I SA/Rz 85/13
PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-04-08
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym w zakresie częściowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Niemożność ta musi mieć charakter obiektywny, a jej wykazanie leży po stronie wnioskodawcy. W przypadku skarżącej, mimo posiadania pewnych dochodów i majątku, sytuacja materialna, w tym egzekucje komornicze i konieczność spłaty kredytu, uzasadniała przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca R. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych. Wnioskodawczyni podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwiema córkami, jej dochody ze stosunku pracy są niskie i podlegają egzekucji, podobnie jak dochody męża. Dochody te zaspokajają niezbędne potrzeby rodziny i spłacany jest z nich kredyt hipoteczny. Skarżąca wskazała również posiadany majątek. Po wezwaniu do uzupełnienia informacji, przedstawiła zaświadczenie o zarobkach i wyciągi bankowe.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2013 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku R. K. o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) grudnia 2012 r., nr (...), odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. - postanawia – zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
Na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi na decyzję opisaną w sentencji, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowy. We wniosku powołała się na sytuację przedstawioną w decyzji organu podatkowego (odmowa zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych). Podała również, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem i dwiema córkami w wieku 9 i 5 lat, osiąga dochody ze stosunku pracy – 1600 zł brutto, zaś mąż w kwocie 6200 zł brutto, przy czym jak wyjaśniła, zarówno jej wynagrodzenie jak i męża podlegają egzekucji; skarżąca otrzymuje minimalne wynagrodzenie (1.147,98 zł), a mąż ok. 1700 zł netto. Dochody te zaspokajają niezbędne potrzeby rodziny i spłacany jest z nich kredyt hipoteczny na budowę domu. Jako majątek skarżąca wskazała dom o pow. 120 m², nieruchomość rolną o pow. 0,9 ha i nieruchomość gruntową zabudowaną stacją paliw. Referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia informacji o sytuacji majątkowej w ramach postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a. Skarżąca nadesłała zaświadczenie o zarobkach oraz wyciągi z rachunku bankowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie jak wnioskowany czyli częściowym, następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Niemożność ta powinna mieć charakter obiektywny, a jej wykazanie leży po stronie wnioskodawcy. Należy dodać także, że zakres częściowy obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Dokonując analizy sytuacji materialnej skarżącej na podstawie zebranego materiału: wniosku, dokumentów, wyjaśnień oraz akt administracyjnych, stwierdzić należy, że w przypadku skarżącej zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca uprawdopodobniła bowiem, że uiszczenie kosztów sądowych - nawet w części - odbyłoby się z uszczerbkiem dla jej utrzymania i rodziny. Dochody jakimi dysponuje skarżąca i jej mąż, po potrąceniu egzekwowanych kwot, mogą zaspokoić jedynie podstawowe potrzeby rodziny oraz wystarczają na spłatę kredytu. Do takich wniosków prowadzą przede wszystkim informacje znajdujące się w aktach administracyjnych, dotyczące postępowania w sprawie przyznania ulgi podatkowej. Z obiektywnego punktu widzenia skarżąca nie posiada możliwości pozwalających sprostać wysokości kosztów postępowania w niniejszej sprawie oraz w sprawie o sygn. I SA/Rz 84/13, co w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę.
W konkluzji, należało uznać, że sytuacja majątkowa wnioskodawczyni daje podstawy do zakwalifikowania jej jako osoby wymagającej wsparcia z powodu braku środków na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło