I SA/Rz 820/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-02-22
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zasadny, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z mocy prawa zwalnia strony z tych kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy, ponieważ ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z mocy samego prawa zwalnia strony z obowiązku ich uiszczania. W związku z tym postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata podlega odmowie, jeśli strona nie wykazała spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy, w szczególności poprzez zignorowanie wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów.Stan faktyczny
Skarżący M. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawach dotyczących odmowy wszczęcia postępowania i odmowy umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Skarżący złożył oświadczenie o stanie majątkowym, jednak nie ustosunkował się do wezwania sądu o złożenie dodatkowych wyjaśnień i dokumentów.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2017 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku M. W. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skarg M. W. na decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) sierpnia 2016 r. r., o numerach: - 110/2016, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania ze względu na bezprzedmiotowość, w zakresie umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za osoby zgłaszane do ubezpieczeń społecznych, w części finansowanej przez ubezpieczonych, - 111/2016, w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, powstałych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, - postanawia – 1. umorzyć postepowanie w przedmiocie prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych, 2. odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy, poprzez ustanowienie adwokata.
Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego adwokata. W związku z tym złożył, na urzędowym formularzu PPF, oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, w którym podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, a źródłem utrzymania małżonków, są prowadzone przez nich działalności gospodarcze, z którego to tytułu oboje uzyskują dochód w łącznej wysokości 950 zł miesięcznie.
Zgodnie z oświadczeniem, na majątek małżonków składa się nieruchomość rolna o pow. 1,37 ha.
W zakresie ponoszonych wydatków skarżący nadmienił jedynie, że na utrzymanie mieszkania wydaje miesięcznie 600 zł, a na leczenie 150 zł. Dodał również, że zaciągnął kredyt w wysokości 5 000 zł, a zadłużenie na karcie kredytowej wynosi 4 115 zł.
W uzasadnieniu wniosku skarżący zwrócił uwagę na fakt ponoszenia znacznych wydatków na swoje leczenie oraz leczenie żony.
Z uwagi na niepełny charakter oświadczenia skarżącego, zarządzeniem z dnia 27 stycznia 2017 r., wezwano go do złożenia dodatkowego oświadczenia, między innymi poprzez sprecyzowanie rodzaju i wysokości ponoszonych wydatków, a także przedłożenie dokumentów źródłowych, w postaci wyciągów z rachunków bankowych i kopii deklaracji VAT oraz zeznania podatkowego za 2014 r. Skarżący nie ustosunkował się do przedmiotowego wezwania w jakikolwiek sposób.
Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) nie mają obowiązków uiszczenia kosztów sądowych strony skarżące działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Tak więc skarżący w przedmiotowych sprawach, dotyczących odmowy umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, jest zwolniony, z mocy samego prawa, z obowiązku uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych. W tej sytuacji jego wniosek o zwolnienie od tych kosztów jest bezprzedmiotowy. W związku z tym, na podstawie art. 249 a P.p.s.a., w myśl którego jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się, umorzono postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w tej sytuacji rozpoznaniu podlega jedynie wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata.
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (pełnym) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie, sprowadza się do uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek, od których ustawodawca uzależnia przyznania wsparcia w postaci prawa pomocy, poprzez złożenie pełnego, jasnego i wiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a na wezwanie, dodatkowego oświadczenia, wyjaśniającego wszelkie wątpliwości i rozbieżności.
W niniejszej sprawie skarżący zignorował wezwanie do złożenia dodatkowego oświadczenia i dokumentów źródłowych, w związku z tym nie sposób jest stwierdzić, że wykazał spełnienie przez siebie przesłanek uzyskania prawa pomocy, chociażby w zakresie częściowym. Taka postawa skarżącego uniemożliwia bowiem dokonanie oceny jego sytuacji materialnej oraz zdolności płatniczych, pod kątem spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 P.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a., odmówiono skarżącemu ustanowienia dla niego adwokata.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło