I SA/Rz 818/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 23 października 2012 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku T.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T.S. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. I SA/Rz 876/11 oddalającym skargę T.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów - postanawia – odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. WSA/post.1 - sentencja postanowienia T.S. (dalej: skarżąca) wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. I SA/Rz 876/11, zwróciła się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując go trudną sytuacją materialną, uniemożliwiającą uiszczenie jakichkolwiek kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podała, że pobiera emeryturę w kwocie 1.101,95 zł, ponosi wydatki na leki w kwocie ok. 250 zł, na żywność 450 zł, gaz butlowy 61 zł oraz w skali roku na ubezpieczenie domu 164 zł i podatek 287 zł. Jako majątek skarżąca zadeklarowała dom mieszkalny o pow. 160 m², a w rubryce 7.1 formularza PPF jako inne nieruchomości podała 0,11 ha. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Przepis art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej powoływana w skrócie: P.p.s.a.) stanowi podstawę udzielenia prawa pomocy w zakresie określonym w złożonym wniosku PPF. Zgodnie z jego brzmieniem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - a takim jest zwolnienie od kosztów sądowych, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. - następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Bez wątpienia, na co wskazuje stanowisko orzecznictwa w kwestii stosowania instytucji prawa pomocy, na wnoszącym spoczywa obowiązek dowodzenia za pomocą wszelkich dostępnych środków o swoich ograniczonych możliwościach finansowych w partycypowaniu w kosztach postępowania sądowego, W rozpoznawanej sprawie uznano, że skarżąca nie wykazała przesłanek do zastosowania w jej przypadku prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie, tj. zarówno w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w całości jak też w jego zakresie częściowym. Obowiązkiem skarżącej jest na obecnym etapie sprawy wniesienie opłaty sądowej w postaci wpisu od skargi w kwocie 250 zł. Z relacji uzyskiwanych dochodów (1.101,95 zł) i zadeklarowanych miesięcznych wydatków (761 zł) wynika, że jest ona w stanie ponieść ciężar finansowy zainicjowanego postępowania. Racjonalnie bowiem oceniając, nawet gdyby środki na uiszczenie kosztów sądowych w tej sprawie miały być uzyskane przez czasowe ograniczenie wydatków na utrzymanie, to nie wpłynie to na sytuację skarżącej w taki sposób, że zagrożone byłoby utrzymanie konieczne skarżącej. Co więcej, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym akceptację uzyskał pogląd, zgodnie z którym strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, nawet gdyby miało to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny (np. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 15 czerwca 2004 r., sygn. I SA 2185/03, niepubl., postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2004 r. sygn. OZ 155/04 , niepubl.). Ponadto w rozpoznawanej sprawie należało przyjąć, że skarżąca ujęła w spisie wydatków wszystkie miesięczne konieczne koszty na bieżące utrzymanie; wielokrotnie bowiem zwracała się o prawo pomocy i warunki na jakich jest ono przyznawane są jej znane. Na marginesie sprawy należy dodać, że skarżąca realizuje subiektywną potrzebę zaskarżania wszelkich czynności organu podatkowego, nawet takich, które nie pozostają w sprzeczności z jej interesem prawnym; Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając wyrokiem z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. I SA/Rz 876/11 skargę skarżącej na decyzję uchylającą w całości i przekazującą do ponownego rozpatrzenia sprawę w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów (wznowienia tego postępowania żąda obecnie skarżąca), przychylił się do stanowiska organu odwoławczego o konieczności przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego, ponieważ na etapie postępowania odwoławczego strona przedłożyła istotne dla sprawy dowody i w żadnym razie takim orzeczeniem nie naruszył interesu skarżącej. W takiej sytuacji zasadność stosowania prawa pomocy może stanowić nawet nadużycie tej instytucji, co należałoby ocenić negatywnie. Konkludując, biorąc pod uwagę zadeklarowaną wysokość niezbędnych wydatków związanych z utrzymaniem skarżącej i regularne wpływy z tytułu emerytury, pozwalające na pokrycie wszystkich niezbędnych potrzeb, skarżąca ma realne możliwości finansowe poniesienia kosztów sądowych, i dlatego na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.