I SA/Rz 840/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku JK o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi JK na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w z dnia [.] października 2017 r. nr [.] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego, jako byłego członka zarządu Klubu [.], wraz z klubem i pozostałymi członkami zarządu za zaległości podatkowe Klubu, z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku od towarów i usług, wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi, za okres od stycznia 2011 r. do lutego 2012 r., a także podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 r., podatku dochodowego od osób fizycznych, z tytułu funkcji płatnika, za marzec i październik 2012 r. oraz sierpień 2013 r., podatku od towarów i usług za marzec i wrzesień 2012 r., wraz z odsetkami oraz kosztami egzekucyjnymi - p o s t a n a w i a - I. przyznać JK prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat sądowych w całości, II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wyrokiem z 30 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę JK na opisaną w sentencji decyzję, a następnie na jego żądanie sporządził uzasadnienie tego orzeczenia. W dniu 27 lutego 2018 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Ze złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczeń wynika, że wraz z żoną mieszkają w domu córki i zięcia, którzy przebywają za granicą. Utrzymują się z emerytury wnioskodawcy (1502,90 zł pomniejszonej o potrącenie komornicze), diety radnego (402,62 zł) i emerytury żony (1600 zł; wysokości tej nie potwierdzono jednak żadnym dokumentem, podobnie jak nie przedłożono wyciągu z jej rachunku bankowego; punkty 4 i 7 wezwania z 1 marca 2018 r. nie zostały wykonane). Wśród wydatków podano: 130 zł - energia elektryczna, woda – 109 zł, gaz – 285 zł, odpady – 32 zł, telefon – 80 zł, TV – 60 zł, ubezpieczenie – 52 zł, Internet – 33 zł , żywność – 800 zł, koszty leczenia – 220 zł, kredyt konsumencki – rata 596 zł, pozostałe wydatki (ubrania, dojazdy, środki czystości) – 350 zł. Od 17 listopada 2016 r. pozostaje z żoną w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Przedłożył kopie rachunków, wykaz przyjmowanych lekarstw, harmonogram spłaty kredytu (wraz z kopią umowy niezawierającą podpisów kredytobiorców). W 2016 r. darował córce nieruchomość, a żonie samochód. Sam nie posiada samochodu (korzysta z komunikacji publicznej), ani innego majątku. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie referendarza sądowego wnioskodawca przesłanek tych nie spełnia. Ma bowiem zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, uzyskuje z żoną stały dochód, który pozwala zaspokajać podstawowe potrzeby bytowe. Nie mają nikogo na utrzymaniu. Rodzinę stać także na pewne dodatkowe wydatki, których nie można już uznać za podstawowe, jak chociażby na telewizję cyfrową (60 zł miesięcznie), Internet (33 zł) i ratę za telefon komórkowy (50 zł), jako że możliwe jest korzystanie z telewizji naziemnej bezpłatnie, a usługę telekomunikacyjną można nabyć z urządzeniem niższej klasy i tańszym. Do grupy niezbędnych wydatków nie można też zaliczyć składki na ubezpieczenie na życie, ponieważ nie służy ono zaspokojeniu jakichkolwiek aktualnych potrzeb bytowych, lecz stanowi zabezpieczenie majątkowe dla ubezpieczonego albo osób uposażonych w razie zaistnienia zdarzenia ubezpieczeniowego; w istocie jest to więc lokata "na życie". Brak było zatem podstaw do uwzględnienia wniosku w żądanym zakresie, ponieważ nie można przyjąć, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z uwagi na to, że wnioskodawca ubiegał się o prawo pomocy w zakresie całkowitym rozważyłem, czy nie można mu jednak przyznać prawa pomocy w zakresie częściowym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa może to nastąpić, gdy zostanie wykazane, że osoba fizyczna nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Bieżące dochody rodziny wynoszą co najmniej 2750 zł netto (po uwzględnieniu potrącenia). Zadeklarowane obciążenie miesięczne związane z utrzymaniem domu to kwota 600 zł (energia elektryczna, gaz, woda, odpady i 30 zł za usługę telekomunikacyjną). Wyżywienie i leczenie to wydatek około 1000 zł, zaś wydatki pozostałe (ubrania, dojazdy, środki czystości) 350 zł. Łącznie jest to więc około 1950 zł. Nie można było zaś jako niezbędnych uznać wydatków na ubezpieczenie, Internet, telefon (w części dotyczącej raty za sprzęt) i telewizję, ponieważ nie służą one zaspokajaniu podstawowych potrzeb bytowych. Nie wykazano zaś, na jaki niezbędny życiowy cel zaciągnięto kredyt konsumencki w kwocie 34.000 zł, a prywatne zobowiązania tego typu nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi z uwagi na dyspozycję art. 199 Ppsa i art. 84 Konstytucji RP. Skarżący uiścił już tytułem wpisu 500 zł oraz 100 zł opłaty kancelaryjnej. Obecnie może być obowiązany do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej (250 zł) i pokrycia wynagrodzenia pełnomocnika. Uprawdopodobnił fakt leczenia i zażywanych leków, pokrywania opłat związanych z utrzymaniem domu, wysokość osiąganego dochodu i potrąceń z emerytury. Zaistniały więc podstawy do uwzględnienia wniosku w części. Mając zatem na uwadze dyspozycję art. 245 § 3 Ppsa, określającą zakres częściowego prawa pomocy, postanowiłem zwolnić go od opłat sądowych w całości (które działać będzie na przyszłość) i odmówić uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie. Jednoczesne uwzględnienie wniosku w obu oczekiwanych zakresach (koszty sądowe i pełnomocnik) było – w świetle ww. art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, niemożliwe. Należy przy tym jeszcze zauważyć, że skoro skarżący w 2016 r. wyzbył się części majątku, darując żonie samochód a córce nieruchomość (podany numer KW KS1S/[.]/7 jest nieprawidłowy, nie można zweryfikować tej okoliczności, księga taka nie istnieje), może – korzystając z możliwości, jaką daje art. 897 Kodeksu cywilnego, uwzględniając doraźną potrzebę (ewentualny niedostatek), zwrócić się – zwłaszcza do obdarowanej córki, o udzielenie mu stosownego wsparcia poprzez dostarczenie środków, których brak mu do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom. O dostarczenie niezbędnych środków utrzymania może także zwrócić się do niej w ramach stosunku alimentacyjnego, ciążącego na dzieciach z mocy art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Podkreślana zaś w odpowiedzi z 19 marca 2018 r. rozdzielność majątkowa małżeństwa nie zwalnia małżonków z wynikającego z art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązku wspólnego zaspokajania potrzeb rodziny, stosownie do swoich możliwości zarobkowych i majątkowych. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 255 Ppsa, postanowiłem o częściowym uwzględnieniu wniosku oraz oddaleniu go w pozostałym zakresie.