I SA/Rz 807/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 26 września 2012 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" S.A. z siedzibą w P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" S.A. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. WSA/post.1 - sentencja postanowienia "A" S.A., zwane dalej spółką/skarżącą, wezwane do uiszczenia wpisu w sprawie opisanej w sentencji niniejszego postanowienia, wniosły o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że kapitał zakładowy spółki wynosi 21.558.600,00 zł, wartość będących w jej dyspozycji środków trwałych 1.590.141,97 zł, za ubiegły rok obrotowy spółka odnotowała stratę w wysokości 9.907.713,00 zł, a saldo jej rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynosi: 541,55 zł i 4.911,95 zł. Odnośnie innych danych, spółka podała, że wartość firmy wynosi 1.083.403,78 zł, posiada akcje innej spółki o wartości 6.018.020,00 zł, a jej aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynoszą 59.483,00 zł. W uzasadnieniu wniosku spółka podkreśliła, że organ podatkowy nie chce wydać zgody na wypłaty z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego nawet na najpilniejsze wydatki, mające istotne znaczenie dla działalności spółki, konsekwencją czego, według spółki, są problemy z regulowaniem zobowiązań i płynnością finansową. Spółka zaznaczyła, że czyni starania mające na celu zmniejszenie kosztów własnych i ściąganie zaległych należności. Do wniosku załączono kserokopię bilansu i rachunku zysku i strat na koniec 2011 r. oraz bilans z uwzględnieniem bufora do sierpnia 2012 r. Na wezwanie spółka przedłożyła kserokopie: zeznania podatkowego CIT-8 za 2011r., wyciągów z rachunków bankowych i deklaracji dla podatku od towarów i usług z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o prawo pomocy, informacji dodatkowych do sprawozdania finansowego za 2011 r., rachunku przepływów pieniężnych, a także szereg dokumentów związanych z postępowaniem zabezpieczającym sporne należności podatkowe oraz wyjaśnienia tych kwestii. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwana dalej P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - tj., takim o jaki wnioskowała skarżąca spółka- gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, rozpoznający wniosek nie musi się przychylić do zgłoszonego żądania, a jedynie może przyznać przywilej w postaci prawa pomocy jeżeli uzna, że zachodzi taka potrzeba. Przepisy przenoszą na stronę (wnioskodawcę) obowiązek wykazania wyżej wymienionych przesłanek. Mieć na uwadze należy również, że osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada niezbędnych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, ale również, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (zob. postanowienie NSA z 15 kwietnia 2008 r., sygn. II OZ 318/08, system LEX nr 479111). W ocenie rozpoznającego wniosek referendarza, w świetle przedstawionych przez spółkę okoliczności oraz przedłożonych dokumentów, nie można przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie ponieść koniecznych kosztów postępowania, które na tym etapie postępowania obejmują wpis od skargi w wysokości 12.440,00 zł. W treści urzędowego formularza spółka podała, że przedmiotem jej działalności jest działalność drukarska. Z przedłożonych przez spółkę dokumentów wynika, że jej aktywa trwałe wynoszą 8.568.093,46 zł, a wartość środków trwałych 1.469.860,98 zł (na koniec lipca 2012 r. – k.39), przy czym dodać należy, że spółka dokonała odpisów aktualizacyjnych wartości środków trwałych na kwotę w wysokości 5.014.873,25 zł, urealniając jak podano w wyjaśnieniach do bilansu za 2011 r., ich wartość netto. Spółka posiada długoterminowe aktywa finansowe w postaci udziałów (6.018.020,00 zł) oraz co istotne w kontekście wniosku o prawo pomocy – posiada należności w łącznej kwocie 3.103.042,01 zł (na koniec lipca 2012 r. k. 40) z czego 2.077.768,33 zł z tytułu dostaw i usług, a 1.018.737,76 zł w pozycji: 249 pozostałe rozrachunki. Wielkości te świadczą o możliwościach finansowych spółki, natomiast obowiązkiem zarządu jest ich egzekwowanie. Dodać należy, że spółka do końca lipca wygenerowała przychody netto w kwocie 4.312.474,38 zł (w 2011- 10.889.814,62 zł), natomiast koszty jej działalności wyniosły 5.053.697,05 zł. Jednak należy mieć na uwadze, że strata podatkowa (aktualnie 680.767,80 zł) nie oznacza utraty możliwości płatniczych; powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, skutkując brakiem dochodu do opodatkowania, tj. brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego i w żadnym wypadku nie stanowi automatycznie o braku środków. Podobnie o ich braku w przypadku spółki nie świadczy dokonane zabezpieczenie zaległego zobowiązania podatkowego i odsetek za zwłokę, w postaci zajęcie zwrotów podatku od towarów i usług (spółka deklaruje nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy) i zajęcie rachunków bankowych (zgodnie z informacją pochodzącą od spółki zajęcie zabezpieczające przekształciło się w zajęcie egzekucyjne - k. 61) . Z analizy tych ostatnich, przeprowadzonej na podstawie przedłożonych wyciągów (czerwiec, lipiec, sierpień 2012 r.) wynika, że w dacie doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu od skargi (31 sierpnia 2012 r.) na rachunkach spółki znajdowała się kwota łącznie 10.779,50 zł, ale co istotne, pomimo zajęcia na rachunek spółki przelewane są środki, natychmiastowo dysponowane dalej, z przeznaczeniem jak wynika na płace pracowników i składki do ZUS lub inne należności. W czerwcu 2012 były to kwoty: 137.500,00 zł, 13.150,00 zł, 6.600,00 zł, 11.200,00 zł, w lipcu 91.400,00 zł i 18.800,00 zł, w sierpniu 72.500,00 zł, 5.000,00 zł, 800,00 zł, 2.500,00 zł. Przelewy pochodzą od "A" sp. z o.o., tj. spółki powiązanej kapitałowo i osobowo z "A" S.A. (skarżąca), co wynika m.in. z dokumentów finansowych skarżącej spółki nadesłanych na wezwanie (wyjaśnienia do bilansu). W takiej sytuacji argumenty o zajęciu rachunków bankowych nie są okolicznością przesądzająca o braku środków finansowych, tym bardziej, że jak podaje spółka i co udokumentowała, organ podatkowy wstrzymał wykonanie decyzji określającej spółce sporne zobowiązanie podatkowe, a organ egzekucyjny w związku z tym zawiesił postępowanie egzekucyjne (k. 206-210). W przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego pozostają w mocy dokonane czynności egzekucyjne, przy czym w okresie zawieszenia mogą być dokonywane, za zgodą organu egzekucyjnego, właśnie w sytuacji wstrzymania wykonania obowiązku, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, wypłaty z rachunków bankowych zobowiązanego po przedstawieniu przez niego dokumentów świadczących o konieczności poniesienia danych wydatków, stosownie do treści art. 58 § 1 Ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Uiszczenie opłat sądowych w sytuacji zainicjowanego przez podmiot zobowiązany sporu sądowego (związanego z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym) jest tego rodzaju koniecznością. Konkludując, podkreślić należy, że działalność osób prawnych opiera się na samodzielności i w oparciu o własny majątek. Skarżąca jest pełnoprawnym uczestnikiem obrotu gospodarczego, ze wszystkimi wynikającymi z tego faktu uprawnieniami i obowiązkami. Spółka uzyskuje bieżące dochody, z przedłożonego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego nie wynika informacja o toczącym się postępowaniu likwidacyjnym, o ustanowieniu kuratora czy zarządzie komisarycznym, toczącym się postępowaniu układowym lub naprawczym, a prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i znajdującą zastosowanie tylko w takich sytuacjach, w których podmiot z powodów od siebie niezależnych nie mógł zgromadzić środków koniecznych do prowadzenia postępowania. W takiej sytuacji w rozpoznawanej sprawie nie ma żadnego uzasadnienia przyjęcie, że to budżet państwa, a tym samym podatnicy, powinni finansować spór sądowy takiego podmiotu jakim jest spółka. Wyłącznie od członków zarządu spółki należy wymagać podjęcia inicjatywy w celu zgromadzenia środków pieniężnych niezbędnych do obrony jej interesów przed sądem administracyjnym. Według rozpoznającego wniosek, w niniejszej sprawie okoliczności, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. nie zachodzą i dlatego orzeczono jak w sentencji.