I SA/Rz 853/10

PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-04-06

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać oddalony z powodu niewykonania przez wnioskodawcę obowiązku współdziałania z sądem w zakresie złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należy oddalić, gdy wnioskodawca nie wykazuje, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a mimo wezwania nie składa dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących swojej sytuacji majątkowej. Brak współpracy z sądem w tym zakresie uniemożliwia ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej i stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący A.K., rencista pobierający świadczenie z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 606,95 zł, zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe w VAT. Pomimo wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej, wnioskodawca nie dostarczył wymaganych informacji, co uniemożliwiło ocenę jego rzeczywistych możliwości finansowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. A.K. (dalej skarżący/wnioskodawca) wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że jest rencistą i pobiera z tytułu niezdolności do pracy świadczenie, które ulega pomniejszeniu z tytułu egzekucji i wynosi 606,95 zł. Wnioskodawca leczy się na choroby serca i cukrzycę, wydając miesięcznie kwotę ok. 200 zł na leki. Nie podał innych informacji, które charakteryzowałyby jego sytuację materialną, np. warunków mieszkaniowych. Wezwanie o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, skierowane w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a., skarżący przemilczał. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Skarżący domaga się zastosowania w jego sprawie instytucji prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie następuje, gdy strona wnioskująca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Aby wyeliminować wszelkie wątpliwości co do faktycznej sytuacji finansowej wnioskodawcy, został on wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, czego do dnia rozpoznania wniosku nie uczynił. Podkreślić należy, że to na wnoszącym o prawo pomocy spoczywa inicjatywa i ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z dobrodziejstwa instytucji prawa pomocy. W postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych badaniu podlega przede wszystkim konkretna sytuacja majątkowa i życiowa wnoszącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, dlatego powinien on przytaczać na poparcie swoich argumentów dane i informacje, m.in. na temat swojej sytuacji życiowej i majątkowej, a w przypadku, gdy korzysta z pomocy osób, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym - poza informacjami o stanie majątkowym tych osób – również rodzaj oraz wielkość wsparcia. W rozpoznawanej sprawie kwestie związane z sytuacją materialną skarżącego, pomimo wezwania, nie zostały przez niego wyjaśnione. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, ani referendarz sądowy ani sąd nie mają obowiązku prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy i nie są mu znane wobec uchylania się strony od złożenia stosownych dokumentów i wyjaśnień. Rozpoznający wniosek podziela również pogląd wyrażany w literaturze, że art. 255 P.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, zaś brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń, musi mieć wpływ na dokonaną przez sąd ocenę wniosku o prawo pomocy (M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, W-wa 2007, wyd. 1 , s. 244). Niezastosowanie się do wezwania w trybie art. 255 P.p.s.a. i brak danych w postaci dokumentów i wyjaśnień, pozbawia możliwości oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. II OZ 235/06, www. nsa.gov.pl). Zatem niewykonanie wezwania, o którym mowa w powołanym powyżej przepisie należy potraktować jako niewykazanie przez skarżącego przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło