I SA/Rz 822/09

PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-02-08

Skład orzekający: Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku braku dochodów, znaczących wydatków ponoszonych przez rodziców oraz niskich kosztów utrzymania, wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. Wnioskodawczyni wraz z mężem nie pracują i utrzymują ośmioletnią córkę. Rodzina mieszka z matką męża, która ponosi opłaty eksploatacyjne. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w częściowym zakresie, uznając, że skarżąca nie wykazała w pełni swojej sytuacji finansowej. Skarżąca wniosła sprzeciw, przedstawiając dodatkowe dowody dotyczące dochodów i wydatków.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy i zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2008 r. - postanawia – przyznać prawo pomocy i zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości. WSA/post.1 - sentencja postanowienia W sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2009 r. ([...]) w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2008 r. J.C. (dalej skarżąca) złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, w którym podała, że zarówno ona, jak i mąż nie pracują, mają na utrzymaniu ośmioletnią córkę, nie posiadają jakiegokolwiek majątku. Rodzina skarżącej prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką męża - emerytką (wg. oświadczenia pobiera ona świadczenie w wysokości 1000 zł), wszyscy zamieszkują w mieszkaniu o pow. 40 m² , będącym jej własnością. Rozpoznający ten wniosek referendarz sądowy postanowieniem z dnia 29 grudnia 2009 r. (sygn. I SA/Rz 822/09) przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej w ½ części od wpisu od skargi, z uwagi na niepełne wykonanie wezwania do złożenia dodatkowych, szczegółowych wyjaśnień oraz dokumentów dla pełnego zobrazowania sytuacji finansowej, majątkowej i bytowej, skierowanego w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej nazwaną P.p.s.a. Przede wszystkim skarżąca nie przedłożyła zaświadczenia o statusie bezrobotnej; dostarczone zaświadczenie dotyczyło tylko męża, nie przedłożono zeznań (zeznania) podatkowych obojga małżonków za ostatni okres rozliczeniowy (2008 r.) Ponadto skarżąca nie wyjaśniła kwestii związanej z załączonym orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS, stwierdzającym całkowitą niezdolność do pracy do 30.04.2010 r. Skarżąca pouczona o prawie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczenia referendarza, tj. sprzeciwu, wniosła sprzeciw, podnosząc w nim, że w 2009 r. nie pracowała i nie osiągnęła żadnego dochodu. Na dowód przedłożyła zaświadczenie urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych (dot. 2009 roku). Sprzeciw został wniesiony w terminie, co zgodnie z art. 260 P.p.s.a. wywołuje skutek w postaci utraty mocy postanowienia, przeciwko któremu został on wniesiony, a będąca przedmiotem sprzeciwu sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Badając na posiedzeniu niejawnym, czy rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy oparty jest na ustawowych przesłankach Sąd zważył, co następuje: Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (o który wnioskowała skarżąca, a który obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zawodowego pełnomocnika), następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny- art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Przepisy przenoszą na stronę (wnioskodawcę) obowiązek wykazania wyżej wymienionych przesłanek. W rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone postępowanie w celu ustalenia czy spełniona została dyspozycja wskazanego powyżej przepisu, pozwalająca na uwzględnienie wniosku skarżącej. Dokonane ustalenia na podstawie wyjaśnień i dokumentacji przedstawionej w trybie art. 255 P.p.s.a., a także nadesłanego wraz ze sprzeciwem skarżącej zaświadczenia, są podstawą do uznania wniosku za zasadny co do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych; skarżąca wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Skarżąca i jej mąż nie osiągają dochodów. Ciężar utrzymania domu i wydatków związanych z funkcjonowaniem gospodarstwa domowego skarżącej spoczywa faktycznie na rodzicach małżonków. Skarżąca oświadczyła, że na codzienne potrzeby jej rodzina wydaje ok. 600 zł miesięcznie. Środki te pochodzą od jej rodziców, matka męża ponosi zaś wszystkie opłaty eksploatacyjne za mieszkanie - ok. 400 zł miesięcznie, w którym zamieszkuje również skarżąca z rodziną. Ona sama pobiera zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł miesięcznie przyznany córce. Zgodnie z tym co oświadczyła wnioskodawczyni nie posiada jakiegokolwiek majątku, rachunków bankowych ani żadnych środków transportu. Reasumując, relacja pomiędzy uzyskiwanymi dochodami, przy uwzględnieniu niezbędnych wydatków, a szacowanymi kosztami sądowymi w tej sprawie (na te koszty nie składa się tylko wpis sądowy, ale czego nie można wykluczyć, opłata od ewentualnej skargi kasacyjnej czy zażaleń) pozwala na uwzględnienie wniosku. Poniesienie w takiej sytuacji pełnych kosztów sądowych nie obyłoby się bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej rodziny, a zatem zachodzi w sprawie konieczność zwolnienia od tychże kosztów. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło