I SA/Rz 807/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2011 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku P. G. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) września 2010 r., nr: (...), w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć środowiskowych na 2009 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 18 lutego 2011 r. P. G., zam. [...], wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych (od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku oraz opłaty od skargi kasacyjnej), a także ustanowienie radcy prawnego, celem sporządzenia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku podano, że opłatę sądową od skargi w wysokości 200 zł uiściła matka skarżącego (wnioskodawcy), gdyż jego samego nie stać na taki wydatek. Podkreślono również, że w przypadku odmowy przyznania prawa pomocy skarżący prosi o niewysyłanie mu uzasadnienia wyroku, ponieważ nie stać go na skargę kasacyjną. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a jego majątek stanowią nieruchomości rolne o pow. 4,71 ha. Na tym areale skarżący prowadzi gospodarstwo rolne, dzierżawiąc jeszcze nieruchomości rolne o pow. 2,12 ha. P. G. podał, że jego roczny dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego, uzyskiwany ze sprzedaży płodów rolnych wynosi 11 385,04 zł, co po odliczeniu kosztów prowadzenia gospodarstwa i poczynionych w tym celu nakładów inwestycyjnych, wynoszących łącznie 10 886 zł, daje kwotę 499 zł. Kwota ta podzielona przez 12 miesięcy daje miesięczny dochód skarżącego z prowadzonego gospodarstwa rolnego, w kwocie 41,58 zł. W zestawieniu kosztów i nakładów poczynionych na gospodarstwo rolne skarżący wyszczególnił, oprócz wydatków stricte związanych z działalnością rolniczą, pozycję – podatek rolny, zaznaczając jednocześnie, że należności z tego tytułu zostały uregulowane przez jego matkę. Mając na uwadze fakt, że złożone przez skarżącego oświadczenie okazało się niewystarczające do oceny jego sytuacji materialnej oraz zrodziło wątpliwości co do jego wiarygodności, z uwagi na bardzo niską, w ujęciu miesięcznym, wysokość dochodów, działając na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) zwrócono się do skarżącego o złożenie dodatkowego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, między innymi poprzez wskazanie źródła finansowania zakupów żywności, środków czystości i ubrań, przedłożenie wyciągu z rachunku bankowego, przedłożenie kserokopii rachunków lub dowodów wpłaty, dokumentujących wydatki związane z utrzymaniem domu. Ustosunkowując się do tego wezwania skarżący oświadczył, że nie dokłada się do kosztów utrzymania domu, które ponoszą w całości rodzice, jest rolnikiem ryczałtowym, a w minionym roku nie sprzedał płodów rolnych, ze względu na ich złą jakość. Oprócz tego przedłożył wyciąg z rachunku bankowego swojej matki H. G., zam. [...], z odręczną adnotacją, że wpływy nim wykazane dotyczą P. G., który jest współwłaścicielem ww. Przedmiotowy wyciąg przedstawia między innymi w pozycji - Ma - wpływy udokumentowane poszczególnymi fakturami VAT-RR, począwszy od września 2010 r. do lutego 2011 r. w wysokości odpowiednio: 500,54 zł, 438,07 zł, 462,96 zł, 356,25 zł, 192,41 zł i 92,61 zł. Odnośnie posiadanego majątku P. G. zadeklarował również, że posiada samochód osobowy VW Passat z 1999 r. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że to strona powinna wskazać w sposób jasny i przekonujący, że nie jest ona w stanie w jakimkolwiek stopniu partycypować w kosztach związanych z prowadzonym postępowaniem sądowoadministracyjnym, gdyż przekracza to jej możliwości finansowe. Winna to uczynić przede wszystkim poprzez złożenie wiarygodnego i wyczerpującego oświadczenia, obrazującego jej sytuację rodzinną i majątkową w sposób kompletny i rzeczowy, pozwalający na ocenę jej aktualnych możliwości finansowych. Strona wnioskująca o przyznanie jej prawa pomocy musi przedstawić dane dotyczące nie tyko jej bezpośrednio, ale także osób pozostający z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, gdyż tylko w ten sposób możliwe jest dokonanie całościowej i rzeczowej oceny spełnienia przez nią przesłanek przyznania prawa pomocy. Ustalając wzór wniosku o przyznanie prawa pomocy rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245) wydanym na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 256 pkt 1 P.p.s.a. normodawca wprowadził wymóg złożenia oświadczenia co do liczby osób pozostających wraz z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym oraz wysokości ich dochodów (pkt 6 formularza PPF), co potwierdza wyżej przytoczone stanowisko, odnośnie zakresu badania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W okolicznościach przedmiotowej sprawy skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek, od których ustawodawca uzależnia przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy, chociażby w zakresie częściowym, albowiem złożone przez niego oświadczenia co stanie rodzinnym i majątkowym budzi wątpliwości, co do jego wiarygodności. Przede wszystkim w poz. 6 formularza PPF, dotyczącego osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym, nie wykazał żadnych osób, jednakże wynikający ze złożonych przez niego oświadczeń stan faktyczny wskazuje raczej na to, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowy ze swoimi rodzicami. W tym miejscu należy zaznaczyć, że przez pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym należy rozumieć pozostawanie danej osoby w swoistego rodzaju wspólnocie interesów, z reguły opartej na więzach pokrewieństwa, realizowanych przede wszystkim poprzez wspólne zaspokajanie szeroko rozumianych potrzeb bytowych (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. I SA/Rz 951/09, publ: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie skarżący zamieszkuje wraz ze swoimi rodzicami w ich domu [...] nie przyczyniając się w jakimkolwiek stopniu do ponoszenia kosztów utrzymania, zaś jego osobiste dochody pozostają na tak niskim poziomie, że nie jest on w stanie samodzielnie się utrzymać, chodzi tu między innymi o pokrycie kosztów wyżywienia, zakupu ubrań i środków czystości. W tej sytuacji nie sposób nie stwierdzić, że skarżący pozostaje na utrzymaniu swoich rodziców. Kolejnymi argumentami wskazującymi na pozostawanie P. G. we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoimi rodzicami jest choćby fakt, że jego matka, jak sam stwierdził w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu, opłaciła za niego podatek rolny (podobnie jak wpis od skargi w przedmiotowej sprawie), a ponadto korzysta on z jej konta bankowego, na które wpływają uzyskiwane przez niego przychody. Okoliczności te potwierdzają, że w przypadku skarżącego i jego rodziców wspólnota interesów nie ogranicza się jedynie do aspektów związanych z zaspokajaniem potrzeb bytowych, lecz obejmuje ona szerszy zakres spraw, dotyczących działalności rolniczej skarżącego. Wyżej wymienione okoliczności wskazują więc jednoznacznie na fakt, że dokonanie rzeczywistej oceny sytuacji materialnej skarżącego, w oderwaniu od sytuacji jego rodziców jest niemożliwe. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że skarżący w katalogu swoich wydatków nie wymienił kosztów utrzymania samochodu (koszty ubezpieczenia, bieżącej eksploatacji), których pokrycia nie sposób doszukiwać się w dochodach uzyskiwanych z gospodarstwa, wynoszących według jego wyliczeń nieco ponad 41 zł netto. Również w tym zakresie wiarygodność jego oświadczeń budzi wątpliwości. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.