I SA/Rz 811/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Barbara Stukan-Pytlowany /spr./ Protokolant sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 19 lutego 2008r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2007 - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO), po rozpoznaniu odwołania Z.R. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] czerwca 2007 r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego i od nieruchomości za 2007 rok w kwocie 267,00 zł, uchyliło w całości decyzje organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż rozstrzygnięcie jej wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż Burmistrz Miasta i Gminy wszczął z urzędu postępowanie i decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. ustalił współwłaścicielom tj. Z.R., G. M., M.R. (nie żyje) i W.B., wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie 267,00 zł. Od powyższej decyzji Podatnik złożył odwołanie, w którym podniósł, iż decyzja ta nie zgadza się z księgą wieczystą, powierzchnią gruntów przyjętą do podstawy opodatkowania w szczególności tzw. "gruntów pozostałych". Organ odwoławczy ustalił, iż z zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków oraz załącznika – wypis z rejestru gruntów wynika, iż M.R. (który zmarł w 1999 r.), Z.R., G.M. i W.B. są współwłaścicielami działek gruntów Nr Nr 545, 549, 553/1, 553/3, 554/3 i 560/1 oznaczonych w numerze jednostki rejestrowej [...] obręb Nr [...] o pow. 0,9468 ha jako użytki rolne w klasach Ł V, PS VI, R V, R VI i tereny mieszkaniowe (zabudowane) B. Użytki rolne w klasach R, Ł i Ps VI i V klasa zgodnie z przepisami ustawy o podatku rolnym są zwolnione od podatku rolnego. Pozostałe grunty "tereny mieszkaniowe" oznaczone symbolem B podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości i organ podatkowy I instancji opodatkował tym podatkiem powierzchnię 0,0459 ha jako grunty pozostałe. Organ odwoławczy wskazał, iż w wyniku porównania danych wynikających z wypisu rejestru gruntów i budynków z wykazem nieruchomości z dnia 31 sierpnia 1998 r. stwierdzono znaczne rozbieżności w odniesieniu do powierzchni budynków położonych na działce nr 560/01, których organ podatkowy I instancji nie zbadał i do których nie odniósł się w swojej decyzji. Ponadto, z uwagi na fakt, iż obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, organ I instancji powinien doręczyć decyzję ustalającą zobowiązanie pieniężne w tym podatku wszystkim współwłaścicielom. Ustalono, iż w niniejszej sprawie decyzja organu I instancji została doręczona jedynie Z.R. i G.M. Organ podatkowy nie ustalił natomiast adresu lub pełnomocnika współwłaścicielki W. B., a także strony postępowania, w tym kręgu spadkobierców po zmarłym współwłaścicielu M.R. Organ odwoławczy stwierdził, iż w postępowaniu przed organem I instancji nie przeprowadzono wszystkich działań dotyczących postępowania dowodowego przewidzianych procedurą ustawy Ordynacja podatkowa, czym naruszono przepisy art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 tej ustawy, co w konsekwencji spowodowało konieczność uchylenia decyzji do ponownego rozpatrzenia. Na powyższą decyzję Z. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż zaskarżona decyzja orzeka jedynie o uchyleniu decyzji organu I instancji, nie nakazując uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...].08.1986 r. mimo, iż Gmina zobowiązała się do zapłaty i założenia KW. Ponad to podniósł, iż domaga się od Urzędu Miasta i Gminy odszkodowania za ziemie, o czym SKO celowo zapomina w swoich decyzjach od 1998 r., co jest to pogwałceniem prawa. Wskazał, iż poprzednie nakazy były wystawiane na M.R. mimo, iż to on ponosił wszystkie koszty związane z nieruchomością położoną przy ul. [...]. Zarzucił zaskarżonej decyzji SKO potwierdzenie nieprawdy, ponieważ z KW [...] Sąd Rejonowy w VI Wydział Ksiąg Wieczystych określił jako właściciela Z.R. Skarżący wniósł o obciążenie kosztami postępowania Urząd Miasta i Gminy. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż w postępowaniu przed organem I instancji dopatrzono się uchybień, powodujących konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego, a także uzupełnienia postępowania dowodowego (wyjaśniającego) w zakresie ustalenia wszystkich stron tego postępowania i doręczenia im decyzji podatkowej oraz wyjaśnienia rozbieżności pojawiających się w dokumentach urzędowych tj. wykazie nieruchomości z dnia 31 sierpnia 1998 r. oraz ewidencji gruntów i budynków z dnia 11 sierpnia 2006 r.), dotyczących powierzchni budynku mieszkalnego i gospodarczego położonych na działce 560/1. Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy podniósł, iż rozpatrywanie ich, a w szczególności kwestia odszkodowania i zadośćuczynienia za grunty zajęte pod linię kolejową nie należy do właściwości organów podatkowych, które mogą jedynie zmierzać do ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego i od nieruchomości za 2007 rok. Na rozprawie Skarżący przedłożył do akt kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 31 lipca 2007 r. oraz kserokopię "wykazu do wprowadzenia zmian w księgach wieczystych" na poparcie argumentów poniesionych w skardze. Wniósł też o odroczenie rozprawy celem powołania wskazanych w skardze świadków. Pełnomocnik SKO wniósł o oddalenie skargi i wniosku o odroczenie rozprawy celem powołania świadków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) i art.134 §1 ustawy p.p.s.a. Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest nieuzasadniona. Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy zasadności podjęcia przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej tzn. uchylającej decyzję wydaną przez organ I instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało przepis art.233§2 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Wprawdzie zarzutami skargi nie objęto naruszenia powołanego wyżej przepisu, lecz wnosząc skargę na decyzję kasacyjną Skarżący w istocie kwestionuje przesłanki do jej wydania, a ponadto Sąd - jak to wyżej wskazano - ocenia zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia niezależnie od wskazanych zarzutów. W ocenie Sądu organ odwoławczy słusznie uznał, że materiał dowodowy zebrany w sprawie nie pozwala na jej merytoryczne rozstrzygnięcie. Zgodnie art. 2 ust. 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r Nr 121,poz 844 z zm.), opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Art.2 ust.2 stanowi, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Zakres podmiotowy podatku od nieruchomości został określony w art.3 ust.1 tej ustawy. Z jego treści wynika, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli mają określony tytuł prawny do nieruchomości lub obiektów budowlanych tj. są ich właścicielami, posiadaczami samoistnymi, użytkownikami wieczystymi gruntów. Zgodnie z art.3 ust.4 ww. ustawy jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach z zastrzeżeniem ust.5 (podobnie art.3 ust.5 ustawy o podatku rolnym ). Art.1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym( Dz.U. z 2006r. nr 136, poz. 969 z zm.) stanowi, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza. Podatnikami podatku rolnego są na mocy art.3 ust.1 tej ustawy osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów z zastrzeżeniem ust.2, posiadaczami samoistnymi gruntów, użytkownikami wieczystymi gruntów(...). Zgodnie art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2005r.Nr 240, poz. 2027,z zm.) podstawę wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.Na mocy art. 20 ust.1, ust.2, ust.3 tej ustawy podatki te ustalane są w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków co do powierzchni gruntów, ich położenia, granic, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, budynków ich położenia, przeznaczenia, funkcji, a także w oparciu o dane co do właściciela gruntów. Z akt sprawy wynika, że skarżący Z.R., G.M., W.B., M.R. ( nie żyjący) byli współwłaścicielami gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem rolnym i podatkiem od nieruchomości w określonych częściach. Jednak decyzja organu I instancji ustalająca łączne zobowiązanie pieniężne za 2007r. nie została doręczona wszystkim współwłaścicielom mimo, że jak Sąd wyżej wskazał, odpowiedzialność podatkowa ciąży na wszystkich współwłaścicielach solidarnie. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ I instancji nie ustalił adresu zamieszkania współwłaścicielki W.B., a współwłaściciel M.R. nie żyje od paru lat. Organ podatkowy jednak nie ustalił kręgu spadkobierców M.R. i ustalił wymiar łącznego zobowiązania decyzją z dnia [...].06.2007r. m.in. na osobę nie żyjącą. Ponadto dane zawarte w wypisie z ewidencji gruntów i budynków Starosty [...], są znacząco rozbieżne z wykazem nieruchomości z dnia 31.08.1998r. co do powierzchni budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego - położonych na działkach będących własnością ww. osób. Organ podatkowy nie odniósł się do tej kwestii, nie zbadał rozbieżności, nie przeprowadził co najmniej oględzin ( art. 198 Ordynacji podatkowej). Niewątpliwie konieczność przeprowadzenia np. dowodu z oględzin, czy podjęcia działań zmierzających do ustalenia wszystkich stron postępowania sprowadza się do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w znacznej części i nie mieści się w kompetencji organu odwoławczego. Jak wynika z akt sprawy skarżący zarzucał konsekwentnie w toku postępowania podatkowego, przyjęcie przez organ podatkowy do podstawy opodatkowania nie prawidłowej jego zdaniem powierzchni gruntów, nieuwzględnienie księgi wieczystej, podnosił też, że organ podatkowy opiera swoje ustalenie na sfałszowanych dokumentach. Jednak organ I instancji nie odniósł się do podnoszonych przez podatnika wniosków i zastrzeżeń. Należy więc zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że organ podatkowy I instancji w niniejszej sprawie nie przeprowadził do końca w ramach postępowania podatkowego wszystkich działań określonych przepisami art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego, jak i dopuścił się naruszenia art. 191 Ordynacji podatkowej Reasumując powyższe w ocenie Sądu organ odwoławczy nie naruszył prawa przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu zarzuty podniesione w skardze są całkowicie nieuzasadnione. Organ odwoławczy nie mógł uchylić decyzji z dnia [...].08.1998r., czego domagał się skarżący w skardze, gdyż jak słusznie zauważył organ odwoławczy, poza jego właściwością jest rozpatrywanie tych zarzutów. W ramach przedmiotowego postępowania organy podatkowego mogą jedynie ustalić wymiar podatku od nieruchomości i wymiar podatku rolnego za 2007r., a roszczenia skarżącego podnoszone w skardze o ustalenie odszkodowania i zadośćuczynienia za grunty zajęte pod linie kolejową LHS są rozpoznawane w innym postępowaniu przez właściwe do tego organy. Dołączone do skargi i ponownie na rozprawie kserokopie dokumentów nie mają znaczenia dla oceny zgodności z prawem decyzji kasacyjnej. Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność zasadności tych roszczeń odszkodowawczych, zawnioskowany przez skarżącego w skardze i podtrzymany na rozprawie albowiem po myśli art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a.