I SA/Rz 801/10
WyrokWSA w Rzeszowie2011-01-20
Skład orzekający: Barbara Stukan-Pytlowany, Maria Serafin-Kosowska, Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo określiły podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, odrzucając prywatną wycenę rzeczoznawcy i opierając się wyłącznie na opinii biegłego powołanego przez organ, bez przeprowadzenia konfrontacji między biegłymi i należytego uzasadnienia odrzucenia dowodu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, w szczególności zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej) oraz obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 122, 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Odmowa wiary prywatnej opinii rzeczoznawcy A.K. nie została należycie uzasadniona, a oparcie się wyłącznie na opinii biegłego J.S., sporządzonej po długim czasie od nabycia pojazdu i bez jego oględzin, bez konfrontacji z drugim rzeczoznawcą, stanowiło naruszenie tych zasad, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z tym zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Skarżący B.J. nabył wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy Mercedes Benz C 220 CDI, deklarując jego wartość na 9 651 zł i płacąc podatek akcyzowy w kwocie 1 313 zł. Organy podatkowe uznały tę wartość za zaniżoną w stosunku do średniej wartości rynkowej i określiły zobowiązanie podatkowe na 3 909 zł. Skarżący kwestionował sposób ustalenia wartości, powołując się na uszkodzenia pojazdu i przedstawiając prywatną wycenę rzeczoznawcy A.K. Organy odwołały się do opinii biegłego J.S., odrzucając prywatną wycenę jako niewiarygodną. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i brak należytego uzasadnienia odrzucenia dowodów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, orzekł, że decyzje te nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Barbara Stukan-Pytlowany Sędziowie NSA Maria Serafin-Kosowska WSA Kazimierz Włoch /spr./ Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2010r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...], 2) określa, że decyzje wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego B. J. kwotę 104 (słownie: sto cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] września 2010r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w P. po rozpatrzeniu odwołania B.J., od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Mercedes Benz – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ ustalił iż w dniu 11 sierpnia 2010 r. B.J. złożył w Oddziale Celnym w M. deklarację uproszczoną [..], w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego marki Mercedes Benz C 220 CDI o nr VIN: [....], rok produkcji 2004, pojemność silnika 2148 cm3. Do deklaracji tej dołączył między innymi dokument zawierający dane identyfikacyjne pojazdu, oraz kserokopię umowy kupna-sprzedaży oraz kserokopię oceny technicznej sprowadzonego samochodu nr 08/2119/KA sporządzonej przez rzeczoznawcę A.K.. W złożonej deklaracji określił wartość sprowadzonego samochodu na kwotę 9 651 zł. oraz wyliczył wartość podatku akcyzowego od przedmiotowego samochodu na kwotę 1 313 zł, którą następnie zapłacił w dniu 12 sierpnia 2008 r.
Organ podatkowy, stwierdziwszy iż istnieje znaczna różnica pomiędzy wskazaną w deklaracji podatkowej podstawą opodatkowania, a ustaloną przez organ podatkowy średnią wartością rynkową samochodu osobowego tego samego rodzaju, wezwał podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub pisemnego wskazania przyczyn uzasadniających podanie wysokości podstawy opodatkowania w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej przedmiotowego auta.
W odpowiedzi podatnik przedłożył oświadczenie, z którego wynika iż sprowadzony samochód osobowy został nabyty w stanie uszkodzonym, ze znacznym przebiegiem i kwalifikuje się do naprawy przy użyciu części dostępnych w autoryzowanych stacjach obsługi. Z tych względów wymaga dużych nakładów finansowych, dlatego zadeklarowana podstawa opodatkowania odpowiada aktualnej wartości samochodu oraz cenie za jaką samochód został zakupiony. Wraz z przedmiotowym oświadczeniem strona przedłożyła ocenę techniczną przedmiotowego samochodu wraz dokumentacja zdjęciową a także kopię umowy kupna-sprzedaży przedmiotowego samochodu. W toku postępowania oświadczył również, iż kupił przedmiotowy samochód w stanie uszkodzonym licząc się z koniecznością jego naprawy. Koszt części potrzebnych do naprawy ocenił na kwotę 11 tyś zł. stwierdzając jednakże, iż nie przechowywał stosownych rachunków czy faktur.
Z wyjaśnień sporządzającego wycenę techniczną biegłego A.K. wynika, iż w dokonanej wycenie zastosował korekty: z tytułu importu indywidualnego - 5 %, z tytułu przewidywanych kosztów naprawy pojazdu po wypadku przyjęto szacunkowo 40 % zastrzegając, iż dokładne określenie wymaga sporządzenia dodatkowo kosztorysu naprawy, korekty z tytułu utraty wartości handlowej pojazdu po wypadku - 5 %, oraz z tytułu współczynnika zbywalności - 5 %.
W toku przeprowadzonego postępowania podatkowego, powołano biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnej "R." S.A. w R., w celu ustalenia przeciętnej ceny stosowanej na rynku krajowym, w obrocie samochodami osobowymi marki Mercedes Benz C 220 CDI, rok produkcji 2004, pojemność silnika 2148 cm3, na miesiąc sierpień 2008 r.
Z opinii nr 1000/10/Szel sporządzonej w dniu 10 czerwca 2010r. przez tego biegłego wynika, iż wartość przedmiotowego auta na dzień 15 sierpnia 2008 r., w stanie nieuszkodzonym wynosi 57 300 zł, a jego wartość w stanie uszkodzonym określona została na kwotę 35 900 zł (metodą zredukowanego kosztu naprawy w oparciu o szacunkowy koszt naprawy) oraz na kwotę 30 275 zł (metodą stopnia uszkodzenia).
Wobec tego po przeprowadzeniu analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, Naczelnik Urzędu Celnego w R. stwierdził, że wskazana przez podatnika w deklaracji podstawa opodatkowania, w sposób nieuzasadniony znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, wobec czego decyzją nr [...] z dnia 25 czerwca 2010 r. określił B.J. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Mercedes Benz C220 CDI, w wysokości 3 909 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości, podatnik zarzucił, naruszenie art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym, poprzez zaniechanie zbadania przyczyny różnicy między wartością średnią a wartością zadeklarowaną przez podatnika oraz zaniechanie zbadania czy uszkodzenia przedmiotowego pojazdu miały wpływ na przedstawioną transakcję. Podatnik przedstawił także rachunki za części użyte przy naprawie auta na łączna kwotę 955zł.
Zarzucił również, iż organ nie wskazał powodów dla których odmówił wiary opinii technicznej przedłożonej przez stronę, nie uwzględnił kosztów części zamiennych oraz kosztów naprawy uszkodzonego samochodu, a także zastosowanych do ustalenia wartości samochodu współczynników obniżających wartość uszkodzonego auta, między innymi: współczynnika stopnia uszkodzenia, oraz współczynnika zbywalności samochodu uszkodzonego.
Strona zarzuciła również, iż przy ustalaniu wartości samochodu w postępowaniu podatkowym, bezzasadnie pominięto fakt, iż samochód ten zakupiony został za kwotę 3 000 euro. Cena ta bowiem wynikała z faktu, iż samochód był znacznie uszkodzony i miał dość duży przebieg - 175 069 km. W ocenie strony, ubytek wartości samochodu spowodowany uszkodzeniami, znacznym przebiegiem oraz zmniejszeniem zbywalności z tytułu uszkodzenia, stanowi wystarczające uzasadnienie podania podstawy opodatkowania w wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej podobnego samochodu.
Sporządzonej w trakcie postępowania na zlecenie organu opinii biegłego J.S., podatnik zarzucił niekompletność. W jego ocenie nie zawiera ona kosztów części zamiennych oraz kosztów naprawy uszkodzonego samochodu.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych (III SA/Kr 440/09), podatnik podkreślił iż skoro pojazd nabyty wewnątrzwspólnotowo przez niego był samochodem powypadkowym, to należało ustalić procentowy stopień ubytku jego wartości spowodowany tymi uszkodzeniami, a następnie o taki sam procent obniżyć średnią wartość rynkową samochodu osobowego przyjętego za podstawę obliczenia rezydualnej kwoty podatku akcyzowego.
Strona zarzuciła również, iż żaden przepis prawa nie nakazuje skarżącemu zbierania i przechowywania faktur związanych z zakupem części podlegających wymianie w związku z naprawą nabytego uszkodzonego samochodu, ani rachunków za wykonaną naprawę, a żądanie przedstawienia takich dokumentów po upływie prawie dwóch lat stanowi rażące naruszenie przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym. W ocenie skarżącego powołany przez Urząd Celny biegły, winien ustalić procentowy stopień ubytku wartości samochodu, spowodowany uszkodzeniami i o taki sam procent obniżyć wartość samochodu nabytego przez skarżącego, tak jak to uczynił rzeczoznawca A.K., obniżając wartość samochodu z tytułu kosztów naprawy powypadkowej o 40 %. W aktach sprawy jest wystarczający materiał dowodowy (zdjęcia uszkodzonego samochodu, opis uszkodzeń), pozwalający na ustalenie stopnia ubytku wartości samochodu spowodowanego uszkodzeniami powypadkowymi.
Dyrektor Izby Celnej w P., powołując przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 roku nr 8, poz. 60 ze zm., powoływana dalej jako Ordynacja podatkowa), ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 z późn. zm., powoływana dalej jako ustawa o podatku akcyzowym), oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm., powoływane dalej jako: rozporządzenie w sprawie obniżenia stawek) stwierdził, iż zaskarżona decyzja w całości odpowiada prawu i podzielił argumentację organu I instancji.
Badając ponownie materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, organ odwoławczy podkreślił, iż zadeklarowana przez podatnika wartość nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu w wysokości 9 651 zł, znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego na rynku krajowym, co jednakże nie znajduje uzasadnienia w argumentach przytaczanych przez skarżącego. Na podstawie przedłożonych przez stronę dokumentów nie sposób bowiem uznać, iż istniejąca różnica wartości została należycie uzasadniona.
Odnosząc się do przedłożonej przez stronę prywatnej opinii, organ odwoławczy stwierdził, iż zastosowane przez rzeczoznawcę K. korekty, które obniżają wartość auta aż o 65 %, nie znajdują oparcia w zebranych dowodach, zwłaszcza dokumentacji zdjęciowej. Porównując bowiem opis uszkodzeń zawartych w prywatnej wycenie z dokumentacją zdjęciową organ zauważył, że wiele uszkodzeń wymienionych przez rzeczoznawcę nie znajduje odzwierciedlenia w załączonej dokumentacji zdjęciowej, m.in. określenie: błotnik tylny prawy zniszczony, drzwi przednie prawe porysowane, chłodnica klimatyzacji zniszczona, chłodnica oleju zniszczona, amortyzator przedni zniszczony, piasta koła lewego zniszczona, wahacze przednie zniszczone, drążek kierowniczy zniszczony, amortyzator przedni zniszczony, reflektory zniszczone. Brak zatem uzasadnienia przesłanek jakimi kierował się biegły przy sporządzaniu oceny technicznej nr 08/2119/KA, wobec czego nie można uznać tej wyceny za wiarygodną.
Organ zauważył ponadto, że nawet przedłożona ocena techniczna nr 08/2119/KA, określająca wartość przedmiotowego auta na 23 800 zł, świadczy, że cena 9 651 zł zadeklarowana przez podatnika jako podstawa opodatkowania jest znacznie zaniżona i nie odpowiada średniej wartości rynkowej.
Podkreślając, iż dla celów podatkowych znaczenie ma jedynie wartość pojazdu ustalona według stanu na dzień przemieszczenia samochodu na terytorium kraju, poprzez ustalenie jego nieuszkodzonej części, organ wywiódł wniosek, iż jedynie na podstawie procentowego stopnia uszkodzenia pojazdu, który określa wartość uszkodzeń pojazdu w stosunku do wartości całego pojazdu, możliwe jest określenie wartości nieuszkodzonej części pojazdu, która jest następnie wypadkową do określenia podstawy opodatkowania. Zgodnie z art. 82a ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym, wysokość podstawy opodatkowania ustalana jest w oparciu o średnią wartość rynkową samochodu osobowego, czyli o wartość jaką przedstawia samochód nieuszkodzony lub uszkodzony na dzień powstania obowiązku podatkowego a nie zaś wartość uwzględniająca potencjalne nakłady naprawcze. Koszty związane z naprawą samochodu są bowiem trudne do ustalenia, i są różne w zależności od wykonywanych napraw we własnym zakresie bądź wyspecjalizowaną stację serwisową. Dlatego też przedstawiona przez podatnika ocena techniczna nr 08/2119/KA nie może, zdaniem organu, być uwzględniona w niniejszej sprawie. Zasadnym było zatem zastosowanie do wyceny przedmiotowego pojazdu metody stopnia uszkodzenia, ponieważ pozwala ona w sposób najbardziej rzetelny określić wartość średniorynkową pojazdu w stanie powypadkowym oraz określenie realnej wartości jego nieuszkodzonej części.
Odnosząc się do podniesionego przez podatnika zarzutu pominięcia korekty wartości pojazdu z tytułu tzw. współczynnika zbywalności, organ odwoławczy podkreślił, iż współczynnik ten nie ma wpływu na realną wartość pojazdu w dacie jego sprowadzenia. Zgodnie bowiem z art. 82a ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym, średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia -z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy. Tylko te obiektywne kryteria mogą więc być uwzględnione przez organy podatkowe. Organ podkreślił ponadto, iż przyjęte przy określaniu średniej wartości rynkowej pojazdów, notowania ogólnopolskie, uwzględniają również fakt sprzedaży na rynku zarówno pojazdów, które nie były naprawiane, jak i samochodów po naprawie. Nie ma wobec tego przesłanek do stosowania korekt z tytułu tzw. współczynnika zbywalności.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził wobec tego, iż wartość rynkowa przedmiotowego pojazdu określona została przez organ I instancji w sposób prawidłowy, a wskazana przez podatnika podstawa opodatkowania samochodu osobowego zasadnie podlegała badaniu w trybie art. 82a ust. 1, 2 i 4 ustawy o podatku akcyzowym. Tym samym Naczelnik Urzędu Celnego w R. prawidłowo zastosował przepisy prawne regulujące takie sytuacje, i na podstawie art. 82a ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym samodzielnie określił podstawę opodatkowania, kierując się przy tym definicją średniej wartości rynkowej samochodu osobowego zawartą w ust. 4 omawianego przepisu.
Ponadto organ odwoławczy odniósł się do zasad określonych w artykułach 191, 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ II instancji podniósł, że ciężar gromadzenia dowodów nie może wyłącznie spoczywać na organach podatkowych, a udział i inicjatywa w postępowaniu strony są istotne, zwłaszcza gdy zainteresowana jest strona potwierdzeniem okoliczności na które się powołuje. W niniejszej sprawie to podatnik miał obowiązek wskazać przyczyny rozbieżności pomiędzy cena rynkowa pojazdu, a kwota zadeklarowana jako podstawa opodatkowania, w tym przedstawienie dowodów w postaci dokumentów w tym względzie. Podatnik był wezwany w oparciu o art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej do złożenia wyjaśnień na piśmie oraz przedstawienia dowodów w tym przedmiocie.
W skardze do WSA w R. na powyższą decyzję, podatnik wnosząc o jej uchylenie w całości, zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w postaci art. 180, 121, 122, 187 Ordynacji podatkowej poprzez nienależyte zbadanie zebranego materiału dowodowego, oraz podniósł szereg zarzutów związanych ze sposobem ustalenia wartości sprowadzonego samochodu, sformułowanych już w odwołaniu – w tym braku uwzględnienia współczynnika zbywalności. Skarżący podkreślił, iż w sytuacji gdy w postępowaniu istniała opinia prywatna, sporządzona bez biegłego z zakresu motoryzacji, organ powinien był przynajmniej uzasadnić dlaczego opinii tej oraz zeznaniom sporządzającego ją rzeczoznawcy nie dał wiary, a oparł się na niekompletnej, zdaniem strony, opinii powołanego przez siebie biegłego. W ocenie strony wątpliwości w tym zakresie nie zostały należycie uzasadnione, a organ bez podania przyczyn, oparł się jedynie na jednym z wielu zebranych w sprawie dowodów- opinii powołanego przez siebie biegłego.
Skarżący zarzucił także iż, organ nie odniósł się do tego jaka jest wartość samochodu z takim stopniem uszkodzenia jak sprowadzony przez skarżącego, na terytorium kraju w którym samochód ten został nabyty.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w P. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. zważy co następuje.
Skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie. W tym miejscu należy wskazać, że sąd administracyjny badał zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.
Istotą sporu w sprawie był sposób dokonania wyliczenia przez organy podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego z pominięciem kwoty zapłaconej z tytułu umowy przez skarżącego.
Analizując stan prawny należy wskazać, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2004r o podatku akcyzowym (Dz.U nr 29 poz 257 ze zm.) zgodnie z art. 154 ust 1 ustawy z 6 grudnia 2008r o podatku akcyzowym, aczkolwiek w wersji obowiązującej od dnia 19 lipca 2008r. w związku z nowelizacją dokonaną przepisem art. 8 Ustawy z dnia 9 maja 2008r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnatrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego ( Dz.U. Nr 118, poz. 745 ).
Ustawa w art. 2 zawiera definicje legalne; w pkt 11 definiuje pojęcie nabycia wewnątrzwspólnotowego jako przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju tj. terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 4). Skarżący nabył przedmiotowe auto w Niemczech wobec czego, obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym powstał w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym.
Ustawa o podatku akcyzowym zawiera przepisy szczególne, dotyczące samochodów osobowych. Zgodnie z art. 80 ust. 1 tej ustawy, akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, a w myśl ust. 2, "podatnikami akcyzy od samochodów są:
1) podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium kraju;
2) importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego".
W przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (art. 80 ust. 3 pkt 3).
Zgodnie z art. 81 ust. 1 omawianej ustawy, podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, są obowiązane:
1) po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego;
2) dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju.
Zgodnie z art. 82 ust 3 ustawy o podatku akcyzowym z 2004r w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić. Jednocześnie jednak na podstawie art. 82a ust. 1 tej ustawy organ ma prawo wyliczyć podstawę opodatkowania w sposób odmienny. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku sprzedaży na terytorium kraju albo nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, w razie nie udzielenia odpowiedzi, nie dokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub nie wskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wysokość podstawy opodatkowania (ust 2). Kwestię średniej wartości rynkowej określał ust 4 tego artykułu, zgodnie z którym jest to wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy.
Wskazana wyżej regulacja pozwala organom na ustalenie podstawy opodatkowania niezależnie od wartości, którą skarżący zapłacił sprzedającemu. Organ nie kwestionuje ceny, którą skarżący zapłacił za przedmiotowe auto ani nie podważa prawdziwości dokumentów, które przedstawił skarżący, ale działa na podstawie regulacji, które wolą ustawodawcy pozwalają na ustalenie podstawy opodatkowania w oparciu o "szacowanie" podstawy opodatkowania przy zaistnieniu ustawowych przesłanek. Celem wprowadzenia tej regulacji było urealnienie kwoty deklarowanych wartości samochodów osobowych sprowadzanych z innych państwa członkowskich lub sprzedawanych w kraju poprzez odniesienie się do wartości rynkowej.
Dla określenia wysokości podstawy opodatkowania w trybie art. 82 a ust. 1, 2 i 4 wyżej cyt. Ustawy o podatku akcyzowym istotne znaczenie ma stan techniczny pojazdu w chwili powstania obowiązku podatkowego. Ocena techniczna rzeczoznawcy A.K. została sporządzona w dniu 8 sierpnia 2008r., a więc w niewielkim odstępie czasu od daty nabycia samochodu marki Mercedes Benz C rok produkcji 2004, przebieg 175 .069 km co nastąpiło według przedstawionej przez skarżącego umowy kupna sprzedaży w Niemczech w dniu 1 sierpnia 2008r. Rzeczoznawca A.K. określił powyższy samochód jako używany, awaryjnie uszkodzony, po wypadku i określił średnia wartość notowań giełdowych takiego pojazdu na kwotę 68 tysięcy złotych. Jednakże dokonując korekt wartości tego samochodu :
- z tytułu wprowadzenia na obszar Polski w wysokości 5 %,
- z tytułu przewidywanych kosztów naprawy 40 %,
- z tytułu przebiegu 10 %,
- z tytułu utraty wartości handlowej 5 %,
- z tytułu sytuacji rynkowej 5 %, ostatecznie określił jego wartość na kwotę 23. 800, 00 zł.
W powyższej ocenie technicznej A.K. szczegółowo określił szereg uszkodzeń tego samochodu . Organ I instancji przesłuchał A.K. w charakterze świadka, z których to zeznań wynika, że rzeczoznawca oglądał osobiście powyższy samochód i wykonał dokumentacje zdjęciową. Szacunkowy koszt naprawy samochodu rzeczoznawca określił na 27 tysięcy złotych.
Organy były uprawnione na podstawie art. 82 a ust. 1, 2 i 4 wyżej cyt. ustawy o podatku akcyzowym do określenia wartości rynkowej nabytego samochodu, w tym i za pomocą opinii biegłego.
Art. 82 ust. 4 wyżej cyt ustawy o podatku akcyzowym stanowi, że średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, rocznika oraz jeżeli jest to możliwe do ustalenia z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnatrzwspólnotowo samochód osobowy.
Jednakże odmawiając wiary ocenie techniczne A.K. Organ I instancji w ogóle nie uzasadnił swojego stanowiska w tym względzie. Natomiast uzasadnienie Organu II instancji w przedmiocie uznania za nieobiektywną ocenę techniczną rzeczoznawcy A.K. jest zbyt lakoniczne. Organy nie uwzględniły faktu, że opinia biegłego J.S. została sporządzona w dniu 10 czerwca 2010r., a więc niemalże po upływie dwóch lat od daty nabycia samochodu, bez oglądania samochodu, przy oparciu się na dokumentacji fotograficznej sporządzonej w dniu 8 sierpnia 2008r. przez A.K. W okolicznościach niniejszej sprawy, organy opierając się tylko na opinii rzeczoznawcy J.S., przy określeniu wartości rynkowej samochodu, nie decydując się na konfrontację między obydwoma rzeczoznawcami - dopuściły się naruszenia ram swobodnej oceny dowodów zakreślonych w art. 191 Ordynacji podatkowej.
Niezależnie od konieczności przeprowadzenia konfrontacji pomiędzy obydwoma rzeczoznawcami dla określenia prawidłowej wartości rynkowej samochodu, to należy wyjaśnić jakie ostatecznie uszkodzenia samochodu wziął pod uwagę biegły J.S. przy wydaniu swojej opinii, gdyż nie wynika to z jego opinii.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu do własnej decyzji ( str. 10 ) stwierdził, że dokonał porównania opisu uszkodzeń zawartych w ocenie technicznej A.K. z dokumentacją zdjęciową sporządzoną w sierpniu 2008 roku przez tego rzeczoznawcę i doszedł do wniosku, że szereg uszkodzeń przedstawionych przez A.K. nie znajduje odzwierciedlenia w dokumentacji zdjęciowej.
Zdaniem Sądu analizy takiej powinien dokonać biegły J.S., gdyż on jest fachowcem w tej dziedzinie.
Z uwagi na powyższe ponieważ organy naruszyły przepisy prawa procesowego w postaci art. 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Organu I instancji podlegały uchyleniu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w z art. 135 p.p.s.a.
W oparciu o rat 152 p.p.s.a. orzeczono, iż uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
W oparciu o art. 200 p.p.s.a zasądzono od Dyrektora Izby Celnej w P. na rzecz skarżącego B.J. zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 104 zł, która to kwota odpowiada kwocie uiszczonego wpisu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło