I SA/Rz 822/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2009r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2008 r. - postanawia – I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić skarżącą w ½ części od wpisu od skargi II. w pozostałej części odmówić prawa pomocy. J.C. w sprawie ze skargi opisanej w sentencji postanowienia zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołała, że oboje z mężem nie pracują, mają na utrzymaniu ośmioletnią córkę. W ich sytuacji uiszczenie wpisu sądowego (400 zł) "musiałoby się odbić niekorzystnie, nie bez uszczerbku koniecznego na utrzymanie rodziny". Skarżąca nie wskazała jakiegokolwiek majątku ruchomego ani nieruchomości. Mieszka wraz z rodziną u matki męża, z którą małżonkowie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Emerytura teściowej w zadeklarowanej wysokości 1000 zł brutto stanowi wedle oświadczenia jedyne źródło dochodu. Na wezwanie o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, skierowane w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a., skarżąca oświadczyła, że na codzienne potrzeby jej rodzina wydaje ok. 600 zł miesięcznie. Środki te pochodzą od rodziców skarżącej, matka męża ponosi zaś wszystkie opłaty eksploatacyjne za mieszkanie - ok. 400 zł miesięcznie. Skarżąca wyjaśniła, że nie posiada rachunków bankowych ani żadnych środków transportu. Do wyjaśnień skarżąca załączyła kserokopie opłat wydatków związanych z mieszkaniem, decyzji o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł miesięcznie dla córki, orzeczenia lekarza orzecznika ZUS o niezdolności do pracy do 30 kwietnia 2010 r. oraz zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy o statusie męża jako osoby bezrobotnej. W tej sytuacji rozpoznając wniosek uwzględniono informacje o stanie majątkowym zamieszczone na formularzu PPF i podane w wyjaśnieniach. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Z treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - a takim jest wniosek skarżącej – następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Okoliczności braku środków powinny być wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi w istocie przerzucenie tego ciężaru na współobywateli. Przechodząc do oceny wniosku, tj. danych zawartych w formularzu PPF i dodatkowych informacji przesłanych na wezwanie, należy - zdaniem rozpoznającego wniosek - uznać, że zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia w części od opłaty sądowej jaką jest wpis od skargi w sprawie. Skarżąca podała, że wraz z mężem pozostaje na faktycznym utrzymaniu rodziny, która współfinansuje ich podstawowe potrzeby. Przedłożyła zaświadczenie stwierdzające, że jej mąż jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna oraz udokumentowała prawo do świadczenia rodzinnego w postaci zasiłku pielęgnacyjnego na córkę. Odnośnie własnej osoby, skarżąca załączyła kserokopię orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z dnia 9 kwietnia 2008 r., w którym ustalono, że jest czasowo (do 30 kwietnia 2010 r.) całkowicie niezdolna do pracy. Tego rodzaju orzeczenie ZUS jest podstawą do udzielenia świadczeń ubezpieczenia społecznego, czyli renty i emerytury oraz często daje uprawnienia do korzystania z różnych ulg jak orzeczenia powiatowych lub miejskich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności. Dodać należy także, iż orzeczenie o niezdolności do pracy, w którym uznaje się osobę za całkowicie niezdolną do pracy, to jest taką, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy (zgodnie z brzmieniem ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – t.j. : Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227), nie oznacza, że nie może ona faktycznie, pobierając świadczenie, pracować i być zatrudniona. Kwestii związanych z przedłożonym orzeczeniem skarżąca nie wyjaśniła, ale przede wszystkim nie przedłożyła zeznania podatkowego lub stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o dochodach, co czyniłoby wniosek o prawo pomocy przejrzystym. Z tych powodów referendarz nie uwzględnił w całości wniosku skarżącej o prawo pomocy. Skoro jednak mąż skarżącej pozostaje bezrobotnym, na utrzymaniu małżonków pozostaje małoletnia córka, rodzina korzysta z pomocy krewnych, zasadnym – w ocenie rozpoznającego wniosek – jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając na względzie przytoczone okoliczności, na postawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3, art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.