I SA/Rz 81/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 23 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosków A. M.-G. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej 1) z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako byłego członka zarządu spółki [...] za zaległości podatkowe tej spółki w podatku od towarów i usług za czerwiec 2007r., 2) z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako byłego członka zarządu spółki [...] za zaległości podatkowe tej spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007r. - postanawia - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] oraz decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej odpowiednio: 1. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej: organ I instancji) z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej A. M.-G. za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej [...] sp. z o.o. z/s w P. z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2007 r. w kwocie 216 572,00 i w tym zakresie orzekł o odpowiedzialności podatkowej A. M.- G., byłego członka zarządu ww. spółki za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za czerwiec 2007 r. w kwocie 119 373,00 wyliczone do dnia 20 września 2010 r. oraz utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w pozostałej części. 2. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w części dotyczącej odpowiedzialności z tytułu odsetek za zwłokę od zaległości spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. w kwocie 548 800,00 zł i w tym zakresie orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej A. M.- G., wraz z [...] sp. z o.o. z/s w P. za odsetki za zwłokę w kwocie 263 251,00 zł od zaległości podatkowej tej spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. oraz utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w pozostałej części. A. M.-G. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargi na opisane powyżej decyzje Dyrektora Izby Skarbowej. Wraz ze skargami wpłynęły wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonych rozstrzygnięć. Skarżąca podała, że w chwili obecnej jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę uzyskując zarobki 1600 zł. Jej mąż P. G. zatrudniony jest na 1/8 etatu z racji warunków zdrowotnych i uzyskuje z tego tytułu kwotę 400 zł brutto. Posiadają wspólne dziecko - 3 letniego syna. Skarżąca na zasadzie ustawowej wspólności małżeńskiej posiada dom w którym mieszka razem z mężem i dzieckiem oraz dwa samochody, których wartość nie przekracza łącznie 10.000 zł. Podaje, że nie posiada żadnych oszczędności ani innych składników majątkowych poza przeciętnym wyposażeniem domu w którym mieszka. Zdaniem skarżącej prowadzenie działań egzekucyjnych względem niej spowoduje nieodwracalne i tragiczne skutki dla niej i jej rodziny. Skarżąca zostanie pozbawiona środków do życia a ponadto działania organów egzekucyjnych mogą spowodować brak możliwości funkcjonowania, dojazdu do pracy, a co najgorsze miejsca zamieszkania dla całej rodziny w tym trzyletniego syna. Postanowieniami z dnia 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Rz 81/14, I SA/Rz 82/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. Następnie - po połączeniu spraw do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzeniu ich pod sygnaturą I SA/Rz 81/14 wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2014 r. oddalił skargi na wskazane na wstępie decyzje. Na postanowienia z dnia 9 kwietnia 2014 r. zostały wniesione zażalenia. Od wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 r. została wniesiona skarga kasacyjna. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 października 2014 r. po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie z dnia 9 kwietnia 2014 r. sygn.. akt I SA/Rz 81/14 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. M.-G. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej 1) z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako byłego członka zarządu [...] sp. z o.o. za zaległości podatkowe tej spółki w podatku od towarów i usług za czerwiec 2007 r. 2) z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako byłego członka zarządu [...] sp. z o.o. za zaległości podatkowe tej spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. postanowił uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazanego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd pierwszej instancji w zasadzie w żaden sposób nie odniósł się do okoliczności faktycznych przywołanych przez stronę we wniosku, przemawiających - zdaniem tejże strony - za zasadnością wstrzymania wykonania kwestionowanych decyzji. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia ogranicza się do przytoczenia poglądów prezentowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych i sformułowania ogólnych tez w zakresie wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a., w oderwaniu od stanu faktycznego niniejszej sprawy. W ocenie NSA, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie winien dokonać - w oparciu o całokształt akt tej sprawy - wnikliwej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku strony konkretnych okoliczności faktycznych pod kątem określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności, z uwzględnieniem wysokości należności objętych kwestionowanymi decyzjami organu podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez NSA. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Naczelny Sąd Administracyjny, w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 (niepubl.) stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia (który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego) lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to z kolei takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które - jeśli zaistnieją - to powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, Lex Nr 1241556). Podkreślenia zatem wymaga, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wykazanie we wniosku niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przenosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej Sąd stwierdził, że argumenty i okoliczności przytoczone przez skarżącą we wniosku nie dają podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Oczywiście zobowiązanie podatkowe określone zaskarżonymi decyzjami jest nieproporcjonalne do środków, którymi skarżąca obecnie dysponuje. Także jej sytuacja finansowa jest trudna. Jednakże faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudna sytuacja materialna skarżącej, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów (por. postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2010 r., I FZ 189/10, postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2011 r., II FSK 1224/11, publ. CBOSA). Ponadto zgodnie art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji ograniczona jest do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Trzeba tutaj także zauważyć, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji (art. 61 § 6 p.p.s.a.). Oznacza to, że po wydaniu wyroku oddalającego skargę, co miało miejsce w niniejszej sprawie, sąd pierwszej instancji nie ma już możliwości wydania postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Możliwe jest to bowiem tylko w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji poprzez zawarcie w wyroku rozstrzygnięcia na podstawie art. 152 p.p.s.a. Rozstrzygnięcia tego nie stosuje się przy wyroku oddalającym skargę. Rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu (art. 61 § 3 p.p.s.a.), skierowanego do Sądu pierwszej instancji, jest bezprzedmiotowe. Po wydaniu wyroku oddalającego skargę tylko Naczelny Sąd Administracyjny w toku postępowania kasacyjnego może - stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. - wypowiedzieć się w przedmiocie wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji złożonego po wydaniu wyroku przez wojewódzki sąd administracyjny (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, Lex 261365). Będąc jednak związanym poglądem prawnym wyrażonym w postanowieniu NSA z dnia 6 października 2014 r., Sąd dokonał ponownej oceny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W tym stanie rzeczy, na podstawie wyżej art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.