I SA/Rz 803/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jacek Boratyn, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2022r. sprawy ze skargi "A." na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od kwietnia do maja 2020 r. oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2020r., nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2020r., nr [...], którą odmówiono "A" sp. z o.o. w R. (dalej: Spółka/Skarżąca) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Solidarnościowy, należnych za kwiecień i maj 2020r. O takie zwolnienie Spółka ubiegała się we wniosku z dnia [...] maja 2020r., wskazując m.in., że zwraca się o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek jako płatnik składek za osoby zgłoszone do ubezpieczeń społecznych, który zgłaszał do ubezpieczeń społecznych mniej niż 50 osób. Decyzją z dnia[...]czerwca 2020r. ZUS odmówił Spółce prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ww. ubezpieczenia. Powołując się na przepis art. 31zo ust. 1a ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm. - dalej: ustawa o szczególnych rozwiązaniach) organ uznał, że na dzień[...]lutego 2020r. Spółka zgłaszała do ubezpieczeń społecznych powyżej 49 osób, zatem nie przysługuje jej prawo do zwolnienia z obowiązku zapłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia należnych za kwiecień i maj 2020r. Od powyższej decyzji Spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że spełnione zostały przesłanki uprawniające do zwolnienia z obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne, gdyż Spółka była zgłoszona do ubezpieczenia przed dniem [...] lutego 2020r., a przesłanka dotycząca zatrudnienia odpowiedniej ilości pracowników została osiągnięta w dniu złożenia wniosku zwolnienie z opłacenia należności z tytułu przedmiotowych składek tj. w dniu [...] kwietnia 2020r. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2020r. ZUS utrzymał w mocy decyzję odmowną z dnia [...] czerwca 2020r. Organ podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko o niespełnieniu przez Spółkę warunku zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek w postaci zgłoszenia, jako płatnik, do ubezpieczeń społecznych – na dzień [...] lutego 2020r. – od 10 do 49 ubezpieczonych, wynikającego z art.31zo ust. 1a pkt 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Organ stwierdził, że na dzień 29 lutego 2020r. Spółka zgłosiła 51 ubezpieczonych. Na powyższą decyzję Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: 1. art. 31 zo ust. 1 a ustawy o szczególnych rozwiązaniach poprzez jego błędną wykładnie i odmowę Skarżącej prawa do zwolnienia z opłacania 50% należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od kwietnia do maja 2020r., poprzez przyjęcie, że liczba pracowników zatrudnionych przez Skarżącą na dzień [...]lutego 2020r., jest przesłanką do odmowy udzielenia jej prawa do zwolnienia z opłacania ww. składek, w sytuacji w której Skarżąca wnosiła o zwolnienie od składek w okresie od kwietnia do maja 2020r., w którym zatrudniała 49 osób; 2. art. 31 zo ust. 1a ustawy o szczególnych rozwiązaniach poprzez jego błędną wykładnię i odmowę Skarżącej prawa do zwolnienia z opłacania ww. składek w sytuacji, w której Skarżąca na dzień ubiegania się o ww. prawo spełniała wszelkie ustawowe przesłanki do zwolnienia z opłacania przedmiotowych składek; 3. art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020r., poz. 256 ze zm. - dalej: K.p.a.) poprzez brak rozpatrzenia przez organ sprawy w sposób wnikliwy i wyczerpujący, a w konsekwencji poczynienie ustaleń i interpretacji błędnych i sprzecznych z obowiązującym prawem, polegającym na pominięciu przez organ faktu, że na dzień [...] kwietnia 2020r. skarżąca ubiegająca się o przyznanie prawa do zwolnienia z opłacania 50% należności z tytułu ww. składek spełniała wszystkie ustawowe przesłanki. W uzasadnieniu skargi Skarżąca zarzuciła dokonanie przez organ błędnej interpretacji przepisów ustawy, z których treści wprost wynika, że płatnik może ubiegać się o zwolnienie w przypadku, gdy był zgłoszony jako płatnik składek we wskazanych okresach i w czasie tym zatrudniał do 49 pracowników. Ponadto organ błędnie uznał, że stan zatrudnienia na dzień [...] lutego 2020r. stanowił podstawę do odmowy przyznania Skarżącej prawa do zwolnienia od obowiązku opłacenia części składek. Zdaniem Skarżącej, należy przyjąć, że termin wystąpienia płatnika składek z wnioskiem o zwolnienie z części składek pozostaje w bezpośrednim związku z momentem, w którym ustala się liczbę ubezpieczonych. Organ posiadał informacje o aktualnym stanie zatrudnianych przez Skarżącą pracowników, który na dzień [...] kwietnia (to jest dzień, od którego skarżąca ubiegała się o przyznanie prawa do zwolnienia od obowiązku opłacania części składek) wynosił 49 osób. Według Skarżącej wykładnia przepisu art. 31 zo ust.1a dokonana przez organ jest całkowicie sprzeczna z zasadami wykładni językowej, która w tym przypadku powinna mieć miejsce. Ponadto, w ocenie Skarżącej, organ uchybił także dyrektywom wykładni celowościowej i funkcjonalnej bagatelizując cel ustawy wprowadzającej je w życie. Nie wziął pod uwagę deklaracji złożonej przez Skarżącą, z której wynika, że na dzień [...] kwietni 2020r. zatrudniała 49 pracowników, przez co nie dokonał kluczowych w sprawie ustaleń faktycznych. W odprowadzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Ponadto odnosząc się do zarzutów skargi, organ podniósł, że Skarżąca bezzasadnie twierdzi, że liczba ubezpieczonych winna być ustalana na dzień złożenia wniosku o zwolnienie, gdyż nie wynika to z brzmienia art. 31 zo ust.1a ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna. Kontroli Sądu została poddana decyzja ZUS, którą odmówiono Skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Solidarnościowy, należnych za kwiecień i maj 2020r. Z akt sprawy wynika, że Skarżąca ubiegała się o udzielenie pomocy mającej przeciwdziałać negatywnym skutkom COVID-19 w postaci zwolnienia z obowiązku opłacenia opisanych na wstępie składek - jako płatnik składek za osoby zgłoszone do ubezpieczeń społecznych - za kwiecień i maj 2020r. Wniosek zgłoszono w dniu [...] maja 2020r. Jak wynika z zaskarżonej decyzji, wyłącznym powodem odmowy udzielenia wnioskowanego wsparcia było niepełnienie przez Skarżącą wymogu zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych ubezpieczonych w liczbie od 10 do 49, określonego w art. 31zo ust. 1a ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Poza sporem pozostawało natomiast, że Skarżąca spełniała wymóg zgłoszenia do ubezpieczenia jako płatnik składek przed dniem [...] lutego 2020r. Organ ustalił, że Skarżąca na dzień [...]lutego 2020r. zgłosiła do ubezpieczeń społecznych 51 ubezpieczonych (pracowników) i fakt ten nie był przez Skarżącą kwestionowany. Zdaniem Skarżącej, organ błędnie ocenił spełnienie przesłanki dotyczącej wymaganej liczby osób zgłoszonych do ubezpieczenia na dzień [...]lutego 2020r., gdyż według niej miarodajna dla oceny spełniania tej przesłanki powinna być data złożenia wniosku, co w niniejszej sprawie miało miejsce w dniu [...] maja 2020r. W tym dniu Skarżąca miała zgłoszonych do ubezpieczeń 49 pracowników. Istota sporu sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia czy organ dokonał prawidłowej wykładni art. 31zo ust. 1a ustawy o szczególnych rozwiązaniach, przyjmując, że w przypadku Skarżącej będącej płatnikiem zgłoszonym do ubezpieczeń przed dniem [...] lutego 2020r., oceny spełnienia warunku zgłoszenia do ubezpieczenia osób w liczbie od 10 do 49, należało dokonać na dzień [...] lutego 2020r. jak twierdzi organ, czy też na dzień złożenia wniosku ([...]maja 2020r.) tak jak uważa Skarżąca. Mając na uwadze tak zarysowaną oś sporu należy wskazać, że podstawą prawną zaskarżonej decyzji był przepis art. 31zo ust. 1a ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Zgodnie z tym przepisem płatnikowi składek przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od kwietnia 2020r. do maja 2020r., w wysokości 50% łącznej kwoty należności z tytułu składek wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za dany miesiąc, jeżeli był zgłoszony za ten okres jako płatnik składek: przed dniem [...]lutego 2020r. i na dzień [...] lutego 2020r., w okresie od dnia [...] lutego 2020r. do dnia [...] lutego 2020r. i na dzień [...] marca 2020r., w okresie od dnia [...] marca 2020r. do dnia [...] marca 2020r. i na dzień [...]kwietnia 2020r. - zgłosił do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 ubezpieczonych. W przekonaniu Sądu, z brzmienia powyższego przepisu wynika, że ocena spełnienia przesłanki dotyczącej liczby osób ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczenia społecznego, została przez ustawodawcę uzależniona od daty zgłoszenia do ubezpieczenia płatnika ubiegającego się o udzielenie wsparcia. Jeżeli płatnik składek był zgłoszony do ubezpieczeń przed dniem [...] lutego 2020r., to na dzień [...] lutego 2020r. winien spełniać warunek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 ubezpieczonych (art. 31zo ust. 1a pkt 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach). W ocenie Sądu, wbrew zarzutom Skarżącej, organ dokonał prawidłowej wykładni analizowanego przepisu, w wyniku której, słusznie stwierdził, że w przypadku Skarżącej będącej płatnikiem zgłoszonym do ubezpieczenia przed dniem [...] lutego 2020r. warunek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 ubezpieczonych winien być spełniony na dzień [...] lutego 2020r. Według Sądu, takie rozumienie powyższego przepisu jest zgodne z dyrektywą wykładni językowej, na której prymat słusznie zwraca uwagę Skarżąca. Wbrew jednak twierdzeniom Skarżącej, wynik tej wykładni nie potwierdza słuszności przedstawionego przez nią stanowiska, według którego, ocena spełnienia przesłanki odnoszącej się do wymaganej liczby osób zgłoszonych przez płatnika składek do ubezpieczeń społecznych, powinna być dokonywana na dzień złożenia wniosku o udzielenie wsparcia. W przekonaniu Sądu, prezentowana przez Skarżącą wykładnia art. 31zo ust. 1a ustawy o szczególnych rozwiązaniach jest nieprawidłowa, ponieważ nie znajduje odzwierciedlenia w brzmieniu tego przepisu, które nie odnosi się do daty złożenia wniosku o przyznanie zwolnienia za kwiecień i maj 2020r. Należy też zauważyć, że Skarżąca kwestionując prawidłowość dokonania wykładni analizowanego przepisu przez organ, powołała się jedynie ogólnikowo na dyrektywy wykładni językowej, celowościowej i funkcjonalnej, nie precyzując jednak swego stanowiska w tym zakresie. Podsumowując, w ocenie Sądu, dokonania przez organ wykładnia art. 31zo ust. 1a ustawy o szczególnych rozwiązaniach, według której, moment badania spełnienia przesłanki dotyczącej liczby osób ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczenia społecznego, uzależniony został przez ustawodawcę od daty zgłoszenia do ubezpieczenia płatnika ubiegającego się o udzielanie wsparcia, jest prawidłowa. Skoro z bezspornych okoliczności niemniejszej sprawy wynika, że Skarżąca zgłoszona była jako płatnik składek przed dniem [...] lutego 2020r. i na dzień [...] lutego 2020r. zgłosiła do ubezpieczeń społecznych 51 ubezpieczonych, organ zasadnie odmówił udzielania wnioskowanego wsparcia, z uwagi na niepełnienie warunku, o którym mowa w art. 31zo ust. 1a pkt 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Z przedstawionych względów Sądu uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty skargi są niezasadne. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.