I SA/Rz 837/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-12-05
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał spełnienie przesłanek do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sytuacji gdy jego oświadczenia majątkowe były zdawkowe, wybiórcze, wzajemnie sprzeczne i niewiarygodne w świetle posiadanych udziałów w spółkach prawa handlowego?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Złożone przez niego oświadczenia były zdawkowe, wybiórcze i wzajemnie sprzeczne, a także niewiarygodne w świetle posiadanych przez niego udziałów w spółkach prawa handlowego o znacznej wartości. Skarżący uchylał się od przedstawienia okoliczności potwierdzających jego twierdzenia o ubóstwie i korzystał z utrzymania bliskich, jednocześnie nie wyjaśniając swojej sytuacji materialnej i rodzinnej w sposób kompletny.Stan faktyczny
Skarżący G. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. We wniosku podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnim synem, nie uzyskuje dochodów i nie posiada majątku. Po wezwaniu do uzupełnienia oświadczenia, skarżący wyjaśnił, że pomieszkuje u rodziców i brata, nie ponosi wydatków na utrzymanie domu, a pozostałe wydatki pokrywają rodzice. Zaznaczył, że był wielokrotnie stroną postępowań, w których przyznawano mu prawo pomocy. Jednocześnie przedłożył wykaz posiadanych udziałów i akcji w spółkach prawa handlowego o znacznej wartości, które zostały zajęte przez komornika.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy G. W. w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2014 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku G. W. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi G. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) lipca 2014 r., nr (...), w przedmiocie określenia mu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, od dochodów z kapitałów pieniężnych za 2009 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnim synem, nie uzyskuje żadnych dochodów (jego umowa o pracę jest kwestionowana przez syndyka, w związku z czym kwestia ta jest przedmiotem sporu sądowego), nie posiada też majątku. Z uwagi na to, że oświadczenie skarżącego nie zawiera żadnych informacji odnośnie ponoszonych wydatków, źródła ich pokrycia, czy też sytuacji rodzinnej skarżącego, zarządzeniem z dnia 13 października 2014 r. został on wezwany do uzupełnienia tych informacji, poprzez złożenie dodatkowego oświadczenia i odpowiednich dokumentów źródłowych.
W dodatkowym oświadczeniu z dnia 21 października 2014 r. skarżący wyjaśnił, że nie ma żadnego tytułu do lokalu mieszkalnego, w związku z tym pomieszkuje częściowo u rodziców, częściowo u syna, a także brata. Z tego też względu nie ponosi żadnych wydatków na utrzymanie domu. Jeżeli chodzi zaś o pozostałe wydatki na utrzymanie, określone przez niego na kwotę ok 500 zł miesięcznie, to pokrywają je rodzice.
Niezależnie od powyższego skarżący wyjaśnił, że jest żonaty, nie pobiera żadnych świadczeń z pomocy społecznej, nie posiada żadnych środków transportu ani rachunków bankowych. Zaznaczył również, że w okresie ostatnich dwóch lat był wielokrotnie stroną postępowań sądowych, przed sądami powszechnymi, w których to postępowaniach przyznawano mu prawo pomocy.
Wraz z przedmiotowym oświadczeniem skarżący przedłożył wykaz posiadanych udziałów w spółkach prawa handlowego, z którego wynika, że posiada on:
• 99 %udziałów, o wartości 7 472 500 zł, w "A" sp. z o.o.,
• 7 420 udziałów w "B" sp. z o.o., o wartości 3 710 000 zł,
• 100 % udziałów w "C" sp. z o.o., o wartości 50 000 zł,
• 27,98 % udziałów w "D" sp. z o.o., o wartości 1 500 000 zł,
• 100 % udziałów w "E" sp. z o.o., o wartości 50 000 zł,
• 75 % udziałów w "F" sp. z o.o., o wartości 105 000 zł,
• 100 % udziałów w "G" sp. z o.o. o wartości 50 000 zł,
• 91,54 % akcji w "H" SA.
Odnośnie wszystkich wyżej wymienionych udziałów i akcji skarżący zaznaczył, że zostały one zajęte przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S..
W związku z nowymi informacjami zawartymi w dodatkowym oświadczeniu, zarządzeniem z dnia 27 października 2014 r., wezwano skarżącego do ich sprecyzowania oraz wyjaśnienia rodzących się na ich tle wątpliwości. W wykonaniu przedmiotowego zarządzenia, w dniu 6 listopada 2014 r. wpłynęło do sądu pismo, datowane na dzień 4 listopada 2014 r., z którego treści wynika, że odnosi się ono do wezwania z dnia 27 października 2014 r. Pismo to nie zostało jednak podpisane, zaś skarżący wezwany do uzupełnienia tego braku formalnego, nie wykonał kierowanego do niego wezwania.
Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 13 896 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar wykazania okoliczności, o których mowa w zacytowanym wyżej przepisie, spoczywa na wnioskodawcy, który winien tego dokonać poprzez złożenie jasnego, pełnego i wiarygodnego oświadczenia co do wszelkich okoliczności mających wpływ na ocenę zasadności jego wniosku. W sytuacji natomiast wystąpienia jakichkolwiek braków oświadczenia czy też pojawienia się wątpliwości, co do poszczególnych okoliczności, wnioskodawca zobligowany jest do złożenia dodatkowego oświadczenia, a także wskazanych odpowiednich dokumentów źródłowych, co wynika z art. 255 P.p.s.a.
W niniejszym przypadku skarżący pierwotnie złożył oświadczenie, które w istocie nie zawierało żadnych informacji o jego sytuacji rodzinnej i materialnej. Zgodnie bowiem z jego treścią skarżący pozostając we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnim synem, nie posiada żadnego dochodu, majątku, ani prawa do lokalu mieszkalnego. W tej więc sytuacji konieczne było wezwanie go do wyjaśnienia tych okoliczności, jak również innych kwestii mających znaczenie na ocenę zasadności jego wniosku, takich jak chociażby wykaz ponoszonych wydatków.
W kolejnym oświadczeniu skarżący wyjaśnił, że nie dysponuje żadnym tytułem do lokalu mieszkalnego, pomieszkując u rodziców, syna i brata. Nie ponosi też jakichkolwiek wydatków bytowych, które finansują za niego jego rodzice. W związku z tym stwierdzeniem rodzi się więc pytanie czy istotnie w opisanych wyżej warunkach skarżący jest w stanie sprawować osobistą pieczę nad dzieckiem, co zadeklarował pierwotnie, zwłaszcza, że kategorycznie zaprzeczył, jakoby korzystał z pomocy społecznej, do czego opisane warunki bytowe by go uprawniały.
Podobnie skarżący oświadczył, że jest żonaty, w związku z tym zasadnym jest pytanie o jego relacje z żoną, zwłaszcza, iż zgodnie z art. 23 i art. 28 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (ustawa z dnia 25 lutego 1964, Dz. U. z 2012 r., poz. 788, ze zm.) małżonkowie, niezależnie od ustroju majątkowego, który ma wpływ na ich relacje z osobami trzecimi, są zobowiązani do wzajemnego wspierania się, poza tym już z samego stosunku małżeństwa wynika tytuł prawny do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym współmałżonka.
Za wyjaśnienie powyższych kwestii nie może być uznane oświadczenie zawarte w piśmie z dnia 4 listopada 2014 r., gdyż pismo to, jako niepodpisane, nie może wywoływać żadnych skutków prawnych.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż skarżący wykazał, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy, gdyż złożone przez niego oświadczenia się zdawkowe, wybiórcze i wzajemnie sprzeczne, a przy tym niewiarygodne w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Skarżący bowiem, w oderwaniu od rzeczywistej sytuacji majątkowej (posiadanego majątku znacznej wartości w postaci udziałów i akcji) usiłuje wykazać, że żyje w skrajnym ubóstwie, pozostając na utrzymaniu bliskich. Uchyla się jednocześnie od przedstawienia okoliczności, które mogłyby potwierdzić jego twierdzenia (nie przedstawia struktury wydatków, ponoszonych na bieżące utrzymanie oraz źródeł ich pokrycia), jak również przemilcza pewne okoliczności, które mogłyby rzutować na ocenę zasadności jego wniosku (sytuacja materialna małżonki). W tej sytuacji nie można uznać zasadności jego wniosku, jedynie z tego względu, że w innych toczących się postępowaniu prawo pomocy zostało mu przyznane. W każdym bowiem postępowaniu o przyznanie prawa pomocy skarżący winien wykazać spełnienie przesłanek uzyskania tej ulgi, niezależnie od innych postępowań wpadkowych, dotyczących tej materii
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło