którym nie była prowadzona działalność gospodarcza. Decyzje podatkową odebrała jego nieletnia córka o czym powiadamiał orzekające organy. W ocenie skarżącego sprawa przedawniła się z dniem 31 grudnia 2002r. ponieważ nie został on powiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego wniosło ojej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje i postanowienia w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega uwzględnieniu. Z treści art. 34 § l ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /tekst jedn. Dz.U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm./ wynika, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt. 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt. 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt. 1-5, wypowiedz wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Podnoszony przez skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym zarzut przedawnienia znajduje się w kręgu zarzutów' w których wypowiedz wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca - art. 33 pkt. l ustawy. Przepis ten pozostaje w związku z przepisem art. 29 ustawy, a który stanowi, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zestawienie przytoczonych wyżej przepisów prowadzi zatem do wniosku, że skoro organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, to oparcie zarzutów zobowiązanego na twierdzeniu że zobowiązanie uległo przedawnieniu, wywoła zamierzony skutek jedynie w razie przyznania tego faktu przez wierzyciela w trybie art. 34 § l ustawy o egzekucji w administracji. W rozpoznawanej sprawie niezbędnym zatem jest prawidłowe ustalenie przez wierzyciela, czy zobowiązanie podatkowe, dla którego zostały wystawione tytuły wykonawcze uległo przedawnieniu. Jak to wynika z treści przepisu art. 70 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony - art. 70 § 4 cyt. wyżej ustawy. Taka treść tego przepisu nadana została ustawą z dnia z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. Nr 169, poz. 1387/, a na mocy art. 20 § l tej ustawy, do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. l w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając sprawę w okresie obowiązywania przepisu art. 70 § 4 Ordynacja podatkowa w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 12 września 2002r. nie dokonało analizy czy zobowiązanie uległo przedawnieniu, jak również czy został zastosowany środek egzekucyjny przerywający bieg terminu przedawnienia, o którym podatnik został zawiadomiony. W tym stanie rzeczy Sąd nie może dokonać kontroli zaskarżonego postanowienia gdyż w aktach sprawy brak jest zarówno przedmiotowych tytułów wykonawczych, jak również innych dowodów wskazujących na ewentualne podjęcie czynności egzekucyjnych czy też środków egzekucyjnych a które to pojęcia nie są tożsame. W świetle naprowadzonych wyżej uwag, Sąd działając na podstawie art. 132, art. 142 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152, art. 211 i art. 212 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1210/ orzekł jak w sentencji.