I SA/Rz 807/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Stukan-Pytlowany po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2010 r. w Wydziale I Finansowym na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku rolnego na 2009 r. - postanawia – odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. I SA/Rz 807/09. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 18 lutego 2010 r., sygn. I SA/Rz 807/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J.S. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2009 r. (nr [...]). Skarżący pouczony o środku zaskarżenia jakim jest skarga kasacyjna, nadesłał pismo skierowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego, nazwane w punkcie I skargą kasacyjną , natomiast w punkcie II zawarty został wniosek o przyznanie adwokata z urzędu oraz zwolnienie od kosztów sądowych W złożonym na wezwanie referendarza sądowego urzędowym formularzu PPF, skarżący podtrzymał żądanie zarówno zwolnienia od kosztów sądowych jak również ustanowienia adwokata, czyli przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu podał, że pobiera emeryturę w kwocie 1382,14, na lekarstwa wydaje od 273 do 300 zł, ponosi wydatki na opłaty komunalne, podatki, niespodziewane wydatki, awarie. Spłaca pożyczki w 4 bankach – łącznie 986 zł. Podał także, że żona, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe pozostaje na jego wyłącznym utrzymaniu; organ emerytalny odmówił jej prawa do emerytury. Odnośnie majątku oświadczył, że posiada dom o pow. 123 m², nieruchomość rolną o pow. 1,69 ha, nie posiada żadnych rzeczy wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Skarżący ujawnił, że posiada Samochód osobowy Fiat 126p z roku 1979 Nieodzownym w tym miejscu jest dodanie, że w sprawie postanowieniem z dnia 8 grudnia 2009 r. , sygn. I SA/Rz 807/09 referendarz sądowy rozpoznając wniosek skarżącego z dnia 21 października 2009 r. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, czyli w takim samym zakresie jak aktualny, wniesiony 15 kwietnia 2010 r., zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w całości i odmówił ustanowienia adwokata. W trakcie tego postępowania wpadkowego, by wyeliminować wątpliwości co do faktycznego stanu majątkowego, dwukrotnie kierowane były do skarżącego wezwania do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowego oświadczenia majątkowego. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku m.in. poprzez podanie i udokumentowanie kosztów utrzymania, wysokości pobieranego świadczenia emerytalnego, wysokości zadłużenia, do przedłożenia odpisów zeznań podatkowych za dwa ostanie lata podatkowe, wyciągów z rachunków bankowych, kwestii dopłat do posiadanych gruntów rolnych, wyjaśnienia sytuacji finansowej żony (czy prowadzi działalność gospodarczą). Wykonując wezwania skarżący z ich istotnych elementów podał tylko, że nie korzysta z tzw. dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych, nie posiada rachunków bankowych, żyje skromnie, spłaca regularnie pożyczki. W załączeniu przedłożył harmonogram spłat kredytu gotówkowego zaciągniętego w [...] Banku S.A., z którego wynika, że spłata ostatniej raty (772,48 zł) przypadała na 15 lutego 2010 r. Na podstawie wszystkich zgromadzonych informacji referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, odmówił zaś ustanowienia adwokata. Do rozpoznania pozostaje kolejny wniosek skarżącego z 14 kwietnia 2010 r., w którym domaga się on zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Dane i informacje w nim zawarte są zgodne z treścią wniosku rozpoznanego przez referendarza sądowego, od którego wnioskodawca nie wniósł środka zaskarżenie i tym samym postanowienie to uzyskało status prawomocnego orzeczenia sądu. Treść obu wniosków, dane o sytuacji materialnej i majątkowej, w tym użyte w nich sformułowania językowe są identyczne, wręcz nie różnią się od siebie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie wniosek złożony przez skarżącego jest kolejnym, drugim już wnioskiem o prawo pomocy o takim samym zakresie. Powtórzyć należy, iż poprzedni został rozpatrzony pozytywnie przez referendarza sądowego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, natomiast nie uwzględniono żądania ustanowienia adwokata (postanowienie z dnia 8 grudnia 2009 r. , sygn. I SA/Rz 807/09). Od przedmiotowego postanowienia nie wniesiono sprzeciwu, co spowodowało, że orzeczenie to uzyskało skutek prawomocnego orzeczenia sądu. W myśl art. 164 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie zwanej P.p.s.a., postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem. Związanie sądu wydanym przez siebie postanowieniem polega na tym, że nie może być ono uchylone lub zmienione przez ten sam sąd, jeśli przepis szczególny nie stanowi inaczej (por. Jan Paweł Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, str. 352). Postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do postanowień niekończących postępowania w sprawie, które to mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 P.p.s.a.). Należy podkreślić, że bez owej zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (por. T.Ereciński, w : T. Ereciński (red)., Komentarz..., s. 661). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym stało się zasadne. Mogłoby się to stać tylko w przypadku zmiany polegającej na pogorszeniu się sytuacji materialnej skarżącego, co wnioskodawca musiałby wykazać, zgodnie z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wskazał żadnych nowych, istotnych okoliczności, które mogłyby zostać ocenione w korzystny sposób dla skarżącego i tym samym mogłyby uzasadniać wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 8 grudnia 2009 r. W rozpoznawanym obecnie wniosku skarżący podaje dokładnie te same dane, które w poprzednim postępowaniu z zakresu prawa pomocy uznane zostały za niewystarczające do przyznania prawa pomocy. Podkreślić należy, że analiza akt sprawy prowadzi do odmiennych wniosków; sytuacja skarżącego powinna ulec poprawie, ponieważ zgodnie z przedłożonym harmonogramem spłat rat kredytowych, ostatnia z nich przypadała na luty 2010 r. i należy mniemać, że została uregulowana, choćby z tego powodu, że skarżący wielokrotnie podnosił to, że terminowa spłata tego zobowiązania jest dla niego priorytetem. Reasumując, skarżący nie podniósł żadnych argumentów wskazujących na zmianę okoliczności przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia referendarza sądowego. W takiej sytuacji oczywistym jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, związany ustaleniami poczynionymi w poprzednim postępowaniu, nie może uwzględnić wniosku skarżącego. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 165 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.