I SA/Rz 835/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-12-07
Skład orzekający: WSA Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała przychody i aktywność gospodarczą, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości lub w części, jeśli powołuje się na złą kondycję finansową i zdrowotną prezesa zarządu?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, która wykazuje przychody i aktywność gospodarczą, nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości lub w części, jeśli nie udowodni, że nie posiada dostatecznych środków na ich pokrycie. Sam fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego lub obciążenia hipoteką nie przesądza o braku środków pieniężnych, zwłaszcza gdy spółka generuje przychody i wykazuje aktywność gospodarczą. Sąd ma uznaniowość w przyznawaniu prawa pomocy, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej. Spółka argumentowała swoją sytuację finansową i zdrowotną prezesa, wskazując na obciążenia hipoteczne, zajęcie majątku przez komornika oraz utratę przeznaczenia nieruchomości. Sąd wezwał spółkę do złożenia dodatkowych dokumentów, które jednak nie potwierdziły jej twierdzeń o braku środków.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Włoch po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" spółka z o.o. "B" spółka komandytowa o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości od sierpnia do października 2014r . postanawia oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy.
"A" spółka z o.o. "B" spółka komandytowa w K. (dalej zwana spółką lub skarżącą) wniosła w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, zaś w treści formularza PPPr uściśliła, że wnosi o zwolnienie od wpisu sądowego. Spółka argumentowała wniosek złą kondycją (finansową) i równocześnie także złym stanem zdrowia prezesa jej zarządu. Spółka podała, że należąca do niej nieruchomość jest obciążona hipoteką na kwotę 20.896.000,00 zł, została także zajęta przez komornika, podobnie jak maszyny i urządzenia produkcyjne, zaś sama nieruchomość utraciła swoje przeznaczenie (właściwości) z powodów opisanych we wniosku. Spółka wyjaśniła we wniosku, że poszukuje inwestora, który pomógłby zagospodarować jej mienie w sposób, który umożliwiłby prowadzenie dochodowej działalności, a w dalszej perspektywie jej utrzymanie i opłacanie należnych podatków. Spółka dodała, że infrastruktura istniejąca na nieruchomości wymaga gruntownego remontu i stałej kosztownej konserwacji.
Odnosząc się do swojej sytuacji ekonomicznej spółka podała, że rok podatkowy 2014 r. zakończyła stratą w kwocie 42.314,41 zł, wartość jej środków trwałych wynosi 2.620.000,00 zł (jest to działka obciążona hipoteką na ww. kwotę), na rachunku bankowym spółka nie posiada żadnych środków pieniężnych, kapitał zakładowy spółki wynosi 50.000 zł (według odpisu z rejestru Przedsiębiorców KRS jest to kwota 5.000 zł). Do wniosku załączono wydruk salda rachunku bankowego spółki .
Spółka wezwana została do złożenia dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym, w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – w skrócie P.p.s.a., w tym do przedłożenia deklaracji dla podatku od towarów i usług za ostatnie sześć okresów rozliczeniowych poprzedzających złożenie wniosku o prawo pomocy, zeznania podatkowego CIT-8 za 2014 r., przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, bilansu spółki za 2014 r. i informacji dodatkowych do tego sprawozdania finansowego, ewidencji posiadanych środków trwałych, rachunku zysku i strat, potwierdzenia czynność egzekucyjnych i udzielenia informacji co do obowiązku dokonywania dopłat przez wspólników.
Na podstawie całokształtu materiału dowodowego w tej sprawie referendarz sądowy postanowieniem z dnia 30 października 2015 r., sygn. I SA/Rz 835/15 odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy.
Skuteczne wniesienie sprzeciwu spowodowało, że postanowienie to utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 260 P.p.s.a. w trybie sprzed dokonania zmian przez art. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658)
Rozpoznając wniosek o prawo pomocy Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - tj., takim o jaki wnioskowała skarżąca spółka- gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, rozpoznający wniosek sąd nie musi się przychylić do zgłoszonego żądania, a jedynie może przyznać przywilej w postaci prawa pomocy jeżeli uzna, że zachodzi taka potrzeba. Przepisy przenoszą na stronę (wnioskodawcę) obowiązek wykazania wyżej wymienionych przesłanek.
Referendarz sądowy korzystając z uprawnień zakreślonych przez powołany powyżej art. 255 P.p.s.a., tj. uznając, że oświadczenie spółki zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, wezwał skarżącą do złożenia dodatkowego oświadczenia i dokumentów. Na podstawie tychże danych nie można stwierdzić, że owa trudna sytuacja na jaką powołuje się spółka faktycznie w przypadku skarżącej istnieje.
Zasadnicze znaczenie w sprawie ma okoliczność, iż skarżąca uzyskuje w swojej działalności przychody i według nadesłanej dokumentacji za 2014 r. była to kwota 3.536.620,00 zł (k. 37 akt sądowych) Z kolei po stronie należności od pozostałych jednostek w bilansie spółki na koniec 2014 r. widnieje kwota 2.131.993,97 zł. Istotne w sprawie pozostaje również to, że z przedłożonych deklaracji VAT-7 dla podatku od towarów i usług wynika, że spółka prowadzi aktywność gospodarczą, np. za lipiec 2015 r. wykazała dostawę towarów oraz świadczenie usług na terytorium kraju (sprzedaż) wykazując podstawę opodatkowania w wysokości 2.380.650 zł, a podatek należny w wysokości 547.550 zł.
Według Sądu rozpoznającego sprawę m.in. zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego, mało prawdopodobne jest, że skarżąca nie dysponuje żadnymi środkami pieniężnymi, pomimo tego, że przedłożyła wyciągi z rachunku bankowego, z których wynika brak jakichkolwiek transakcji. Skoro spółka zachowuje aktywność gospodarczą, o czym świadczy dokumentacja spółki, w tym deklaracje dla podatku od towarów i usług VAT-7, musi obracać środkami pieniężnymi. Natomiast w kontekście okoliczności sprawy, tj. faktu prowadzenia postępowanie egzekucyjnego w stosunku do spółki, mogą jedynie nie zostać dochowane wymogi przeprowadzania transakcji gospodarczych za pośrednictwem rachunku bankowego, co nie oznacza braku środków pieniężnych.
Konkludując, w oparciu o dane zadeklarowane na formularzu PPPr i wymienione powyżej dokumenty, nie można stwierdzić, że spółka jest w tak złej sytuacji finansowej jak podaje, że nie jest w stanie ponieść ciężaru kosztów sądowych w rozpoznawanej sprawie, które na obecnym etapie wynoszą 500 zł.
W niniejszej sprawie należy mieć na względzie także to, że podmiotem zwracającym się o udzielenie preferencji w postaci zwolnienia od kosztów sądowych jest spółka prawa handlowego – spółka kapitałowa. Kodeks spółek handlowych przewiduje rozwiązania, za pomocą których podmiot ten, jeśli nie jest w stanie uzyskać z zewnątrz niezbędnych do działalności środków finansowych, może skorzystać z pewnych instytucji; mianowicie dopłat wspólników na rzecz spółki czy też podwyższenia kapitału zakładowego. Kroków takich spółka nie wykazała.
Reasumując w rozpoznawanej sprawie okoliczności, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. nie zachodzą, zatem mając powyższe na uwadze Sąd orzekł na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło