I SA/Rz 80/13
PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-04-03
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę za poprzedni rok obrotowy i posiada zadłużenie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej adwokat, jeśli dysponuje środkami na rachunkach bankowych i majątkiem w postaci środków trwałych?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych ani ustanowiony dla niej adwokat, jeśli pomimo wykazania straty i zadłużenia, dysponuje środkami pieniężnymi na rachunkach bankowych oraz majątkiem w postaci środków trwałych, co pozwala jej na poniesienie kosztów postępowania. Sama strata nie jest równoznaczna z brakiem środków finansowych.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku VAT. Spółka uzasadniła wniosek zadłużeniem, stratą za poprzedni rok, brakiem zdolności kredytowej i obawą o konieczność zwrotu pożyczki. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę sytuację finansową spółki, w tym posiadane środki na rachunkach bankowych i wartość środków trwałych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2013 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia w prawidłowej wysokości kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Sygn. I SA/Rz 80/13
U Z A S A D N I E N I E
"A" spółka z o.o. z siedzibą w K. (dalej zwana spółką/skarżącą) wezwana do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Spółka prowadzi działalność w zakresie importu stali i jej dystrybucji w kraju i w uzasadnieniu wniosku podała, że nie ma zdolności kredytowej, jest zadłużona na kwotę 250.900, 00 zł (pożyczkodawca jest osobą fizyczną), osiąga stratę (318.574,10 zł za 2012 r.), która związana jest z działaniami organów celnych i to z kolei może spowodować żądanie natychmiastowego zwrotu pożyczki, a tym samym zagrożenie związane z ewentualnym postawieniem spółki w stan likwidacji. Wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 50.000,00 zł, wartość środków trwałych to 1.065.372,82 zł, strata: 318.574,10 zł, stan kont bankowych: 23.517,11Eur i 45.973,66 zł
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o który wnioskuje spółka, może zostać przyznane osobie prawnej (jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej), gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Przepis na podstawie którego zawarto przesłanki jakie musi spełnić osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), tj. art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.- dalej w skrócie: P.p.s.a.) oparty jest na konstrukcji ograniczonego uznania, co oznacza, że ostatecznie spełnienie tych przesłanek ekonomicznych uprawnia jedynie do udzielenia takiej pomocy. Warunek wykazania przez osobę prawną podstaw, na których opiera swój wniosek o przyznanie prawa pomocy, nakłada na nią obowiązek przedstawienia odpowiednich dowodów potwierdzających niemożność pokrycia tych kosztów postępowania.
W niniejszej sprawie takie wyjątkowe okoliczności o jakich mowa w ww. przepisie nie zachodzą, a informacje podane przez spółkę są wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia, a zatem nie zachodzi konieczność wzywania skarżącej do złożenia dodatkowych informacji i dokumentów źródłowych, obrazujących jej sytuację finansową.
Rozpoznając wniosek należało wziąć pod uwagę, co uczyniono, że skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w czterech sprawach zawisłych przed tutejszym sądem (sygn. akt: I SA/Rz 78/13, I SA/Rz 79/13, I SA/Rz 80/13, I SA/Rz 81/13). Łączna wysokość wpisów sądowych, których uiszczenie jest konieczne do nadania biegu skargom wynosi 3. 088 zł (503 zł, 512 zł, 1027 zł, 1046 zł) stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Inne koszty sądowe, o ile by wystąpiły, będą niższe, np. wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej –połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł, wpis od zażalenia 100 zł. Nie są to więc kwoty wygórowane, a nawet można stwierdzić, że w rozmiarze działalności spółki - znikome.
Skoro zatem skarżąca spółka dysponuje (brak informacji o jakimkolwiek ograniczeniu w dysponowaniu środkami na rachunkach) środkami pieniężnymi w kwotach podanych na formularzu PPPr , tj. 23.517,11Eur i 45.973,66 zł, to nie sposób uznać, że spółka nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy nawet w zakresie częściowym. Co więcej, spółka posiada majątek w postaci środków trwałych w wysokości 1.065.372,82 zł, ponosi minimalne, w stosunku do rozmiarów działalności, koszty związane z pracą (płace)- wynagrodzenie prezesa zarządu – 400 zł brutto miesięcznie. Strata natomiast nie koniecznie musi oznaczać faktycznie złej sytuacji finansowej; strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, skutkując brakiem dochodu do opodatkowania, tj. brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego i w żadnym wypadku nie stanowi automatycznie o braku środków.
Reasumując, poddając ocenie wniosek o przyznanie prawa pomocy należy uznać, że nie zasługuje on na wyjątkowe traktowanie o jakim mowa w art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Funkcjonowanie spółki prawa handlowego nie może polegać na dotowaniu jej przez Skarb Państwa w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia dla niej adwokata w sytuacji gdy prowadzi spór sądowy. Bezsprzecznie spółka ma możliwości poniesienia wymaganych kosztów sądowych oraz jeżeli uważa za konieczne – ustanowienie pełnomocnika z wyboru. W sytuacji finansowej spółki wniosek o prawo pomocy należy potraktować jako subiektywny i zgłoszony bezrefleksyjnie.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 242 § 2 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło