I SA/Rz 810/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska / spr./ WSA Jarosław Szaro Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015 rok oddala skargę. I SA/Rz 810/16 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor ARiMR), po rozpatrzeniu odwołania W. K. (dalej: beneficjent/skarżący) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Kierownik ARiMR) z dnia [...] czerwca 2016r., nr [...], odmawiającej przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015 rok, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Z uzasadnienia decyzji oraz akt sprawy wynika, że beneficjent we wniosku o przyznanie płatności na 2015 rok z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz płatności za zazielenienie zadeklarował działki rolne do przyznania ww. płatności o łącznej powierzchni 1,02 ha, co zobrazował graficznie na załączonych do wniosku załącznikach graficznych przez określenie granic zadeklarowanych działek rolnych w granicach poszczególnych działek ewidencyjnych. W wyniku przeprowadzonej w dniach 24-26 sierpnia 2015r. w gospodarstwie beneficjenta kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz kontroli administracyjnej stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na 2015r. W przypadku działki rolnej "C" z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,14 ha wykluczono na podstawie wyników kontroli 0,06 ha i zapisano 0,08 ha, w związku z czym działka została w całości wykluczona z płatności z powodu nie spełnienia wymogu minimalnej powierzchni działki rolnej, tj. 0,10 ha. W odniesieniu do działki rolnej "A" z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,21 ha wykluczono 0,02 ha i zapisano 0,19 ha. Łączna powierzchnia gruntów wykluczonych z płatności wyniosła 0,16 ha, natomiast łączna powierzchnia działek rolnych spełniających warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej wynosi 0,86 ha. Powyższe ustalenia stały się podstawą do wydania przez Kierownika ARiMR decyzji z dnia [...] czerwca 2016r. odmawiającej beneficjentowi przyznania jednolitej płatności obszarowej na 2015r. i płatności za zazielenienie na 2015r. Od decyzji organu I instancji beneficjent złożył odwołanie, po rozpatrzeniu którego, Dyrektor ARiMR powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (j.t. Dz. U. 2015r, poz.1551) – dalej: ustawa o płatnościach bezpośrednich, zgodnie z którym, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz jeśli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Dyrektor ARiMR wskazał, że w wyniku kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu w gospodarstwie beneficjenta stwierdzono, że kwalifikująca się powierzchnia do przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz płatności za zazielenienie w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015r. wyniosła mniej niż 1 ha, tj. 0,86 ha. W ocenie organu II instancji, rozstrzygnięcie Kierownika ARiMR odmawiające przyznania płatności jest prawidłowe, w szczególności brak jest podstaw do stwierdzenia, że pomiary zostały wykonane w sposób nieprawidłowy lub nierzetelny. Dyrektor ARiMR stwierdził, że analiza dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, w szczególności danych pokontrolnych z kontroli na miejscu, określonych raportem pokontrolnym, prowadzi do wniosku, że stan działek ukazany na fotografiach koreluje do obrazu ukazanego na ortofotomapie. Organ odwoławczy zaznaczył, że weryfikacja terenowa działek referencyjnych w gospodarstwie beneficjenta przeprowadzona została w oparciu o jego wskazania na materiale graficznym dołączonym do wniosku o przyznanie płatności, zaś czynności kontrolne na działkach rolnych przeprowadzone zostały homologowanym urządzeniem do stosowania w trakcie realizacji pomiarów powierzchni działek rolnych. Zdaniem organu II instancji, dane pokontrolne określone raportem z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni, zobrazowane w postaci dokumentacji fotograficznej do działki rolnej A/A1, słusznie potwierdzają grunt użytkowany na powierzchni 0,19 ha, przez wykluczenie areału działki usytuowanego na działce ewidencyjnej o nr 395, wykluczenie powierzchni 0,02 ha. Obszar działki ewidencyjnej o nr 395 o deklarowanej we wniosku o przyznanie płatności powierzchni 0,02 ha wchodzący w skład kompleksu działki rolnej A/A1 to grunt stanowiący areał działki siedliskowej, stanowiącej obejście domu, ograniczonej znacznie zabudowaniami, z akcentem działki rekreacyjnej, który słusznie nie został zakwalifikowany w kategoriach gruntu użytkowanego rolniczo, spełniającego kryteria przyznania płatności. Ponadto grunt ten nie stanowi również spójności (czyli jednego kompleksu rolnego) z pozostałymi działkami stanowiącymi kompleks działki rolnej A/A1. W odniesieniu do działki rolnej C/C1, organ odwoławczy wskazał, że wizualizacyjne dane bazy LPIS jednoznacznie potwierdzają, że działka rolna znajduje się na obszarze wyłączonym wcześniej jako obszar zadrzewiony - obraz potwierdził znaczną sukcesję leśną zadrzewienia i zakrzewienia z którego areał 0,08 ha został zakwalifikowany jako obszar uwzględniony do płatności, co w konsekwencji spowodowało całkowite wykluczenie działki z płatności, ponieważ - zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - działki rolne mające powierzchnię poniżej 0,1 ha nie spełniają definicji działki rolnej i nie są kwalifikowane do płatności. Odnosząc się do zarzutów beneficjenta, organ II instancji podniósł, że wskazywana przez beneficjenta w odwołaniu działka ewidencyjna nr 396/1 nie była przedmiotem dofinansowania, gdyż we wniosku o przyznanie płatności wskazał on działkę o numerze ewidencyjnym 296/1 jako działkę zachwaszczoną i zadrzewioną i tej działki dotyczyła przeprowadzona przez organ weryfikacja pod kątem spełnienia poprawności powierzchni gruntów rolnych kwalifikującej się do przyznania płatności. Za niezasadne organ II instancji uznał zarzuty beneficjenta dotyczące błędów podczas kontroli, uznając, że zgromadzony materiał jednoznacznie potwierdza prawidłowość i poprawność przeprowadzenia kontroli w zakresie dokonanych pomiarów i dokumentacji fotograficznej. Organ odwoławczy podkreślił również, że beneficjent nie wniósł zastrzeżeń do raportu kontroli. Na decyzję organu II instancji beneficjent złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania z powodu naruszenia prawa. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że faktycznie źle określił położenie działki nr C/C1 ma materiale graficznym, co spowodowane było brakiem widocznych punktów odniesienia - budynków czy drogi na przesłanym materiale graficznym oraz brakiem mapy ewidencyjnej gruntów, której nie wymagano w 2010r. Powodem pomyłki był również brak specjalistycznej wiedzy, oparcie się na informacjach sąsiadów. Skarżący podniósł, że nie posiada dostępu do urządzeń typu GPS i nie ma środków na skorzystanie z usług geodety. Podał, że tereny sąsiadujące z działką są mocno porośnięte drzewami, krzewami i roślinnością, stąd ciężko było prawidłowo zinterpretować w terenie materiał graficzny wygenerowany dla działki i właściwie obrysować działkę bez posiadania najwyższej klasy sprzętu używanego do kontroli oraz bardzo dobrej orientacji w terenie. Skarżący podkreślił również, że błąd popełnił w 2011r., a później powielał nieświadomie przez kolejne lata. Skarżący podniósł, że nie odwołał się od raportu z kontroli z 2015r., gdyż w piśmie z dnia 16 marca 2016r. dołączonym do korekty raportu, nie było informacji dotyczącej możliwości złożenia odwołania. Natomiast raportu kontroli z 2014r. nie kwestionował z powodu braku informacji, że użytkuje nie swoją działkę. Skarżący zarzucił, że gdyby kontrolujący w raporcie kontroli z 2014r. ujawnili, że użytkuje nie obrysowaną na materiale graficznym część działki i wskazali właściwą powierzchnię, wówczas obrysowałyby swą działkę w sposób prawidłowy. Przyznanie przez Agencję dotacji za 2014r, utwierdziło go w mylnym przekonaniu, że dobrze obrysowuje i kosi działkę C/C1, dlatego uzupełniając częściowo wypełniony wniosek w 2015r. nadal pozostawał w błędzie co do tej kwestii. Odnosząc się natomiast do działki rolnej A/A1, skarżący wskazał, że na zdjęciach opisanych w zaskarżonej decyzji działka ta może kojarzyć się z działką rekreacyjną, jednakże w rzeczywistości była porośnięta trawą, mocno wyeksploatowaną przez zwierzęta hodowlane i zadrzewioną. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, dalej: P.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Skarga jest niezasadna. Spór w niniejszej sprawie dotyczy zasadności odmowy przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz płatności za zalesienie na 2015r., będącej konsekwencją uznania przez organy Agencji, że skarżący nie spełnił wymogu niezbędnego do jej przyznania dotyczącego łącznej powierzchni gruntów znajdującej się w posiadaniu skarżącego wynoszącej co najmniej 1 ha. Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy są bezsporne. We wniosku o przyznanie płatności na 2015r. skarżący zadeklarował powierzchnię gruntów 1,02 ha. W wyniku kontroli administracyjnej wniosku oraz kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego, stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku o płatność na 2015r. i wynosi łącznie 0,86 ha. Było to konsekwencją wykluczenia z płatności części powierzchni działki A jako niestanowiącej gruntu użytkowanego rolniczo (obejście domu wraz zabudowaniami) oraz całej działki C z powodu nie spełnienia wymogu minimalnej powierzchni działki rolnej - 0,10 ha (art.8 ust. 1 pkt 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich); jedynie 0,08 ha zostało zakwalifikowane do płatności, pozostały obszar został wyłączony jako zadrzewiony. Organ I instancji odmówił przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich na 2015r. z uwagi na brak spełnienia jednego z podstawowych kryteriów ich przyznania, określonego w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, tj. kryterium dotyczącego łącznej powierzchni gruntów znajdującej się w posiadaniu rolnika, która – w myśl ww. przepisu – powinna wynosić co najmniej 1 ha. Organ I instancji stwierdził również, że w sprawie nie występują określone w art. 17 ust. 2 przesłanki zgodnie z którymi płatności bezpośrednie są przyznawane, mimo niespełnienia ww. warunku dotyczącego powierzchni gruntów. Powyższe ustalenia nie budzą wątpliwości Sądu, nie są też przez skarżącego kwestionowane. Skarżący w skardze przyznał, że błędnie oznaczył położenie działki C/C1 na materiale graficznym załączonym do wniosku o przyznanie płatności na 2015r. i wyjaśnił przyczyny takiego stanu rzeczy. Podnoszona w skardze argumentacja odnośnie pozostawania przez skarżącego w nieświadomości co do popełnionych błędów, powodów ich wystąpienia, tj. nieznajomości terenu, braku mapy ewidencji gruntów, specjalistycznej wiedzy i sprzętu typu GPS, błędnych informacji uzyskanych od sąsiadów, czy braku środków finansowych na skorzystanie z usług geodety, nie może odnieść pożądanego skutku, nie są to bowiem okoliczności, które podważałyby zasadność odmowy przyznania przedmiotowych płatności. W szczególności nie świadczą one o wystąpieniu siły wyższej czy nadzwyczajnych okoliczności, uniemożliwiających wypełnienie obowiązków związanych ze spełnieniem warunków do płatności bezpośrednich, o których mowa w art. 75 ust 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 str. 65 ze. zm.), których stwierdzenie, udokumentowanie i zgłoszenie organowi w odpowiednim terminie pozwala zachować prawo do pomocy. Jak to zostało już wskazane, niespełnienie przez skarżącego wymogu określonego w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich jest niesporne, a co za tym idzie, trzeba uznać, że odmowa przyznania płatności była zasadna. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji również z innych powodów. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne było prawidłowe, organy zebrały pełen materiał dowodowy, który wyczerpująco rozpatrzyły. Za niezasadne Sąd uznał zarzuty dotyczące nieprawidłowości przeprowadzenia w gospodarstwie skarżącego kontroli w 2015r. Jak wynika z akt sprawy, kontrola terenowa została przeprowadzona przez uprawnionych kontrolerów, którzy będąc na gruncie mieli możliwość poczynienia obserwacji i dokonania pomiarów, co znalazło odzwierciedlenie w protokole i zwizualizowane zostało załączoną dokumentacją fotograficzną. O wadze dowodu z protokołu kontroli wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt. II GSK 492/07. Zwrócił on uwagę, że o znaczeniu tego protokołu świadczy fakt, że kontrole przeprowadzane mogą być tylko przez określone podmioty, wyspecjalizowane, dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowanymi i technicznymi oraz bezstronne. W ocenie Sądu, materiał pokontrolny nie budzi zastrzeżeń co do jego rzetelności i prawidłowości zawartych w nim ustaleń. Podkreślenia wymaga, że skarżący nie wnosił zastrzeżeń do protokołu kontroli. Ponadto przed wydaniem decyzji przez organ I instancji skarżący został zaznajomiony z aktami sprawy i nie zgłosił żadnych uwag. Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących nieprawidłowości kontroli przeprowadzonej w 2014r., należy wskazać, że decyzja z dnia [...] lutego 2015r. przyznająca beneficjentowi płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014r. jest ostateczna i ustalenia organu tam zawarte nie mogą być przez stronę kwestionowane w niniejszym postępowaniu. Nie znajdując podstaw do uchylenia wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.