I SA/Rz 860/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-02-24

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który został już uwzględniony w prawomocnym postanowieniu referendarza sądowego, powoduje umorzenie postępowania w przedmiocie ponownego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeżeli zostało już wcześniej prawomocnie uwzględnione przez referendarza sądowego, a ponowny wniosek w tym samym zakresie stał się zbędny. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata przysługuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, uzasadniając go trudną sytuacją zdrowotną, mieszkaniową i brakiem środków finansowych. Wcześniej referendarz sądowy prawomocnym postanowieniem z dnia 15 listopada 2016 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie, a także o ustanowienie adwokata.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowiono dla skarżącego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.R. na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2016 r. - nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015 rok, - nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2015 rok, - postanawia – I. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata. I SA/Rz 860/16 U Z A S A D N I E N I E Skarżący w sprawie ze skargi opisanej w sentencji niniejszego postanowienia zwrócił się ponownie o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, uzasadniając wniosek sytuacją zdrowotną niepozwalającą na podjęcie pracy i złymi warunkami mieszkaniowymi oraz brakiem środków pieniężnych na życie. Skarżący nie zadeklarował jakiegokolwiek majątku nieruchomego ani wartościowych rzeczy ruchomych. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zamieszkuje w przybudówce do budynku gospodarczego (garaż), nie posiada ubezpieczenia zdrowotnego. Wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia wyjaśnił m.in., że obecnie nie posiada żadnych dochodów, zwrócił się o pomoc do miejscowego MOPS, dotychczas otrzymywał pomoc rzeczową w postaci artykułów żywnościowych, na pilne potrzeby pożyczał środki pieniężne od siostry. Skarżący załączył dokumentację lekarską dot. badań ortopedycznych oraz zaświadczenie, że nie jest podatnikiem podatku rolnego. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że w przedmiotowej sprawie referendarz sądowy, po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 10 listopada 2016 r., postanowieniem z dnia 15 listopada 2016 r. sygn. I SA/Rz 860/16 przyznał skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym wówczas zakresie, tj. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych. Zatem w odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sadowych, należy wskazać, że zgodnie z art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej również jako P.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie zwolniono już skarżącego od kosztów sądowych powołanym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 15 listopada 2016 r., i orzeczenie to jest prawomocnym orzeczenia sądu (art. 259 § 3 P.p.s.a.), to skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w tej sprawie. Przyznane zwolnienie jest skuteczne od dnia złożenia przez niego pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy przez cały tok postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji - wojewódzkim sądem administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. Złożenie przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy w takim samym zakresie, jak przyznane już zwolnienie, powoduje, że rozpoznanie kolejnego wniosku stało się zbędne w rozumieniu art. 249a P.p.s.a. Dlatego postępowanie w sprawie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć. Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie adwokata, należy wskazać, że stosownie do treści art. 246 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Skarżący zaspokaja swoje podstawowe potrzeby dzięki pomocy innych osób, nie będąc w stanie uczynić im zadość samodzielnie. Podjął leczenie oraz wystąpił z wnioskiem o pomoc społeczną. W konsekwencji należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 249a, art. 246 § 1 pkt oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło