I SA/Rz 824/13
PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-09-13
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) osobie fizycznej, która mimo niskich dochodów, otrzymuje znaczną pomoc materialną od rodziny i posiada dobra o wysokiej wartości (samochód)?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy strona otrzymuje znaczną pomoc materialną od rodziny, a także posiada dobra o wysokiej wartości, które spłaca, nie można uznać, że partycypowanie w kosztach sądowych pozbawiłoby ją środków koniecznego utrzymania. Jednakże, biorąc pod uwagę liczbę spraw, w których strona występuje, oraz potencjalne obciążenie związane z uiszczeniem kosztów w każdej z nich, sąd może zwolnić stronę od części kosztów.Stan faktyczny
Z. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku VAT. Skarżący podał, że jest bezrobotny, utrzymuje się z pomocy rodziny (700 EUR i 1000 zł miesięcznie) oraz zasiłku dla bezrobotnych. Posiada samochód osobowy marki VW Tuareg spłacany w kredycie oraz dom. Wpis od skargi wynosił 587 zł. Sąd postanowił zwolnić skarżącego od wpisu ponad kwotę 100 zł, a odmówić w pozostałym zakresie.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 100 (sto) zł. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 13 września 2013 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku Z. G. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) czerwca 2013 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług, z tytułu importu towarów - postanawia – 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 100 (sto) zł, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Z. G. wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwiema małoletnimi córkami. Rodzina aktualnie nie osiąga żadnych dochodów, gdyż skarżący jest osobą bezrobotną.
Jeżeli chodzi o zgromadzony majątek to w przedmiotowym oświadczeniu zadeklarowano: samochód osobowy marki VW Tuareg (zakup w kredycie na 7 lat) oraz dom o pow. 177 m2 .
Z dodatkowych oświadczeń o stanie majątkowym, złożonych przez skarżącego w sprawie I SA/Rz 656/13, wynika, że jego małżonka również jest osobą bezrobotną. Z tego względu on i jego rodzina utrzymują się dzięki pomocy rodziny. I tak, co miesiąc skarżący otrzymuje od swojego brata z Niemiec po 700 EURO, od drugiego z braci po 1 000 zł miesięcznie, od rodziców pomoc materialną w postaci żywności. Do tego skarżący pobiera zasiłek dla bezrobotnych. Wystąpił też o przyznanie zasiłku rodzinnego na dzieci, nie otrzymał jednak jeszcze decyzji w tej sprawie.
Przedkładając, w sprawie I SA/Rz 656/13, listę wydatków ponoszonych w jego gospodarstwie domowym skarżący wymienił następujące pozycje: prąd, internet, kredyt samochodowy – 1 422,02 zł miesięcznie, gaz – ok 262 zł za dwa miesiące, kanalizacja - 142,28 miesięcznie, koszty korzystania z telefonów – 431,53 zł miesięcznie, koszty utrzymania samochodu – 500 zł miesięcznie, zakup opału – 3 000 zł na rok. Skarżący nadmienił także, że z powodu brak u środków zawiesił spłatę kredytu hipotecznego. Nie korzysta także z pomocy społecznej.
Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 587 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270, ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Istnienie przesłanek koniecznych do uwzględnienia wniosku strony wymaga więc porównania wysokości tychże kosztów z wysokością dochodów wnioskodawcy i jego domowników, a także ich stanem majątkowym, w oparciu o informacje wynikające ze złożonych oświadczeń.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że partycypowanie chociażby w najmniejszym stopniu w kosztach sądowych związanych z niniejszą sprawą pozbawiłoby skarżącego i jego domowników środków koniecznego utrzymania. Ocena taka wynika przede wszystkim z faktu, że chociaż skarżący i jego małżonka osiągają niskie dochody (zasiłek dla bezrobotnych skarżącego), comiesięcznie otrzymują pomoc materialna od rodziny o wartości ok 4 000 zł (700 EURO oraz 1 000 zł), nie licząc pomocy rzeczowej.
Niezależnie od powyższego w tym miejscu należy także podkreślić, że skarżący, utrzymując się, zgodnie z oświadczeniem, jedynie z zasiłku dla bezrobotnych, korzysta jednak z wysokiej klasy samochodu, spłacając w dodatku na bieżąco kredyt zaciągnięty na jego zakup. Tymczasem przedmiotowe wydatki nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi, do których zaliczają się koszty sądowe, dlatego też przyznanie mu w tej sytuacji pełnego dofinansowania ze środków publicznych, na pokrycie kosztów sądowych byłoby niezasadne.
Mając jednakże na uwadze to, że skarżący jest stroną w ponad dwudziestu sprawach, zawisłych przed tutejszym sądem, uiszczenie kosztów sądowych w każdej z nich w pełnej wysokości byłoby aktualnie dla niego znacznym obciążeniem. Z tego też względu zwolniono go od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło