I SA/Rz 807/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Stukan-Pytlowany po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2011 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi P. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) września 2010 r., nr: (...), w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć środowiskowych na 2009 r. w związku z wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym - postanawia - oddalić wniosek. P. G., zam. H., zwrócił się do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W przedmiotowym wniosku zaznaczono, że skarżącemu chodzi o zwolnienie z opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem oraz wpisu od skargi kasacyjnej. Podkreślono również, że skarżącego nie stać na opłacenie wyżej wyszczególnionych kosztów, zwracając jednocześnie uwagę na fakt, że wpis od skargi w przedmiotowej sprawie uiściła matka skarżącego, działająca w charakterze pełnomocnika w przedmiotowej sprawie. P. G. w treści wniosku zaznaczył także, że w przypadku nieprzyznania mu prawa pomocy prosi o niewysyłanie mu uzasadnienia wyroku, ponieważ nie stać go na skargę kasacyjną. Ze złożonego na urzędowym formularzu – PPF - oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a jego majątek obejmuje nieruchomości rolne o pow. 4,71 ha, na których skarżący prowadzi gospodarstwo rolne. Oprócz tego dzierżawi on jeszcze nieruchomości rolne o pow. 2,12 ha. Odnośnie uzyskiwanych dochodów skarżący podał, że jego roczny dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego, uzyskiwany ze sprzedaży płodów rolnych wynosi 11 385,04 zł, co po odliczeniu kosztów prowadzenia przedmiotowego gospodarstwa i poczynionych na niego nakładów inwestycyjnych, wynoszących łącznie 10 886 zł, daje kwotę 499 zł, która podzielona przez 12 miesięcy daje miesięczny dochód skarżącego z prowadzonego gospodarstwa rolnego, w wysokości 41,58 zł. Niezależnie od powyższego, jeżeli chodzi o ponoszone wydatki, skarżący dodał, że wyżej wymieniona kwota nie obejmuje podatku rolnego, zobowiązanie z którego to tytułu zostało uregulowane przez jego matkę. Z uwagi na fakt, że złożone na urzędowym formularzu oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego, a co za tym idzie możliwości sfinansowania przez niego kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, a oprócz tego wzbudziło wątpliwości co do jego wiarygodności, ze względu na bardzo niską, w stosunku do kosztów utrzymania jednoosobowego gospodarstwa domowego, wysokość dochodów w ujęciu miesięcznym, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) zwrócono się do skarżącego o złożenie dodatkowego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, między innymi poprzez wskazanie źródła finansowania zakupów żywności, środków czystości i ubrań, przedłożenie wyciągu z rachunku bankowego oraz kserokopii rachunków lub dowodów wpłaty, dokumentujących wydatki związane z utrzymaniem domu. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie P. G. oświadczył, że nie partycypuje on w jakikolwiek sposób w kosztach utrzymania domu, które ponoszą w całości rodzice. Oprócz tego stwierdził, że jest rolnikiem ryczałtowym, a w minionym roku nie sprzedał płodów rolnych, ze względu na ich złą jakość, spowodowaną niekorzystnymi warunkami pogodowymi. Przedłożył również wyciąg z rachunku bankowego swojej matki H. G., zam. H., na którym zamieszczona została odręczna adnotacja, że wpływy nim udokumentowane dotyczą P. G., który jest współwłaścicielem ww (rachunku – przypis Sądu). Z opisanego wyżej wyciągu z rachunku bankowego wynika, że w pozycji - Ma - odnotowano wpływy udokumentowane poszczególnymi fakturami VAT-RR, począwszy od września 2010 r. do lutego 2011 r. w wysokości odpowiednio: 500,54 zł, 438,07 zł, 462,96 zł, 356,25 zł, 192,41 zł i 92,61 zł. Odnosząc się do wezwania o złożenie dodatkowego oświadczenia, dotyczącego posiadanego majątku P. G. oświadczył, że posiada samochód osobowy VW Passat z 1999 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 22 marca 2011 r. odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Sprzeciw od tego postanowienia wniósł P. G., w związku z czym przedmiotowe orzeczenie utraciło moc prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że to strona powinna wykazać w sposób jasny i przekonujący, że pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym, w którym bierze udział, przekracza jej możliwości finansowe. Ze złożonego przez stronę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy oświadczenia wynikać powinno również, że nie jest ona w stanie wygospodarować środków, na pokrycie jakiejkolwiek części wyżej wymienionych kosztów. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane jedynie w wyjątkowych przypadkach, a mianowicie w takich, w których osoba ubiegająca się o jego przyznanie żyje w ubóstwie. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie zarówno w doktrynie jak i ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych. Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy nie sposób jest stwierdzić, że skarżący wykazał spełnienie przesłanek przyznania mu prawa pomocy, chociażby w zakresie częściowym, albowiem złożone przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym są wybiórcze i niepełne, a poza tym wzajemnie sprzeczne, co czynie je niewiarygodnymi. Przede wszystkim należy zauważyć, że skarżący podał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jednakże w świetle przedstawionych przez niego informacji, stwierdzenie takie wydaje się gołosłowne. Nie sposób nie zauważyć bowiem, że nie dość że zamieszkuje on w domu rodziców, nie przyczyniając się w jakikolwiek sposób do ponoszenia kosztów jego utrzymania, to deklarowana przez niego wysokość miesięcznych dochodów, wynosząca około 41 zł, zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego, w żaden sposób nie pozwala na zaspokojenie jego podstawowych potrzeb bytowych, takich jak koszty zakupu żywności, ubrań oraz środków czystości. W tym miejscu należy zwrócić również uwagę na fakt, że skarżący, wezwany do wskazania źródła finansowania wyżej wymienionych wydatków, nie ustosunkował się do tej kwestii w jakikolwiek sposób. Wyżej wymienione okoliczności, a także fakt opłacenia przez matkę skarżącego, ustalonego mu podatku rolnego i wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie, wskazują jednoznacznie na fakt, że P. G. pozostaje faktycznie na utrzymaniu swoich rodziców, a tym samym prowadzi z nimi wspólne gospodarstwo domowe. Potwierdza to również posiadanie wspólnego konta bankowego. W tej sytuacji, w celu dokonania rzetelnej oceny jego sytuacji materialnej i możliwości finansowych, niezbędne jest przeanalizowanie wszelkich rzutujących na ten stan rzeczy okoliczności, dotyczących nie tylko skarżącego, ale również innych osób, z którymi prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe. Skarżący nie przedstawił jednak żadnych informacji dotyczących tychże osób, koncentrując się jedynie na faktach dotyczących bezpośrednio jego osoby, a obrazujących jego sytuację w sposób niepełny i wybiórczy. Na tej bowiem podstawie nie sposób jest więc przyjąć, że wykazał on spełnienie przesłanek przyznania mu prawa pomocy. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.