I SA/Rz 807/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Barbara Stukan-Pytlowany /spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 lutego 2011r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na 2009r. - oddala skargę - I SA/Rz 807/10 Uzasadnienie Decyzją z dnia (...) września 2010r. nr (...) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania P. G. - od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr (...) z dnia (...) lipca 2010r. o odmowie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2009 – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Za podstawę zaskarżonej decyzji przyjęto art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r., Nr 229, poz. 2273 ze. zm.), § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 § 11 ust. 1, §14 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 174 poz. 1809 ze zm.) zwanego dalej rozporządzeniem. Pismem z dnia 14 maja 2009 r. wnioskodawca P. G wniósł o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, zwaną dalej płatnością rolnośrodowiskową deklarując użytkowanie w ramach programów rolnośrodowiskowych następujących pakietów, wariantów: - rolnictwo ekologiczne-trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności na powierzchni 0,55 ha oraz - rolnictwo ekologiczne - uprawy sadownicze z certyfikatem zgodności na powierzchni 0,84 ha. Zadeklarował rolnicze użytkowanie działek o następujących numerach ewidencyjnych: 3061/2, 3409, 3430, 3443, 3457, 3500, 6771/2, 3431, 3433, 3434/1 oraz 3434/2 oraz zawnioskował dodatkowo o podwyższoną płatność z tytułu realizacji pakietu: rolnictwo ekologiczne ze zbilansowaną produkcją roślinną i zwierzęcą. Podczas kontroli administracyjnej złożonego wniosku stwierdzono, iż w złożonym wniosku kontynuacyjnym dla działek o numerach: 3061/2, 3409, 3430, 3443, 3457, 3500 i 6771/2 położonych w miejscowości H., gminie D., powiecie r., woj. p. brak jest skutecznego przejęcia zobowiązań rolnośrodowiskowych. Wynika to faktu, iż w roku 2007 poprzedniemu posiadaczowi wymienionych działek – matce skarżącego H. G. - nie przyznano płatności rolnośrodowiskowych, stwierdzając iż wymienione wyżej działki, pomimo iż zostały ujęte we wniosku o przyznanie płatności, nie były użytkowane rolniczo przez tego producenta, który wnioskował o przyznanie płatności. Wykluczono zatem przedmiotowe działki z płatności, przyznając jednocześnie wnioskodawczyni H. G. płatność do pozostałych działek, a zatem w zmniejszonej odpowiednio wysokości. Rozpoznając obecnie wniosek P. G., organy obu instancji zgodnie stwierdziły , iż skoro poprzednik producenta rolnego – H. G. - w stosunku do działek o numerach: 3061/2, 3409, 3430, 3443, 3457, 3500 i 6771/2 nie podjęła skutecznie zobowiązania o którym mowa w §2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 174 poz. 1809 ze zm.) zwanego dalej rozporządzeniem, - nie było możliwe skuteczne przejęcie tego zobowiązania przez ewentualnego następcę – P. G.. Organ I instancji wskazał też, że dla skutecznego przeniesienia części zobowiązań rolnośrodowiskowych poprzedniego producenta należało zgodnie z § 14. ust 1, rozporządzenia, złożyć wniosek kontynuacyjny wraz z załącznikiem potwierdzającym przeniesienie posiadania w terminie 35 dni od daty tego przekazania wraz z oświadczeniem o kontynuacji tegoż zobowiązania. W przedmiotowej sprawie zaś przeniesienie części gospodarstwa nastąpiło w 2007 roku a wniosek kontynuacyjny wraz z oświadczeniem o przejęciu zobowiązań, został złożony dopiero 15 maja 2008 roku. Skoro zatem ustawowo określony termin nie został zachowany, w przedmiotowej sprawie nie doszło do skutecznego przejęcia zobowiązań rolnośrodowiskowych. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił też, że odmówienie skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej z w/w przyczyn w roku 2008 uniemożliwia przyznanie płatności w latach następnych, zaś składanie wniosków kontynuacyjnych jest bezcelowe. Tym samym, w ocenie organów, wnioskodawca P. G. nie spełnia warunków do przyznania mu wnioskowanej płatności w roku 2009r. W skardze do WSA w Rzeszowie, reprezentująca skarżącego H. G. podniosła, iż organy pominęły zupełnie fakt, iż wnioskujący o płatność w przedmiotowej sprawie P. G. faktycznie od roku 2007 prowadzi na ujętych we wniosku gruntach, gospodarstwo rolne. Sposób prowadzenia tego gospodarstwa odpowiada zasadom wynikającym z powołanego rozporządzenia a wymogi obwiązujących w rolnictwie ekologicznym są przestrzegane, na co dowodem są zalegające w aktach sprawy protokoły z corocznych kontroli Jednostki Certyfikującej. Dodała ponadto, iż w roku 2008 skarżący, na żądanie organu, złożył oświadczenie, w którym zobowiązał się do kontynuowania i realizacji programu rolno-środowiskowego podjętego przez poprzedniego producenta rolnego – reprezentującą go matkę H. G.. W ocenie strony skarżącej, niedochowanie terminu zakreślonego dla przejęcia gospodarstwa rolnego, wynikło z winy pracowników Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, którzy w roku 2007r. kiedy przygotowywany był plan rozwoju gospodarstwa na lata 2007 – 2012 , nie potrafili jednoznacznie określić terminu wejścia w życie przepisów rozporządzenia pozwalających na przejęcie zobowiązań rolno- środowiskowych, co następnie wpłynęło negatywnie na treść wniosków o przyznanie płatności sporządzonych przez H. i P. G.. Odnosząc się do prowadzonego przez organy postępowania w sprawie, strona skarżącą zarzuciła niekonsekwencję, polegającą na corocznym kontrolowaniu przez Jednostkę Certyfikującą sposobu prowadzenia gospodarstwa przez P. G., przy jednoczesnym negowaniu, w treści zaskarżonej decyzji, samego faktu przejęcia przez niego zobowiązania rolno-środowiskowego. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie z dnia 3.01.2011r. pełnomocnik skarżącego złożyła obszerne wyjaśnienie do odpowiedzi na skargę i podtrzymała zarzuty i argumenty na ich poparcie podniesione w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził , co następuje: W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skargę należy oddalić, bowiem decyzja ta nie narusza prawa. Kwestia terminu do złożenia wniosku o płatności rolnośrodowiskowe przez producenta rolnego, na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa, została uregulowana w § 14 rozporządzenia w sposób wyczerpujący. Do takiego wniosku nie stosuje się terminów określonych w § 11 rozporządzenia, ani terminu wymienionego w art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.), do którego odsyła przepis ust. 5 § 11 rozporządzenia gdyż wniosek o kontynuacje nie jest ani "pierwszym", ani "kolejnym" wnioskiem, o których mowa w § 11 ust. 4 i 5 rozporządzenia. Jest to wniosek szczególny, składany w wyjątkowej sytuacji, jaką jest przejęcie gospodarstwa, którego dotychczasowy posiadacz złożył już wniosek o przyznanie płatności (pierwszy lub kolejny), a podmiot przejmujący gospodarstwo zamierza kontynuować program rolnośrodowiskowy poprzednika i przejąć płatności przysługujące z tego tytułu. Skoro zatem wnioskodawca zdecydował się na złożenie wniosku w tej właśnie procedurze, zobowiązany jest do zachowania przewidzianych dla niej wymagań. Przejmujący gospodarstwo, dla nabycia (przejęcia) prawa do płatności, obowiązany jest zatem dopełnić warunków wymienionych w tych przepisach, a w szczególności, złożyć stosowny wniosek w terminie 35 dni od daty przejęcia gospodarstwa - wraz z zobowiązaniem się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego. Jednak przedmiotem sporu w przedmiotowej sprawie jest przede wszystkim kwestia prawidłowego podjęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego przez – traktowanego przez stronę skarżącą jako poprzednik wnioskodawcy P. G. - producenta rolnego H. G.. Wyrokiem tutejszego sądu z dnia 14 grudnia 2009r. sygn. akt I SA/Rz 761/09 przesądzono o zasadności odmowy przyznania H. G. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na 2007 rok, przyjmując za uzasadnienie fakt, iż zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia, do płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolno-środowiskowych uwzględnia się tylko te działki rolne, które faktycznie użytkuje wnioskodawca takiego programu i na nich zgodnie z obowiązującymi przepisami prowadzi produkcję ekologiczną. Stwierdzono iż skoro w odniesieniu do zawnioskowanych przez H. G. działek rolnych o nr ewidencyjnych: 3404, 3431, 3433, 3434/1, 3434/2, 3443, 3500, 6771/2 warunek faktycznego użytkowania gruntów nie był spełniony, nie doszło zatem do skutecznego podjęcia zobowiązania rolno- środowiskowego i żądana płatność rolnośrodowiskowa za 2007r. nie mogła zostać przyznana. Okoliczności te będące przedmiotem ustaleń sądu w sprawie o sygn. akt I SA/Rz 761/09, nie podlegają wobec tego ponownemu badaniu. W odniesieniu do okoliczności skutecznego przejęcia przedmiotowych zobowiązań przez P. G., należy zatem jednoznacznie stwierdzić, iż skoro przedmiotowe zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie powstało, w sposób prawem przewidziany, u poprzednika producenta rolnego, nie może w żadnym razie stanowić przedmiotu skutecznego przejęcia przez następcę tegoż producenta. Dla przeniesienia zobowiązania konieczne jest bowiem jego uprzednie powstanie. Dodatkowo zaś, dla skutecznego przejęcia uprawnień do płatności, konieczne jest dopełnienie warunku złożenia stosownego wniosku w terminie 35 od dnia przejęcia gospodarstwa wraz z zobowiązaniem się do kontynuowania realizacji programu rolno-środowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego kwestii, iż w ramach płatności bezpośrednich skarżący otrzymał płatności do spornych działek, natomiast w odniesieniu do płatności rolnośrodowiskowych jest mu ona odmawiana, należy podkreślić, że okoliczność ta nie świadczy o naruszeniu prawa przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Powodem tej odmiennej oceny organów jest fakt, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest zobowiązaniem pięcioletnim, co oznacza iż beneficjent by korzystać z płatności kolejnych ma obowiązek zgłaszania przez cały okres zobowiązania tych samych gruntów, co do których została mu przyznana płatność, natomiast w ramach systemu wsparcia bezpośredniego zobowiązanie trwa tylko przez okres roku. Tak więc nieuprawnione jest twierdzenie, że jeżeli skarżący uzyskał płatność w ramach systemu wsparcia bezpośredniego to należy mu się płatność rolnośrodowiskowa. Nieuprawnione jest twierdzenie, iż skarżący nie mógł zapoznać się ze zmianą stanu prawnego na skutek nieprawidłowego wykonywania obowiązków przez pracowników agencji bowiem jak słusznie podnosi organ odwoławczy producent rolny składając wniosek o płatność składa oświadczenie na stosownym wniosku, że znane są mu zasady oraz tryb realizacji programu rolnośrodowiskowego. Uznając zatem, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa procesowego w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).