I SA/Rz 830/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2009r. Nr [...] w przedmiocie wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów - postanawia – I. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić ją od opłat sądowych w ½ części II. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. I SA/Rz 830/09 U Z A S A D N I E N I E Na dołączonym do skargi na decyzję organu administracyjnego opisaną w sentencji niniejszego postanowienia formularzu PPF, skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych argumentując, że osiąga przychody wyłącznie z tytułu emerytury (1311,51 zł ) i poniesienie opłaty sądowej nie pozostanie obojętne dla jej utrzymania. Zmuszona byłaby do zaciągnięcia długu, co stanowiłoby utrudnienie, zważywszy na nadchodzący okres zimowy. Jak podała prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, stałe miesięczne obciążenia to czynsz – 212,74 zł, opłaty za gaz i prąd – ok. 60 zł, telefon – ok. 50 zł, wydatki na leki – ok. 250 zł. Skarżąca nie zadeklarowała jakiegokolwiek majątku zarówno ruchomego jak i nieruchomości, oświadczyła, że zamieszkuje w lokalu mieszkalnym na zasadzie przysługującej jej służebności mieszkania. Do wniosku załączyła decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o waloryzacji emerytury z 4 kwietnia 2008 r., paragon za zakup leków, fakturę wystawioną na nazwisko skarżącej na kwotę 1250 zł, dokumenty wystawione przez spółdzielnię mieszkaniową odnośnie rozliczenia opłat za zajmowane mieszkanie i wyciąg z rachunku bankowego. Wezwana o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, skierowane w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a., skarżąca oświadczyła, że utrzymuje się wyłącznie z emerytury, nie korzysta z jakiejkolwiek pomocy ani od osób trzecich ani od instytucji zajmujących się pomocą dla osób jej potrzebujących. Wyjaśniła, że własność domu w zabudowie bliźniaczej przeniosła w drodze darowizny na syna, przedkładając kserokopię aktu notarialnego. Ponadto oświadczyła, że nie posiada żadnych środków transportu, leczy się na dolegliwości związane z wiekiem. Do oświadczenia załączyła wyciągi bankowe za okresy wskazane w wezwaniu. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Z treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - a takim jest wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych – następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.), a prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Okoliczności braku środków powinny być wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi w istocie przerzucenie tego ciężaru na współobywateli. Dodać należy także, iż zasadność wniosku o prawo pomocy rozpatrywana jest z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych jakie strona musi ponieść w tym konkretnym postępowaniu sądowym i jej możliwości finansowych. Przechodząc do oceny wniosku i sytuacji materialnej skarżącej w całokształcie, tj, biorąc pod uwagę materiał zalegający w aktach sprawy, dane pochodzące z wniosku o zwolnienie i dodatkowe informacje przesłane na wezwanie, należy - zdaniem rozpoznającego wniosek - uznać, że zachodzą przesłanki uzasadniające zwolnienie skarżącej w ½ części od ponoszenia opłat sądowych. Skarżąca nie posiada majątku nieruchomego – rozdysponowała go między najbliższych członków rodziny, nie ma też jak oświadczyła oszczędności, cennych rzeczy ruchomych itp. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, ponosi niewysokie opłaty związane z eksploatacją mieszkania, co wynika z przedłożonych dokumentów. Jak oświadczyła utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.311, 51 zł, to z kolei wynika z przedłożonych wyciągów z rachunku bankowego. Analiza tych wyciągów za okres od 18 kwietnia do 18 sierpnia 2009 r. wskazuje, iż saldo na rachunku utrzymywane jest na stałym poziomie dodatnim, przekraczającym wpływy skarżącej z tytułu świadczenia emerytalnego (od 18.04.2009 do 17.05.2009: saldo początkowe – 2.124,32 zł, saldo końcowe – 2.400,46 zł, od 18.05.2009 do 17.06.2009: saldo początkowe- 2.400,46 zł, saldo końcowe – 2.619,57 zł, od 18.06.2009 do 17.07.2009: saldo początkowe - 2.619,57 zł, saldo końcowe – 2.915,63 zł, od 18.07.2009 do 17.08.2009: saldo początkowe - 2.915,63 zł, saldo końcowe -1.416,40 zł). W takiej sytuacji należy uznać, że skarżąca może uiszczać, przy deklarowanych kosztach utrzymania i nie rezygnując z wydatków związanych z leczeniem, połowę należnych od wniesionej skargi opłat sądowych, bez jakiegokolwiek uszczerbku dla utrzymania. Dodać należy, iż zgodnie z treścią art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt (...), zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. O wniosek taki zadbał ustanowiony przez skarżącą pełnomocnik z wyboru – radca prawny. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.