I SA/Rz 814/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 28 września 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku DJJ o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi DJJ na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia [.] października 2017 r. nr [.] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r. - p o s t a n a w i a - odmówić zmiany postanowienia z dnia 28 lutego 2018 r. Występując ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 czerwca 2018 r. skarżący DJJ zgłosił wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w całości. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu podał, że żądana od niego opłata (1.170 zł) przewyższa dochód rodziny. Ten łącznie wynosi 1421,50 zł (jego, z dwóch umów o pracę na ¼ etatu, 368,62 zł + 402,88 zł, żony 650 zł tytułem renty), zaś wydatki szacuje na 1280 zł (energia elektryczna 150 zł, ogrzewanie 200 zł, Internet 20 zł, kanalizacja 100 zł, leczenie żony 150 zł, wywóz odpadów 60 zł, wyżywienie 600 zł). Nie posiadają jakiegokolwiek majątku, żadnych oszczędności. Wobec wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji materialnobytowej wezwałem wnioskodawcę do złożenia dodatkowego oświadczenia oraz przedłożenia dokumentów. Z udzielonej odpowiedzi wynika, że zamieszkiwany dom nadal należy do teściów. Domownicy nie posiadają pojazdów mechanicznych, poruszają się komunikacją miejską, ale nie ma możliwości przedłożenia biletów okresowych ani dowodów ich zakupu, ponieważ są one wyrzucane. Ani on ani jego najbliżsi nie posiadają rachunków bankowych. Reprezentacja przez pełnomocników, na prośbę prezesa spółki S. s.r.o., realizowana jest w ramach stałej obsługi prawnej. Dotychczasowe koszty sądowe pokrywał środkami pożyczonymi od córki. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z uwagi jednak na to, że rozpoznawany wniosek jest kolejnym zgłoszonym w sprawie na uwadze należało mieć obecnie także dyspozycję art. 165 Ppsa. Zgodnie z nim, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Tak więc w obecnym stadium postępowania ocenie podlega to, czy od dnia 28 lutego 2018 r., względnie 19 kwietnia 2018 r., kiedy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznając sprzeciw utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, w sytuacji wnioskodawcy nastąpiły na tyle istotne zmiany, które uzasadniałyby zmianę wcześniej wydanego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy. Podkreślić też należy, że obowiązek wykazania tych okoliczności ciąży na wnioskodawcy, który z mocy art. 255 Ppsa jest także zobligowany do udzielenia dodatkowych wyjaśnień. W ocenie referendarza sądowego wnioskodawca przesłanek tych nie wykazał, a ujawnione informacje nie pozwoliły ustalić jego rzeczywistej sytuacji materialnobytowej i uznać go za osobę ubogą. Zadeklarowana sytuacja w zasadzie jest identyczna, jak w lutym 2018 r., choć dziwi fakt wydawania obecnie środków na ogrzewanie domu, skoro jeszcze kilka dni temu temperatury zewnętrze oscylowały między 20 a 30 stopni Celsjusza. Wnioskodawca pokrył też dotychczasowe koszty sądowe, których rzekomo nie był w stanie ponieść. Nie przedłożono zaś jakichkolwiek dowodów regulowania zadeklarowanych opłat mieszkaniowych, wydatków na leczenie żony, komunikację (skoro wnioskodawca korzysta z komunikacji publicznej, to powinien posiadać co najmniej aktualny bilet okresowy) oraz wydatków na obsługę prawną w toku postępowania. Nie wskazano (tak jak poprzednio) miejsca zatrudnienia i rodzaju wykonywanej pracy. Nie odniesiono się również do pytania o dokonane darowizny. Udzielone odpowiedzi mają natomiast charakter ogólny, wymijający lub zbywający. Wprawdzie pełnomocnik wystąpił z wnioskiem o przedłużenie terminu do złożenia tych dodatkowych informacji z uwagi na to, że jego klient był dla niego "nieuchwytny", ale w ocenie referendarza brak było podstaw do jego uwzględnienia. Kwestia relacji mocodawcy z pełnomocnikiem jest ich wewnętrzną sprawą, a obowiązkiem pełnomocnika było wyjaśnienie mocodawcy wagi i potrzeby współdziałania w dopełnieniu obowiązku określonego w art. 255 Ppsa. Nie wyjaśniono zresztą, na czym owa "nieuchwytność" miała polegać. Oświadczenie pełnomocnika budzi jednak wątpliwości, skoro pewna część dość prywatnych informacji została mu jednak przekazana i zawarto ją w piśmie z dnia 24 września 2018 r. Przede wszystkim jednak, czego zdaje się nie dostrzegać pełnomocnik, skarżący wypełnił i podpisał dołączony do odpowiedzi urzędowym formularz PPF, co całkowicie podważa to twierdzenie o braku kontaktu z klientem. Przedłużenie wyznaczonego terminu mogłoby zaś nastąpić tylko wtedy, gdyby terminowemu wykonaniu nałożonych obowiązków stanęła na przeszkodzie trudność niemożliwa do przewidzenia i pokonania; tych zaś nie uprawdopodobniono. Złożone oświadczenie nie wskazuje, aby sytuacja skarżącego uległa istotnemu pogorszeniu; jest identyczna jak wcześniej deklarowana. W dalszym ciągu skarżący powołuje się na prowadzenie niezwykle ubogiego trybu życia, brak oszczędności i majątku, osiąganie bardzo niskich dochodów. Mogłoby to więc świadczyć o tym, że w dalszym ciągu nie wykorzystuje wszystkich swoich możliwości i zdolności do polepszenia sytuacji materialnej rodziny, gdyby było zgodne z rzeczywistością. Wskazuje jednak przede wszystkim na to, że żadne istotne zmiany w jego sytuacji nie nastąpiły. Natomiast pomimo posiadanej wiedzy z wcześniejszego etapu postępowania o konieczności wykazania przesłanek prawa pomocy i korzystania ze wsparcia zawodowego pełnomocnika w istocie nie przejawił szczególnego zaangażowania w tej kwestii, skoro pomimo zgłoszenia wniosku o prawo pomocy nie utrzymywał kontaktu ze swoim pełnomocnikiem. Mając na względzie powyższe uznałem, że przez niedopełnienie obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu sytuacji materialnobytowej wnioskodawca nie wykazał ziszczenia się w jego przypadku przesłanek prawa pomocy, w tym tego, że od dnia 28 lutego 2018 r. doszło do istotnej zmiany okoliczności go dotyczących, które uzasadniłyby zmianę wcześniejszego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy. Dlatego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 255 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa, odmówiłem uwzględnienia wniosku.