I SA/Rz 826/14
WyrokWSA w Rzeszowie2014-11-13
Skład orzekający: Tomasz Smoleń, Małgorzata Niedobylska, Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, jest zgodne z prawem, gdy organ pierwszej instancji nie wystąpił do dysponenta dokumentów (Prokuratora) o zgodę na ich udostępnienie stronie?Ratio decidendi
Postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej jest zgodne z prawem, jeśli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. W sytuacji, gdy organ pierwszej instancji nie wystąpił do Prokuratora o zgodę na udostępnienie dokumentów, których wydania domagała się strona, organ odwoławczy zasadnie uznał, że konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego, co uprawnia do wydania decyzji kasacyjnej.Stan faktyczny
Skarżący J. K. domagał się wydania kserokopii dokumentów z akt sprawy, w tym zarządzenia Prokuratora i pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego skierowanego do Prokuratora. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wydania tych dokumentów, powołując się na ochronę interesu publicznego i dóbr osób trzecich. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że sprawa wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego, w szczególności poprzez zwrócenie się do Prokuratora o zgodę na udostępnienie dokumentów. Skarżący złożył skargę do WSA, kwestionując zasadność wydania postanowienia kasacyjnego. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę i zarządzono zwrot nadpłaconego wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska / spr./ WSA Grzegorz Panek Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 listopada 2014r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dokumentów z akt sprawy 1) oddala skargę, 2) zarządza na rzecz skarżącego J. K. zwrot z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie kwoty 400 (słownie: czterysta) złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.
I SA/Rz 826/14
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2014r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia J. K. (dalej: podatnik/skarżący) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2014r., nr [...], w przedmiocie odmowy wydania z akt sprawy kserokopii dokumentów: zarządzenia Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w R. z dnia 13 marca 2014r. sygn. akt [...] oraz pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 24 lutego 2014r.,
nr [...] skierowanego do Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w R., uchylił w całości postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Z akt sprawy wynika, że w stosunku do podatnika toczy się postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej podatnika jako byłego członka zarządu spółki z o.o. wraz ze spółką za zaległości podatkowe tej spółki. W toku postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia 24 lutego 2014r., nr [...] , wystąpił do Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w R. o wyrażenie zgody na udostępnienie uwierzytelnionych za zgodność z oryginałem kopii dowodów dotyczących podatnika zgromadzonych w ramach postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Apelacyjną w R.- w celu wykorzystania ich w przedmiotowym postępowaniu podatkowym oraz o wyrażenie zgody na wgląd przez podatnika jako strony postępowania podatkowego w ww. dowody.
Zarządzeniem z dnia 13 marca 2014r., sygn. akt [...] , Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w R. wyraził zgodę na udostępnienie Urzędowi Skarbowemu ww. kopii dowodów i na wykorzystanie tych materiałów w postępowaniu podatkowym prowadzonym przez Urząd Skarbowy w zakresie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej podatnika jako byłego członka zarządu spółki z o. o. oraz na wgląd przez stronę postępowania podatkowego - J. K. - w udostępnione organowi podatkowemu dokumenty.
Pismem z dnia 16 kwietnia 2014r. (data wpływu do organu – 18 kwietnia 2014r). podatnik zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wydanie kserokopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nr [...], tj.:
- pism Urzędu Skarbowego z dnia 10 stycznia 2014r. i 4 lutego 2014r. wysłanych do ZUS Inspektorat w K.,
- pisma Urzędu Skarbowego z dnia 4 lutego 2014r. wysłanego do Prokuratury Rejonowej w K.,
- zarządzenia Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w R. z dnia 13 marca 2014r. sygn. akt [...] ,
- pisma Urzędu Skarbowego, na które odpowiedź stanowi ww. zarządzenie Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w R..
Postanowieniem z dnia 6 maja 2014r. Naczelnik Urzędu Skarbowego
w K. wyłączył z akt toczącego się postępowania ze względu na interes publiczny pismo Prokuratury Apelacyjnej w R. z dnia 4 lutego 2014r., sygn. akt [...] , pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 24 lutego 2014r., nr [...], zarządzenie Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w R. z dnia 13 marca 2014r. sygn. akt [...] wraz z uwierzytelnioną kopią opinii z przeprowadzonych badań identyfikacyjnych pisma ręcznego i podpisów.
Następnie postanowieniem z dnia [...] maja 2014r., nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wydania z akt sprawy kserokopii dokumentów: zarządzenia Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w R. z dnia 13 marca 2014r. sygn. akt [...] oraz pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 24 lutego 2014r., nr [...] , skierowanego do Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w R.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji stwierdził, że ww. dokumenty zawierają informacje na temat osób niebędących stroną w toczącym się postępowaniu podatkowym. Odmowa wydania kserokopii tych dokumentów uzasadniona jest ochroną interesu publicznego, przesłankę którego stanowi dobro osób trzecich, realizowaną poprzez nieupowszechnianie danych osób niebędących stroną w postępowaniu podatkowym oraz informacji na ich temat. Wskazał również, że pozostałe kserokopie dokumentów, których wydania domagał się podatnik, zostaną mu wydanie.
Na powyższe postanowienie podatnik wniósł zażalenie, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia podstępowania. Podatnik zarzucił, że w postępowaniu niesłusznie dano prymat ochronie danych osobowych osób występujących w sprawie nad prawem strony do czynnego udziału
w postępowaniu i prawem do obrony swoich praw w oparciu o pełny materiał dowodowy.
Powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] lipca 2014r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Organ odwoławczy wskazał, że uchylenie postanowienia organu I instancji nastąpiło z powodu nie wystąpienia przez ten organ do Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w R. (dalej: Prokuratora) z zapytaniem, czy wyraża on zgodę na wykonanie uwierzytelnionych kserokopii dokumentów i wydanie ich podatnikowi, stosownie do jego żądania. Zdaniem tego organu, skierowanie zapytania przez organ podatkowy w ww. zakresie jest uzasadnione tym, że dysponentem procesowym dowodów, których wydania domagał się podatnik, jest Prokurator i do niego należy decyzja, czy w sprawie zachodzi - w kontekście ochrony interesu publicznego, rozumianego jako dobro postępowania przygotowawczego - potrzeba ochrony tego dobra. W ocenie organu II instancji, dopiero brak zgody Prokuratora spowoduje, że zasadnym będzie odmowa wydania podatnikowi żądanych przez niego kserokopii dokumentów. Na dzień wydania zaskarżonego postanowienia organ I instancji nie uzyskał informacji od Prokuratora we wskazanym wyżej zakresie, czym naruszył art. 187 i art.179 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) – dalej: O.p.
Na postanowienie organ odwoławczego J. K., reprezentowany przez pełnomocnika, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Rzeszowie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art.233 § 2 O.p. w związku z art. 229, art. 239, art. 122 i art.127 O.p. przez wydanie postanowienia kasacyjnego
i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia sprawy w sytuacji, gdy rozpatrzenie spawy nie wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego, ani w całości, ani w znacznej części.
W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że uzyskanie ewentualnej zgody Prokuratora na wykonanie uwierzytelnionych kserokopii dokumentów i wydanie ich podatnikowi nie stanowi podstawy do uznania, że nie przeprowadzono postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, a konsekwencji - do wydania przez organ II instancji postanowienia na podstawie art. 233 § 2 O.p. Skarżący podniósł, że stosownie do art. 122 i 127 O.p. organ odwoławczy nie może ograniczyć się do kontroli rozstrzygnięcia organu I instancji, lecz obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę. Uznając zatem, że wyrażona przez Prokuratora zgoda na wgląd podatnika w żądane dokumenty jest niewystarczająca do tego, aby wydać mu uwierzytelnione kopie dokumentów, w oparciu o art. 229 O.p. powinien zwrócić się do Prokuratora o wyrażenie tej zgody.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Ponadto organ II instancji dodał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego po ponownym przeprowadzeniu postępowania postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014r., nr [...], odmówił wydania z akt sprawy kserokopii przedmiotowych dokumentów, w związku z nie wyrażeniem zgody na powyższe czynności przez Prokuratora.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270) - dalej: P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane
w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie kasacyjne wydane przez organ odwoławczy na podstawie art. 233 § 2 O.p.
Zgodnie z powołanym przepisem organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Przewidziana w tym przepisie możliwość uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, stanowi odstępstwo od podstawowej zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji kasacyjnej jest bowiem ograniczona przez to, że art. 233 § 2 w związku z art. 229 O.p. przyjmuje jako przesłankę wydania tego typu decyzji określony zakres czynności postępowania dowodowego, stanowiąc, że "rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części".
W orzecznictwie wskazuje się, że zwrot "w znacznej części", użyty
w art. 233 § 2 O.p., jest niedookreślony, ustalenie zatem tej przesłanki jest możliwe jedynie na tle okoliczności konkretnego wypadku (wyrok NSA z 19 września 2002r., sygn. akt SA/Ka 1410/2001, LexPolonica nr 2282967).
W niniejszej sprawie organ odwoławczy uznał, że brak wystąpienia przez organ I instancji do Prokuratora o wyrażenie zgody na wykonanie uwierzytelnionych kserokopii dokumentów i wydanie ich podatnikowi, stosownie do jego wniosku, stanowiło naruszenie przepisów art. 187 i art.179 § 1 O.p. oraz że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego
w znacznej części.
Należy podkreślić, że merytoryczne rozpoznanie środka odwoławczego może nastąpić wyłącznie na podstawie pełnego materiału dowodowego zgromadzonego zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania podatkowego wyrażonymi m.in. w art. 121 § 1, art. 122 i art. 123 O.p., tymczasem materiał ten - jak słusznie ocenił organ odwoławczy - gwarancji takiego rozpoznania nie dawał. W konsekwencji zasadnie organ II instancji uznał, że rozstrzygniecie sprawy wymaga uzupełnienia materiału dowodowego.
W ocenie Sądu, prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że
w przedmiotowym stanie faktycznym wystąpienie o zgodę Prokuratora na dokonanie powołanych wyżej czynności stanowiło kluczową kwestię dla rozstrzygnięcia sprawy. Według Sądu, zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że zaniechanie tej czynności przez organ I instancji spowodowało konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego "w znacznej części", co w konsekwencji uprawniało organ II instancji do wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 233 § 2 O.p.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, zaskarżone rozstrzygniecie nie narusza zatem powołanych w skardze przepisów art.233 § 2 O.p. w związku z art. 229, art. 239, art. 122 i art.127 O.p.
Z przedstawionych powodów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
O zwrocie nadpłaconego wpisu od skargi Sąd orzekł po myśli art.225 P.p.s.a, uznając, że prawidłowa wysokość wpisu w niniejszej sprawie wynosi 100zł –
w oparciu o przepis § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu
w postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło