I SA/Rz 816/11
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-01-19
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych w całości, ze względu na jej sytuację materialną i wydatki związane z leczeniem i utrzymaniem córki. Jednakże, brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego, ponieważ skarżąca dysponuje stałymi dochodami i nie można uznać, że jest całkowicie pozbawiona środków na pokrycie kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca U.P. złożyła wniosek o prawo pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego. Jako uzasadnienie podała chorobę córki i związane z tym wydatki. Skarżąca pobiera emeryturę, jej mąż wynagrodzenie za pracę, a córka zasiłek pielęgnacyjny i stypendium. Skarżąca posiada dom i nieruchomość rolną. Sąd, po analizie dokumentacji i oświadczeń skarżącej, postanowił zwolnić ją od kosztów sądowych w całości, ale odmówił ustanowienia doradcy podatkowego.Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w całości. II. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu19 stycznia 2012r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku U.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi U. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności - postanawia – I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości, II. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżąca U.P., w sprawie opisanej w sentencji niniejszego postanowienia, złożyła wniosek o prawo pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie doradcy podatkowego. Jako uzasadnienie podała chorobę córki, której leczenie związane jest ze sporymi nakładami finansowymi. Według informacji zamieszczonych w formularzu PPF skarżąca pobiera świadczenie emerytalne w kwocie 1421,88 zł brutto, jej mąż otrzymuje wynagrodzenie za pracę w kwocie 1540 zł brutto, zaś zasiłek pielęgnacyjny dla córki wynosi 156 zł. Na zadeklarowany majątek skarżącej składa się dom o pow. 96 m² i nieruchomość rolna o pow. 14429 ha.
Na wezwanie o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, skierowane w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a., skarżąca oświadczyła, że córka jest studentką, i załączyła kserokopię jej legitymacji studenckiej oraz orzeczenia o niepełnosprawności, otrzymuje stypendium dla osób niepełnosprawnych w wysokości 350 zł miesięcznie oraz dotację z PFRON w kwocie 1436 zł przez okres sześciu miesięcy. Dodatkowo ponosi kwotę ok. 700 zł na jej utrzymanie. Skarżąca oświadczyła, że spłaca pożyczkę zaciągniętą w SKOK, korzysta z dwóch kart kredytowych, nie posiada żadnych środków transportu z uwagi na sytuacje materialną. Do wyjaśnień skarżąca załączyła kserokopie rachunków związanych z utrzymaniem domu, historię swojego rachunku bankowego od października do grudnia 2011 r. oraz listy płac na potwierdzenie zarobków męża (1.289,57 zł netto).
Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego) to instytucja uregulowana w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej w skrócie P.p.s.a.), nazwana prawem pomocy, powołana w celu zapewnienia obywatelom realizacji prawa do sądu określonego w art. 45 Konstytucji RP. Udzielenie jednak prawa pomocy w zakresie jak wnioskowany, jako że obciąża ogół obywateli, winno być przyznawane w szczególnych i tylko uzasadnionych wypadkach, po wypełnieniu przez wnioskodawcę przesłanek ustawowych z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., tj. wówczas, gdy majątek i rzeczywiste możliwości zarobkowe nie dają szans na pokrycie chociaż najmniejszej części tych kosztów.
W rozpoznawanej sprawie dokumentacja przedstawiona przez skarżącą związana ze stanem zdrowia córki, dochodami jej gospodarstwa domowego i wydatkami na konieczne potrzeby, pozwala na przyznanie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, w postaci zwolnienia jej od kosztów sądowych w całości, stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a..
Brak jest natomiast przesłanek do zastosowania prawa pomocy w jego zakresie całkowitym, jak żądała tego skarżąca. Instytucja prawa pomocy ma charakter nadzwyczajny i korzystanie z niej zawężone zostało do ścisłego kręgu osób najbardziej potrzebujących pomocy, tj. rzeczywiście ubogich, pozbawionych środków do życia bądź posiadających takie środki, ale w bardzo ograniczonym zakresie. Skarżąca natomiast dysponuje niewysokimi, ale stałymi i pewnymi comiesięcznymi dochodami (emerytura, wynagrodzenie za pracę męża), przyznane zostały jej limity w ramach posiadanych kart kredytowych. Na obecną chwilę jej budżet odciążają świadczenia, które otrzymuje studiująca córka. W takiej sytuacji nie sposób uznać, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Warte dodania w sprawie jest to, że zgodnie z art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Taki brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, mogąc tym samym uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż przytoczone w skardze.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło