I SA/Rz 819/09
PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-01-06
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo wezwania do uzupełnienia informacji o sytuacji majątkowej i finansowej, nie przedłożył wymaganych dokumentów ani wyjaśnień. Posiadany majątek (dwa domy, nieruchomość rolna) oraz osiągane dochody (skarżący i żona) nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego. Wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem, osiąga dochody z pracy, a żona pobiera zasiłek macierzyński. Wskazał również na posiadany znaczny majątek. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia informacji o sytuacji majątkowej i finansowej, jednak wezwanie to nie zostało wykonane.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.K. o prawo pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2009r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2003 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] skarżący nadesłał wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, wnosząc w nim o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku tym podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i kilkumiesięcznym synem. Osiąga dochody ze stosunku pracy – 3500 zł (brutto), zaś żona pobiera zasiłek macierzyński w kwocie 4000 zł (brutto). Jako majątek skarżący wskazał dwa domy o pow. 140 i 170 m², precyzując, że obie nieruchomości obciążają kredyty hipoteczne, których raty łącznie wynoszą 2600 zł miesięcznie. Poza tym jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. ok. 2,5 ha, dwóch budynków gospodarczych i stodoły.
Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia informacji o sytuacji majątkowej w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a., poprzez: przedłożenia wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i pozostałe osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym, obrazujące operacje dokonywane w ramach tych rachunków w ciągu ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku oraz informacje o zaciągniętych zobowiązaniach (kwota i cel - w tym
o kredycie odnawialnym w rachunku bankowym), udokumentowania za pomocą kopii faktur, rachunków lub dowodów wpłat wydatków z tytułu opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz wydatków (dochodów) związanych posiadanymi nieruchomościami (np. decyzja o wysokości podatku rolnego, od nieruchomości lub łącznego zobowiązania pieniężnego, umowa najmu), udokumentowania - w przypadku gdy nie znajduje to odzwierciedlenia w wyciągach bankowych - płatności rat kredytów oświadczonych we wniosku PPF, przedłożenie odpisu zeznania podatkowego (zaświadczenia z US) za 2008 r. obojga małżonków, podania informacji o posiadanych środkach transportu (marka, model, rok produkcji), wyjaśnienia czy skarżący prowadzi produkcję rolną i czy uzyskuje tzw. dopłaty bezpośrednie, jeśli tak – w jakiej wysokości oraz udzielenia informacji o ewentualnej pomocy w utrzymaniu od instytucji lub osób trzecich (rodzaj i wielkość pomocy) i przedłożenia dokumentów wskazujących na trudną sytuację materialną, zdrowotną itp. jeśli takowe są w posiadaniu strony.
Wezwanie to nie zostało wykonane. Dodać należy, że dodatkowe oświadczenie majątkowe składane na wezwanie należy potraktować jako umożliwienie stronie należytego uzasadnienia i udokumentowania wniosku o prawo pomocy po to, by mogła ona pomoc taką uzyskać. Zatem strona wzywana do wypełnienia takiego wezwania powinna z należytą starannością wypełnić jego treść. Zgodnie bowiem z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – a takim jest wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych – następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z przepisu tego bezsprzecznie wynika, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o prawo pomocy, a to za sprawą użycia przez ustawodawcę zwrotu "gdy wykaże". Skarżący powinien przedstawić argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów, powinien być stroną aktywną
w zakresie wskazywania dowodów, że faktycznie pozostaje w sytuacji na jaką się powołuje składając wniosek.
Do dnia rozpoznania wniosku skarżący nie złożył wyjaśnień, które pozwoliłyby na zweryfikowanie żądania w kontekście przesłanek ustawowych warunkujących przyznanie prawa pomocy. Zadeklarowany majątek i sytuacja finansowa bez szczegółowych wyjaśnień, nie kwalifikują skarżącego – zdaniem rozpoznającego wniosek – do uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych. Małżonkowie uzyskują stałe dochody, znacznie wyższe niż kwota minimalnego wynagrodzenia, majątek nieruchomy jest również znaczny: dwa domy mieszkalne, zabudowania gospodarcze, 2,5 hektarowa nieruchomość rolna.
W konkluzji, rozpoznający wniosek referendarz sądowy uznał, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie daje podstaw do zakwalifikowania go jako osoby wymagającej wsparcia z powodu braku środków na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło