I SA/Rz 85/12

PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-08-01

Skład orzekający: Jacek Surmacz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która poniosła stratę w poprzednim roku obrotowym i wykazała bieżące wydatki, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek spółki prawa handlowego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że spółka dysponuje majątkiem przewyższającym wielokrotnie wysokość wpisu, a poniesione wydatki nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. Sąd podkreślił, że spółka prawa handlowego nastawiona jest na zysk i powinna posiadać możliwości pozyskania środków na pokrycie kosztów działalności, w tym kosztów sądowych, np. poprzez podwyższenie kapitału zakładowego lub zaciągnięcie kredytu.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka prawa handlowego złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka wykazała w oświadczeniu majątkowym posiadanie kapitału zakładowego, środków trwałych oraz rachunków bankowych, a także stratę w poprzednim roku obrotowym i bieżące wydatki. Argumentowała, że opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej wiązałoby się z utratą płynności finansowej. Do wniosku dołączyła dokumenty finansowe. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2012 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, spraw ze skarg Firmy Handlowej "A" Sp. z o.o., z siedzibą w O., na decyzje Dyrektora Izby Celnej: 1) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia 8 lipca 2004r., 2) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia 30 września 2004r., 3) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia 2 grudnia 2004r., 4) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia 15 kwietnia 2005r., 5) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia 30 maja 2005r., 6) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia 28 czerwca 2005r., 7) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia 8 listopada 2005r., 8) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia 28 listopada 2005r., 9) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia 20 lutego 2006r., 10) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia 24 marca 2006r., 11) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia 28 sierpnia 2006r., 12) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia 15 września 2006r., 13) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia 3 stycznia 2007r., 14) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia 9 maja 2007r., 15) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia 14 maja 2007r., 16) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia 25 maja 2007r., 17) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia 14 sierpnia 2007r., 18) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia 10 września 2007r., 19) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia 14 września 2007r., 20) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia 26 września 2007r., 21) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia 6 grudnia 2007r. 22) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia (...) grudnia 2007r., 23) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia 10 grudnia 2007r., 24) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia 16 czerwca 2008r., 25) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia 23 czerwca 2008r., 26) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia10 października 2008r., 27) z dnia (...) grudnia 2011r. nr (...) w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych wykazanych w deklaracji z dnia 4 grudnia 2008 r., w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy - postanawia - oddalić wniosek. Skarżąca – Firma Handlowa "A" Sp. z o.o., z siedzibą w O., zwróciła się do Sądu o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, podając w oświadczeniu o stanie majątkowym, że jej kapitał zakładowy wynosi 50 000 zł, natomiast wartość zgromadzonych przez nią środków trwałych 205 037,14 zł. Spółka zaznaczyła także, że za poprzedni rok obrotowy odnotowała stratę w wysokości 87 289,32 zł. W wyżej wymienionym oświadczeniu zadeklarowano również, że skarżąca posiada trzy rachunki bankowe, których stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynosił odpowiednio: 6 581,99 zł, 288,84 USD oraz 1 176,19 zł. Wykazując zasadność złożonego wniosku spółka podniosła ponadto, że przed jego złożeniem poniosła koszty działalności, których wysokość wyniosła łącznie 12 193,44 zł. Na koszty te złożyły się płatności za nabywane towary i usługi, koszty zatrudnienia pracowników, a także należności publicznoprawne. W związku z zrealizowaniem wyżej wymienionych wydatków skarżąca, w swojej ocenie, nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, który wynosi 6 750 zł, gdyż wiązałoby się to z utratą przez nią płynności finansowej. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca dołączyła dokumenty źródłowe: bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2011 r. oraz rachunek zysków i strat, kserokopie wyciągów z rachunków bankowych, a także kserokopie faktur VAT, dokumentujących dokonane zakupy towarów i usług. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego skarżąca podniosła także, że w związku ze stratą w poprzednim roku obrotowym zużyła wszelkie rezerwy jakie posiadała, a w tej chwili, z uwagi na spadek obrotów, wypracowuje jedynie środki na pokrycie bieżących wydatków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W odróżnieniu od osoby fizycznej, w przypadku wystąpienia o prawo pomocy przez osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, ustawodawca pozostawia decyzję o uwzględnieniu lub oddaleniu takiego wniosku uznaniu sądu, ograniczonemu jedynie wymogiem poszanowania przysługującego stronie prawa do sądu. Tak więc nawet wykazanie przez stronę wnioskującą o prawo pomocy spełnienia przesłanki jego uzyskania, w postaci braku środków na pokrycie kosztów postępowania, nie gwarantuje jej pozytywnego załatwienia takiego wniosku. Na podstawie złożonego przez skarżącą oświadczenia i załączonych do niego dokumentów nie sposób wywieść, że nie jest ona w stanie ponieść związanych ze sprawą kosztów sądowych w jakiejkolwiek części, gdyż dysponuje ona majątkiem, którego wartość przewyższa wielokrotnie wysokość wpisu w przedmiotowej sprawie. Oprócz tego, istotne w tym wypadku jest również to, że przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy spółka dysponowała środkami wystarczającymi na opłacenie wpisu od wniesionej skargi kasacyjnej. W tej sytuacji rozdysponowanie tych środków na inne cele, również te racjonalne i uzasadnione w procesie prowadzonej działalności gospodarczej, nie może stanowić argumentu za przyznaniem spółce dofinansowania ze środków publicznych, w postaci prawa pomocy, zwłaszcza że wydatki te nie korzystały z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi, do których zaliczają się koszty sądowe, związane z przedmiotowymi sprawami. Odnosząc się natomiast do przedstawionego przez skarżącą argumentu związanego z poniesioną za poprzedni rok obrotowy stratą należy stwierdzić, że strata, w rozumieniu przepisów podatkowych, jest bilansem nadwyżki kosztów nad przychodami i niekoniecznie musi świadczyć o deficytowym wyniku prowadzonej działalności. Tak więc jej wystąpienie nie przemawia za zasadnością wniosku skarżącej. W tym miejscu należy zwrócić uwagę również na to, że skarżąca jest spółką prawa handlowego, która została utworzona w celu prowadzenia działalności gospodarczej, a więc jest nastawiona na osiąganie zysków, a w związku z tym nie sposób przerzucać kosztów sądowych związanych z zainicjowanymi przez nią sprawami sądowymi, które stanowią nieodzowny element prowadzonej przez nią działalności, na podatników. Nie bez znaczenia jest tutaj także to, że skarżąca jako osoba prawna dysponuje możliwościami pozyskania środków niezbędnych na sfinansowanie kosztów swojej działalności, chociażby poprzez podwyższenie kapitału zakładowego czy też zaciągnięcie na ten cel pożyczki lub kredytu. Tymczasem w przedmiotowej sprawie nie zostały przez spółkę podjęte żadne starania, mające na celu pozyskanie środków na sfinansowanie kosztów jej bieżącej działalności. Badając zaś możliwości finansowe podmiotu występującego o prawo pomocy należy badać nie tylko jego aktualny stan majątkowy, ale także możliwości pozyskania funduszy na pokrycie kosztów jego działalności. Mając więc na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło