I SA/Rz 829/10
WyrokWSA w Rzeszowie2011-02-15
Skład orzekający: Grzegorz Panek, Jacek Surmacz, Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz nałożył sankcje, uznając niektóre działki rolne za niekwalifikujące się do dopłat z powodu ich wykorzystania jako magazyny rybackie lub jako grunty pod stawami/groblami, a także czy prawidłowo uznał cofnięcie wniosku w części dotyczącej tych działek za nieskuteczne?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego. Stwierdzono sprzeczność ustaleń faktycznych organów z innymi wydanymi rozstrzygnięciami dotyczącymi tego samego podmiotu, brak konsekwencji i logiki w formułowaniu wniosków, a także nieprawidłowe przypisanie różnych skutków cofnięciu wniosku dla tych samych działek w odniesieniu do różnych form pomocy. Uchybienia te miały wpływ na ustalenie powierzchni kwalifikującej się do dopłat i nałożenie sankcji.Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009. W trakcie postępowania dokonywał korekt wniosku, wycofywał niektóre działki, a także składał oświadczenia dotyczące sposobu ich użytkowania. Organy administracji odmówiły przyznania płatności i nałożyły sankcje, uznając część działek za niekwalifikujące się do dopłat ze względu na ich rzekome wykorzystanie jako magazyny rybackie lub grunty pod stawami/groblami, a także uznały cofnięcie wniosku w odniesieniu do niektórych działek za nieskuteczne. Skarżący nie zgodził się z tymi rozstrzygnięciami, zarzucając naruszenie przepisów prawa i niekonsekwencję organów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Określono, że decyzje nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie NSA Jacek Surmacz WSA Tomasz Smoleń /spr./ Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 lutego 2011r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2010r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2010r. nr [...], 2) określa, że decyzje wymienione w pkt. 1) nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego M. S. kwotę 440 (słownie: czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
w T. z dnia [...] maja 2010 r., Nr [...] w sprawie przyznania M. S. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zaskarżonej części dotyczącej odmowy przyznania jednolitej płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r.
o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r., Nr 98, poz. 634 ze zm.), art. 7 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.), art. 2 pkt 1a, art. 23, art. 24 ust. 1 lit. c, art. 22, art. 30 ust. 1 i 2, art. 50 ust. 3, art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych
w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008
(Dz. Urz. L 141.18 z 30 kwietnia 2004 r. ze zm.) art. 17, art. 124 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30/16 z 31 stycznia 2009 r.).
Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, że w dniu 14 maja 2009 roku do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
w T. wpłynął wniosek M. S. o przyznanie płatności na 2009 rok z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych. We wniosku M. S. zadeklarował działki rolne kwalifikujące się do przyznania zarówno jednolitej płatności obszarowej jak i płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych o łącznej powierzchni 50,52 ha. W dniu 8 października 2009 r. wnioskodawcę wezwano do złożenia wyjaśnień dotyczących powierzchni zadeklarowanych działek: działki rolnej FA położonej na działce ewidencyjnej nr 976, działki rolnej A1 położonej na działce ewidencyjnej nr 973, działki rolnej HA położonej na działce ewidencyjnej nr 978, działki rolnej W położonej na działce ewidencyjnej nr 950, działki rolnej Z położonej na działce ewidencyjnej nr 957, działki rolnej T położonej na działce ewidencyjnej nr 942, działki rolnej CA, położonej na działce ewidencyjnej nr 972, działki rolnej Ł położonej na działce ewidencyjnej nr 920, działki rolnej H położonej na działce ewidencyjnej nr 905, działki rolnej Z położonej na działce ewidencyjnej nr 954 oraz działki rolnej B1 położnej na działce ewidencyjnej nr 944. W odpowiedzi na wezwanie M. S. zgłosił się do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. w dniu [...] października 2009 r. i złożył korektę wniosku, w której rozpisał działkę rolną C1 o powierzchni 3,34 ha na dwie działki rolne: działkę rolną C1 o pow. 1,83 ha oraz działkę rolna Cc1 o pow. 1,51 ha. Złożył również oświadczenie, iż działki ewidencyjne nr 978 (działka rolna HA), 977 (działka rolna GA), 976 (działka rolna FA) 971 (działka rolna BA) 972 (działka rolna CA) oraz 973 (działka rolna A1) są użytkowane rolniczo od stycznia do września każdego roku, a w miesiącach październik - grudzień są zalewane wodą i wykorzystywane jako magazyny rybackie. W dniu 21 października 2009 r. do wnioskodawcy zostało wysłane kolejne wezwanie do złożenia wyjaśnień ze względu na fakt, iż zadeklarowane we wniosku działki rolne DA, B, L, D, I, W, Ś, Ź, Ł, T, H i Z mają powierzchnię, która jest większa od powierzchni największego spójnego obszaru, uprawnionego do uzyskania jednolitej płatności obszarowej.
W dniu 2 listopada 2009 r. M. S. złożył korektę wniosku, w której dokonał podziału wymienionych w wezwaniu działek rolnych w następujący sposób:
|Nr działki |Działka rolna z wniosku |Powierzchnia z wniosku |Działka rolna po korekcie |Powierzchnia po korekcie |
|ewidencyjnej | | | | |
|947 |DA |0,52 ha |DA |0,18 ha |
| | | |DAA |0,11 ha |
| | | |DAAA |0,23 ha |
|1009 |B |2,26 ha |B |1,66 ha |
| | | |BB |0,60 ha |
|1012 |D |1,50 ha |D |0,93 ha |
| | | |DD |0,57 ha |
|908 |I |3,00 ha |I |2,23 ha |
| | | |II |0,42 ha |
| | | |III |0,35 ha |
|950 |W |2,22 ha |W |0,71 ha |
| | | |WW |0,30 ha |
| | | |WWW |0,91 ha |
| | | |WWWW |0,22 ha |
|939 |Ś |1,32 ha |Ś |0,22 ha |
| | | |ŚŚ |0,41 ha |
| | | |ŚŚŚ |0,58 ha |
| | | |ŚŚŚŚ |0,11 ha |
|957 |Z |Ź |Ź |1,01 ha |
| | | |ŹŹ |0,77 ha |
|920 |Ł |1,20 ha |Ł |0,93 ha |
| | | |ŁŁ |0,27 ha |
|942 |T |1,23 ha |T |0,87 ha |
| | | |TT |0,14 ha |
| | | |TTT |0,22 ha |
|905 |H |2,00 ha |H |1,32 ha |
| | | |HH |0,27 ha |
| | | |HHH |0,41 ha |
|954 |Z |4,50 ha |Z |0,72 ha |
| | | |ZZ |1,02 ha |
| | | |ZZZ |2,76 ha |
|915 |L |2,00 ha |L |0,81 ha |
| | | |LL |0,43 ha |
| | | |LLL |0,22 ha |
| | | |LLLL |0,54 ha |
W dniu 17 listopada 2009 r. M. S. cofnął wniosek dotyczący działek: AA, C, D, DA, E, EA, F, G, H, I, IA, J, K, L, Ł, M, N, O, P, S, Ś, T, U, W, X, Y, Z, Ż, Ż, Al oraz B1 odpowiadające nr 908, 990, 910, 912, 915, 920, 923, 925, 927, 929, 966, 1011, 1012, 974, 1015, 975, 902, 903, 905, 973, 944, 934, 939, 942, 950, 961, 964, 954, 955, 957. W przypadku działek rolnych A1 oraz B1 wycofanie nie zostało uwzględnione, gdyż producent rolny został poinformowany o nieprawidłowościach dotyczących powierzchni deklarowanej przedmiotowych działek rolnych. Łączna powierzchnia skutecznie wycofanych działek rolnych wyniosła 36,61 ha, natomiast powierzchnia ostatecznie deklarowana do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wyniosła 13,91 ha.
W 10 marca 2010 r. M. S. złożył pisemne oświadczenie
z którego wynikało, iż działki ewidencyjne nr 978, 977, 976, 971, 972 i 973, a więc działki, co do których w dniu 19 października 2009 r. oświadczył, iż są w okresie od października do grudnia wykorzystywane jako magazyny rybackie, są użytkowane w celu rolniczym przez cały rok kalendarzowy, a występowanie wód mogło być związane z naturalnymi podtopieniami. W dniu 19 marca 2009 r. do wnioskodawcy zostało wysłane wezwanie do osobistego stawienia się w Biurze Powiatowym ARiMR w T. w celu przesłuchania w charakterze strony na okoliczność przestrzegania norm na działkach ewidencyjnych nr 978, 977, 976, 971, 972, 973 oraz 944. M. S. podtrzymał swoje oświadczenie, iż sporne działki
w 2009 r. nie były wykorzystywane jako magazyny rybackie, natomiast wykonano na nich wszystkie niezbędne zabiegi agrotechniczne.
Do akt sprawy dołączono również wniosek M. S. o dofinansowanie w ramach środka 2.2 działania wodno - środowiskowe, które są realizowane w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nabrzeżnych obszarów rybackich 2007 - 2013", który wpłynął do Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. w dniu 29 grudnia 2009 r. We wniosku tym M. S. jako działki wykorzystywane w hodowli ryb wskazał działki nr: 903, 905, 908, 910, 912, 915, 920, 923, 925, 927, 929, 934, 939, 942, 944, 949, 950, 954, 955, 957, 966, 973, 974, 975, 990. 1011, 1012, 1015. Zdaniem organu było to bezpośrednią przyczyną wycofania tych działek z wniosku o przyznanie płatności ONW.
Decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. odmówił przyznania Panu M.S. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i nałożył na niego sankcje w wysokości 3249,74 zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej ze względu na zawyżenie deklaracji powierzchni działek rolnych. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR umorzył również postępowanie w sprawie przyznania płatności odnośnie wycofanych działek z wyjątkiem działek nr 973 i 944. W toku postępowania organ ustalił, że działki o nr 976, 973, 978, 971, 977, 972, 944 o łącznej powierzchni 6,41 ha klasyfikowane są jako grunty pod zbiornikami wodnymi a tym samym nie kwalifikują się do płatności obszarowych. Z uwagi na to, że powierzchnia kwalifikująca się do dopłat 7,50 ha przekraczała 50 % powierzchni zadeklarowanej 13, 91 ha, organ I instancji działając na podstawie art. 51 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 nałożył sankcję w wysokości wskazanej w decyzji.
Od wyżej wymienionej decyzji Pan M. S., złożył odwołanie,
w części dotyczącej odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i nałożenia sankcji domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji i przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zgodnie ze zmodyfikowanym wnioskiem, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. Nie zgodził się z nieuwzględnieniem przez organ wycofania z wniosku działek ewidencyjnych nr 944 (działka rolna B1) oraz 973 (działka rolna A1) gdyż jego zdaniem czynności tej dokonał przed stwierdzeniem przez organ nieprawidłowości, a zatem postępowanie w sprawie przyznania płatności do tych działek ewidencyjnych powinno zostać umorzone. Ponadto działki, co do których nastąpiła odmowa przyznania płatności, nie były, wbrew ustaleniom organu, wykorzystywane jako magazyny rybackie
i zalewane były jedynie przez naturalne podtopienia, co potwierdziła przeprowadzona na miejscu kontrola, w dniach od 4 do 13 maja 2009 r., i wydania
w dniu [...] sierpnia 2009 r., decyzja Nr [...] w sprawie przyznania płatności na 2008 rok. Odwołujący podniósł, iż składając wniosek o przyznanie płatności za 2009 rok oparł się na ustaleniach inspektorów terenowych co do zakwalifikowania spornych działek do jednolitej płatności obszarowej. Tymczasem organ wydając decyzję odmowną wykazał się niekonsekwencją, gdyż działając
w oparciu o te same dowody tj. ortofotmapy wydał decyzje zawierające różne rozstrzygnięcia odnośnie przyznania płatności za 2008 i za 2009 r. Podniósł również, iż dane jakie zawiera ewidencja gruntów i budynków, w której widnieje, iż działki te stanowią grunty pod stawami są nieaktualne. Odnośnie złożonego przez siebie wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach programów wodno-środowiskowych, wskazał, że działanie to było korzystniejsze i w jego ocenie nie powinno mieć wpływu na zakwalifikowanie spornych działek do płatności JPO, gdyż były one kwalifikowane do płatności od 2004 roku.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. nie dopatrzył się w postępowaniu przed organem I instancji naruszenia przepisów prawa materialnego. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji jak też zgodził się z wyciągniętymi wnioskami. System identyfikacji działek oraz zdjęcia lotnicze znajdujące się w dyspozycji organu pozwalały, w ocenie organu odwoławczego, na przyjęcie, iż na dzień 30 czerwca 2003 roku sporne działki nie były wykorzystywane w celu rolniczym, gdyż znajdowały się na nich stawy oraz - w przypadku działki ewidencyjnej nr 944 - grobla. Grunty pod wodami oraz groble, nie kwalifikują się jako grunty rolne, co wynika z definicji EUROSTATU. Zgodnie z tą definicją powierzchnia rolna obejmuje powierzchnię zajętą pod główne uprawy zbioru w danym roku w gospodarstwie, w skład której wchodzą grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy wieloletnie (trwałe) oraz ogródki przydomowe. Nie spełniają również warunków do uznania ich za trwały użytek zielony. Zgodnie z definicja zawartą w art. 2 pkt 2) Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141.18 z 30 kwietnia 2004 r. ze zm.) trwały użytek zielony jest to grunt zajęty pod uprawę traw lub innych upraw zielnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (zasianych), nie włączonych do płodozmianu w gospodarstwie przez pięć lat lub dłużej. Z powyższych unormowań organ wywiódł, iż działki rolne zadeklarowane jako trwały użytek zielony, powinna cechować stałość i kilkuletnia niezmienność upraw. Tymczasem z oświadczeń M. S. wynikało, iż działki nr 978, 977, 976, 973, 972 i 971 były wykorzystywane jako magazyny rybackie. Natomiast odnośnie działki ewidencyjnej nr 944, która stanowi groblę, organ odwoławczy stwierdził, iż jako grunt pod stawami nie może stanowić równocześnie użytku rolnego i w związku z tym jednolita płatność obszarowa nie może zostać przyznana. Na zajęte przez organ stanowisko wpływ miał zalegający w aktach administracyjnych wniosek M. S. o dofinansowanie w ramach środka 2.2 działania wodno - środowiskowe, w którym producent rolny zadeklarował również sporne działki nr 944 i 973. Świadczyło to w ocenie organu o tym, iż powyższe grunty nie były wykorzystywane w celu rolniczym, ale przeznaczono je na działalność związaną z chowem i hodowlą ryb.
Odnośnie zarzutu skarżącego dotyczącego nieuwzględnienia przez organ
I instancji wycofania działek ewidencyjnych nr 944 i 973 organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art. 22 ust. 1 powołanego powyżej Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 każdy wniosek o przyznanie pomocy może być w każdej chwili wycofany w całości lub w części po pisemnym zawiadomieniu, jednakże, jeśli właściwe władze poinformowały rolnika o nieprawidłowościach we wniosku pomocowym (...) wycofanie nie będzie uwzględnione w odniesieniu do części wniosku, w której wykryto nieprawidłowości. W związku z tym, że M. S. został poinformowany o nieprawidłowościach w deklaracji powierzchni użytkowanej w celu rolniczym na działkach ewidencyjnych nr 973 i 944 wezwaniem z dnia 8 października 2009 r., natomiast wycofał przedmiotowe działki w dniu 17 listopada 2009 r., Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. słusznie uznał wycofanie tych działek za nieskuteczne,
i wliczył ich powierzchnię, do powierzchni deklarowanej przez producenta rolnego, jednakże nie kwalifikującej się do przyznania jednolitej płatności obszarowej,
z przyczyn, które zostały wskazane powyżej.
W odniesieniu do zarzutu M. S. dotyczącego nie uwzględnienia wyników z kontroli na miejscu która stwierdziła, iż sporne działki kwalifikują się do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, oraz wydania przez organ I instancji różnych rozstrzygnięć dotyczących przyznania płatności za 2008 i za 2009 r. w oparciu o te same dowody jakimi są ortofotmapy organ odwoławczy stwierdził, iż wnioski o przyznanie płatności do gruntów rolnych są wnioskami składanymi co roku, i nie można w związku z tym zastosować wyników kontroli na miejscu, która dotyczyła wniosku złożonego w 2008 r. do wniosku złożonego w 2009 roku. Ponadto, wnioski złożone w 2009 r. są rozpatrywane na podstawie przepisów, które nie obowiązywały w 2008 r., w tym w oparciu o powołany powyżej art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 78/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30/16 z 31 stycznia 2009 r.), który stanowi podstawę prawną do zastosowania technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych,
w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, który został uwzględniony przy kwalifikowaniu powierzchni zadeklarowanych w niniejszej sprawie działek rolnych.
Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięcie M . S. złożył skargę do tutejszego Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W skardze złożył również wniosek o przeprowadzenie przez Sąd postępowania dowodowego na okoliczności wskazane przez niego
w skardze poprzez dopuszczenie jako dowód w sprawie wymienionych dokumentów oraz przesłuchania wskazanych świadków. Zawarł w niej również wniosek
o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm. ) w związku
z art. 124 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r.
( Dz. U. UE.L. 09.30.16 ) poprzez błędne uznanie, że działki 978, 977, 976, 973,972 i 971 oraz 944 nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej i nie były użytkowane w celu rolniczym, a stanowiły stawy rybne i groble, a także art. 22 ust. 1 Rozporządzenia Komisji ( WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. poprzez niesłuszne uznanie, że organ administracyjny poinformował skarżącego
o nieprawidłowościach we wniosku co do działek 944 i 973, podczas gdy
w rzeczywistości chodziło o wyjaśnienie niespójności działek związanych ze zmianami organizacyjnymi w związku z nową metodą pomiarów, wprowadzoną przez inspektorów ARiMR czego nie można utożsamiać z nieprawidłowością.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W dniu 3 lutego 2011 r. pełnomocnik skarżącego nadesłał do akt decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
z dnia [...] stycznia 2011 r., Nr [...], w której organ umorzył postępowanie w części dotyczącej wycofanych działek tj. działki Nr 973 i 944 oraz przyznał M.S.płatność w ramach działania "wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW. " Ponadto przesłano również wykaz działek, które nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku z oficjalnej strony Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269) i art. 134 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270) określanej dalej jako P.p.s.a, kontrola zaskarżonych rozstrzygnięć dokonywana jest pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawami wskazanymi w skardze. W ramach tej kontroli Sąd nie przeprowadza postępowania dowodowego, nie ustala stanu faktycznego lecz kontroluje dokonane w tym zakresie ustalenia organu pod kątem ich zgodności z prawem. W związku z tym skierowane przez skarżącego wnioski o przeprowadzenie poszczególnych dowodów należało uznać za bezpodstawne.
Nieprzeprowadzenie powyższych dowodów nie było jednak przeszkodą do uchylenia zaskarżonej decyzji i jak i decyzji ją poprzedzającej. Dokonując kontroli
w granicach wyznaczonych prawem, Sąd doszedł do wniosku, że naruszają prawo
w sposób niedający się pogodzić z zasadami postępowania i godzą w interes społeczny oraz słuszny interes obywateli. Stan prawny jak i faktyczny określony tymi decyzjami pozostaje w sprzeczności z innymi rozstrzygnięciami wydanymi względem tego samego podmiotu, powodując u niego uzasadnione poczucie niepewności, które towarzyszyło również Sądowi przy kontroli tychże decyzji
i stanowiło podstawę ich uchylenia.
Płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z wnioskiem
o przyznanie której na rok 2009 wystąpił skarżący, uregulowana została
w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia ( WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 ( Dz. Urz. UE L 30/16 z 31 stycznia 2009 r.)
W krajowym porządku prawnym, zasady przyznawania tej płatności zostały zawarte w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
( Dz. U. z 2007 r., Nr 35, poz. 217 ze zm. ).
Zgodnie z art. 7 ust. 1wyżej powołanej ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Wspomniany z kolei w tym przepisie art. 124 rozporządzenia stanowi, iż:
1. Powierzchnia użytków rolnych nowego państwa członkowskiego innego niż Bułgaria i Rumunia, objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowią część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 r. utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji, oraz, w stosownych przypadkach, dostosowaną zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami ustanowionymi przez to nowe państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję.
Do celów niniejszego tytułu "wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych" oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, określoną przez Komisję dla celów statystycznych.
2. Do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r.
Inicjatorem postępowania i równocześnie kreatorem wniosku jest rolnik. Jego zadaniem jest wskazanie gruntów rolnych kwalifikujących się do objęcia płatnościami bezpośrednimi. Zadeklarowanie obszaru większego aniżeli stwierdzona następnie przez organ obwarowane jest sankcjami. Art. 51 rozporządzenia Komisji z dnia 21 kwietnia 2004 r., Nr 796/2004 różnicuje sankcje w zależności od wielkości przekroczenia. Najdalej idąca sankcja przewidziana jest za przekroczenia powyżej 50 %. W tej sytuacji rolnikowi nie tylko nie przyznaje się dotacji, ale również wyłącza się go z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w art. 22 przewiduje możliwość- nie związanego z poniesieniem jakichkolwiek konsekwencji – cofnięcia wniosku. Możliwość ta ograniczona jest czasowo i trwa do dnia, w którym właściwe władze poinformowały rolnika o nieprawidłowościach we wniosku pomocowym lub powiadomiły go o zamiarze kontroli na miejscu. Oznacza to, że skuteczne będzie tylko takie cofnięcie, które było wynikiem woli wnioskodawcy a nie wynikiem przeprowadzonych przez organ czynności, które wykazały jakieś nieprawidłowości
w złożonym wniosku.
W niniejszej sprawie pierwotnie złożony wniosek dotyczył następujących działek:902, 903, 904, 905, 906, 907, 908, 910, 911, 912, 913, 915, 919, 920, 921, 922, 923, 924, 925, 926, 927, 928, 929, 933, 934, 935, 939, 940, 941, 942, 943, 944, 945, 946, 947, 948, 949, 950, 952, 953, 954, 955, 957, 958, 959, 960, 961, 964, 966, 967, 968, 969, 970, 971, 972, 973, 974, 975, 976, 977, 978, 970, 980, 981, 982, 983, 984, 985, 986, 990, 991, 992, 1009, 1010, 1011, 1012, 1014, 1015, 1174, 988/2, 994/1, 994/2, 994/3, 996/2, 1005/1, 1005/2, 936/1. Następnie wnioskodawca cofnął wniosek odnośnie następujących działek: 902, 903, 905, 908, 910, 912, 915, 920, 923, 925, 927, 929,934, 939, 942, 944, 949, 950, 954, 955, 957, 961, 964, 966, 973, 974, 975, 990, 1011,1012,1015. Organy uznały cofnięcie wniosku za skuteczne względem wszystkich działek za wyjątkiem 944 i 973, przyjmując, że właśnie w stosunku do tych działek stwierdzone zostały nieścisłości, do których usunięcia wnioskodawca został wezwany. Powyższe ustalenia pozostają jednak w sprzeczności z zalegającymi w aktach dokumentami. Ze znajdującego się w nich wezwania do złożenia wyjaśnień wynika, że nieścisłości do których usunięcia wzywał organ dotyczyły nie tylko działek 944 i 973, ale również działek w stosunku, do których organ umorzył postępowanie, a ponadto nieścisłości powyższe wynikały, na co wskazał uwagę M. S., z konieczności wyjaśnienie niespójności działek, związanych ze zmianami organizacyjnymi w związku z nową metodą pomiarów, które jak się później okazało były nieuzasadnione, co z kolei zostało potwierdzone dołączoną do akt sądowych decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Brak zatem w działaniu organu konsekwencji, jak też logiki w formułowaniu wniosków. Dodatkowo wątpliwości w tym zakresie wzbudza wspomniana wyżej decyzja z dnia [...] stycznia 2011 r., Nr [...], którą organ umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania pomocy finansowej w ramach działania wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w stosunku do działek nr 944 i 973, z uwagi na cofnięcia wniosku w tym zakresie. Przypisywanie różnych skutków cofnięciu wniosku dotyczącego tych samych działek w odniesieniu do ubiegania się o różne formy pomocy, bez ich należytego uzasadnienia rodzi poczucie dowolności tak wydanych rozstrzygnięć, narażając organ na słusznie podnoszony w tym zakresie zarzut.
Powyższe uchybienia nie pozostają bez wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie, gdyż mają bezpośrednie przełożenie na ustalenia powierzchni działek kwalifikujących się do przyznania wnioskowanej pomocy, a następnie ustalenie różnicy pomiędzy powierzchnią stwierdzoną a zadeklarowaną i nałożenie w związku z tym określonej sankcji lub braku podstaw do jej nałożenia.
Wątpliwości Sądu budzi również przyjęcie przez organ, że działki o nr 976, 978, 971, 977, 972 nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, podczas gdy w decyzji z dnia 19 stycznia 2011 r. przyjął, że działki te jak też działki 944 i 973 stanowią użytki rolne, przy czym jak wynika z akt administracyjnych podstawą zarówno zaskarżonej decyzji jak i tej z dnia [...] stycznia 2011 r. był ten sam materiał dowodowy. Nie może znajdować usprawiedliwienia twierdzenie organu, iż dopiero obowiązujące od 2009 r. przepisy dawały podstawę weryfikacji danych przy zastosowaniu technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, gdyż także w 2008 r. organ był obowiązany do ustalenia powierzchni za pomocą wszelkich środków spełniających minimalną jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne.
W świetle takich rozbieżności trudno przyjąć, że organy dokonały prawidłowych ustaleń, czym naruszyły art. 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wydane przez nich rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję jak
i poprzedzająca ją decyzję, działając przy tym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. z 2002, Nr 163, poz.1349 ).
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu zadaniem organu I instancji będzie ustalenie charakteru spornych działek i należyte uzasadnienie zajętego w tym zakresie stanowiska popartego odpowiednimi dowodami a także ponowna ocena dokonanego przez wnioskodawcę cofnięcia wniosku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło