I SA/Rz 812/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) sierpnia 2007r. (...) w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej - p o s t a n a w i a - zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości Skarżący A. J. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku z dnia 20 listopada 2007r. podał, że podstawą utrzymania jego czteroosobowej rodziny jest otrzymywane przez niego wynagrodzenie za pracę w wysokości 3.256,20zł (brutto) miesięcznie. Żona skarżącego otrzymuje rentę w wysokości 459,52zł (brutto) miesięcznie. W skład majątku małżonków wchodzi dom o powierzchni 126m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 0,56ha. Poza wskazanymi składnikami majątku małżonkowie nie posiadają żadnych cennych przedmiotów ani oszczędności. W dodatkowym oświadczeniu o swoim stanie majątkowym skarżący szczegółowo podał wydatki związane z codziennym utrzymaniem oraz leczeniem żony i dzieci. Podał także wysokość zaciągniętych kredytów oraz spłacanych z tego tytułu rat. Z przedstawionego zestawienie wynika, iż średnio miesięcznie skarżący przeznacza na zaspokojenie codziennych potrzeb około 1000zł. Natomiast 300zł miesięcznie przeznacza na spłatę zaciągniętych kredytów. Zwolnienie z kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej jako p.p.s.a. - obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem instytucji prawa pomocy która ma charakter wyjątkowy i nie może być nadużywana jest także zapewnienie stronie prawa do sądu w sytuacji, gdy z przyczyn od siebie niezależnych nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania. Prawo pomocy zapewnia stronie możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, w sytuacji gdy znajduje się ona w ciężkich warunkach materialnych. Główną zatem przesłanką decydującą o przyznaniu stronie prawa pomocy jest jej stan majątkowy, w tym osiągane dochody. Uwzględniając okoliczności wskazane w uzasadnieniu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd uznał, że zaistniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Za przyznaniem prawa pomocy w takim zakresie przemawia trudna sytuacja materialna skarżącego i członków jego rodziny. Oceniając przedstawione przez skarżącego okoliczności Sąd uznał, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych będzie adekwatne do jego sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodów, co skutecznie zabezpieczy jego interesy i umożliwi rozpoznanie złożonej skargi przez Sąd. Podstawą utrzymania rodziny skarżącego jest dochód w wysokości 3.256,20zł (brutto) miesięcznie. W ocenie Sądu uzyskiwany dochód, nie jest wystarczający do uiszczenia kosztów sądowych oraz pokrycia zwykłych kosztów utrzymania czteroosobowej rodziny. Nie ulega także wątpliwości, że podany we wniosku majątek skarżącego nie może stanowić źródeł dochodu. W sytuacji w jakiej znajduje się skarżący uiszczenie kosztów sądowych mogłoby spowodować, że zostałby on pozbawiony środków do właściwej egzystencji a ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby skutecznie pozbawić go prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Sąd poucza o treści art. 249 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub części, jeżeli się okaże, że okoliczności na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.