I SA/Rz 849/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-11-23

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która deklaruje stosunkowo niskie dochody, ale dysponuje znacznym majątkiem (nieruchomości, pojazdy, wierzytelności), może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy wnioskodawca dysponuje znacznym majątkiem o wymiernej wartości ekonomicznej, nawet przy deklarowaniu niskich dochodów, nie można stwierdzić, że konieczność partycypowania w kosztach sądowych pozbawi go środków utrzymania, ponieważ koszty te znajdują pokrycie w posiadanym majątku. Jednakże, jeśli wnioskodawca jest zobowiązany do uiszczenia wpisów w wielu sprawach jednocześnie, co skutkowałoby znacznym obciążeniem finansowym i pozbawieniem środków koniecznego utrzymania, zasadne jest zwolnienie go z części tych kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący K. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Skarżący deklaruje dochody w wysokości 3000 zł netto miesięcznie, ale jednocześnie posiada majątek o znacznej wartości, w tym dom, kilka samochodów i wierzytelności. Wnioskodawca jest również zobowiązany do uiszczenia wpisów w dziewięciu innych sprawach sądowych.
Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił zwolnić skarżącego od wpisu od skargi, a odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku K. Z. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) września 2016 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2013 r. - postanawia – 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Ze złożonego przez niego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwójka małoletnich dzieci. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód uzyskiwany przez skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz z wynagrodzenie za pracę, z których to tytułów uzyskuje łącznie 3 000 zł netto miesięcznie. Przedstawiając składniki zgromadzonego majątku skarżący wymienił następujące przedmioty: dom o pow. 140 m2 i wartości 200 000 zł, samochód Rover 75, o wartości 10 000 zł, samochód Iveco 50C15, o wartości 25 000 zł, samochód Iveco 65C15, o wartości 25 000 zł, samochód Ford Transit, o wartości 30 000 zł, samochód Man o wartości 40 000 zł oraz wózek widłowy, o wartości 5 000 zł. Jeżeli chodzi o bieżące wydatki, to skarżący stwierdził, że ich miesięczna suma, obejmująca koszty utrzymania domu, opłaty za media, a także pozostałe wydatki, w tym te ponoszone na utrzymanie samochodu, wynoszą 3 000 zł. Oprócz tego zaznaczył, że suma jego wszystkich, pozostałych do spłaty zobowiązań kredytowych wynosi ok. 182 000 zł. W dodatkowym oświadczeniu, złożonym na wezwanie referendarza, (zalegającym w aktach sprawy I SA/Rz 476/16) skarżący potwierdził wszystkie przedstawione wyżej informacje. Wyjaśnił jednocześnie, że suma wszystkich przysługujących mu wierzytelności wynosi 130 000 zł i wynika z terminów płatności od kontrahentów, ustalanych na 14-180 dni. Z załączonych do tego dodatkowego oświadczenia kserokopii deklaracji VAT wynika, że podstawa opodatkowania skarżącego podatkiem od towarów i usług, za trzy ostatnie okresy rozliczeniowe, wynosiła od 36 995 zł do 74 824 zł. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 672 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego wyżej przepisu wynika, że uprawnionymi do otrzymania wsparcia ze środków publicznych, w zakresie częściowym, są osoby, które znajdują się w sytuacji uniemożliwiającej im poniesienie określonych kosztów postępowania, np. kosztów sądowych, gdyż konieczność wyłożenia przez nich tego rodzaju wydatków, musiałby się wiązać z pozbawieniem ich samych, bądź też ich bliskich, możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych. W niniejszej sprawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wystąpił skarżący, który deklarując stosunkowo niewysokie dochody (3 000 zł), dysponuje jednak majątkiem o określonej i wymiernej wartości ekonomicznej, na który składają się: dom, samochody, wierzytelności. Nie sposób więc w tej sytuacji stwierdzić, że konieczność partycypowania przez niego w kosztach sądowych, nawet w zakresie częściowym, musiałaby się wiązać z pozbawieniem go środków utrzymania, gdyż koszty te znajdują pokrycie w tym właśnie majątku. Niezależnie jednak od powyższego, w tym miejscu należy zwrócić uwagę na fakt, że skarżący został wezwany do uiszczenia wpisów, nie tylko w niniejszej sprawie, ale także w dziewięciu innych sprawach, zawisłych przed tut. Sądem. Uiszczenie zaś jednocześnie, w bardzo krótkim terminie, sumy wynoszącej łącznie ponad 5 300 zł, tytułem wszystkich tych wpisów, byłoby dla niego bardzo trudne i skutkowałoby pozbawieniem go środków koniecznego utrzymania. Z tego też względu zasadnym jest zwolnienie skarżącego z wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zwolniono skarżącego od wpisu od skargi, oddalając jego wniosek w pozostałym zakresie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło