I SA/Rz 864/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-12-06
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli posiada towary o znacznej wartości, nawet jeśli deklaruje ich brak wartości rynkowej i problemy z płynnością finansową?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli nie wykaże braku dostatecznych środków na ich pokrycie, a jedynie posiadanie towarów o znacznej wartości, nawet jeśli deklaruje ich niską wartość rynkową, stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy. Dodatkowo, sąd może brać pod uwagę cel funkcjonowania spółki i brak szczególnie doniosłych społecznie celów, które uzasadniałyby jej uprzywilejowane traktowanie.Stan faktyczny
Skarżąca spółka "A" sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka wykazała kapitał zakładowy 5 000 zł, brak środków trwałych, brak zysku lub straty za ostatni rok obrotowy, oraz zamknięte rachunki bankowe. Twierdziła, że posiada towary o wartości 1 372 693 zł, które zalegają od 2014 r. i nie przedstawiają wartości rynkowej. W bilansie spółki zapasy na koniec października 2016 r. wynosiły 4 983 535 zł. Spółka korzystała z pełnomocnika z wyboru.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy "A" sp. z o.o.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" sp. z o.o., z siedzibą w R., o przyznanie jej prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi "A" sp. z o.o., z siedzibą w R., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) sierpnia 2016 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżąca spółką, wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym, na urzędowym formularzu, oświadczeniu o stanie majątkowym podała, że jej kapitał zakładowy wynosi 5 000 zł, wartość środków trwałych 0 zł, a za ostatni rok obrotowy nie odnotowała ani zysku, ani straty.
Skarżąca posiadała trzy rachunki bankowe, jednakże wszystkie zostały zamknięte.
Uzasadniając złożony wniosek skarżąca podkreśliła, że aktualnie nie ma możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż jej konta zostały zajęte. Na obecną chwilę posiada jedynie towary o wartości 1 372 693 zł, jednakże towary te, w postaci zasilaczy, zalegają w magazynie od 2014 r. i w związku z tym nie przedstawiają żadnej wartości rynkowej.
Z przedłożonego jako załącznik do dodatkowego oświadczenia bilansu wynika, że skarżąca na koniec października 2016 r., posiadała zapasy o wartości 4 983 535 zł.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w zakresie częściowym, może nastąpić, gdy wykaże ona że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jakkolwiek warunkiem sine qua non przyznania osobie prawnej prawa pomocy jest wykazanie przez nią braku środków na pokrycie określonych kosztów postępowania, to przyznanie tego prawa pozostawione zostało jednak, z woli ustawodawcy, uznaniu sądu, lub referendarza rozpoznającego wniosek w tym przedmiocie. Jak bowiem wynika z przytoczonej wyżej regulacji art. 246 § 2 P.p.s.a., samo wykazanie przez osobę prawną lub inną jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej tego, że nie posiada środków na opłacenia określonych kosztów postępowania, nie rodzi po jej stronie swoistego rodzaju roszczenia o przyznanie jej tego typu ulgi. Świadczy o tym fakt, że w powołanym przepisie użyte zostało sformułowanie "prawo pomocy może być przyznane". Mamy więc w tym wypadku do czynienia z sytuacją odmienną od tej, jaka odnosi się do osób fizycznych, w przypadku których istnieje konieczność zabezpieczenia potrzeb bytowych konkretnych osób. Okoliczności takie nie dotyczą zaś tzw. podmiotów korporacyjnych. Tak więc rozpoznając wniosek tej kategorii wnioskodawców o przyznanie wsparcia ze środków publicznych, niezależnie od ich sytuacji majątkowej oraz wysokości dochodów, należy wziąć pod uwagę także konieczność i zasadność przyznania tego prawa, w świetle takich okoliczności jak charakter i struktura wnioskodawcy oraz cel jego powołania i funkcjonowania w obrocie prawnym.
Mając na uwadze treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., a także przytoczone wyżej uwagi oraz okoliczności wynikające ze złożonego przez spółkę oświadczenia, stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia jej wniosku. Wynika to przede wszystkim z tego, że skarżąca nie wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych, zwolnienia od których się domaga, albowiem dysponuje ona towarem o wartości znacznie przekraczającym potencjalną wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Zauważyć też należy, że wartość zapasów w bilansie spółki przewyższa dwukrotnie deklarowaną w oświadczeniu wartość towarów. Co prawda posiadany przez skarżąca towar został określony jako bezwartościowy, jednakże jej twierdzeń w tym zakresie nie sposób zweryfikować. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę na to, skarżąca, utrzymując iż nie posiada jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów swojego funkcjonowania korzysta z pełnomocnika z wyboru, co podaje w wątpliwość jej twierdzenia w tym zakresie.
Niezależnie jednak od powyższego zauważyć również należy, że w niniejszym przypadku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wystąpiła spółka prawa handlowego, będąca przedsiębiorcą, a więc podmiot, którego celem istnienia i funkcjonowania w obrocie gospodarczym jest pomnażanie zysku swoich udziałowców. Tak więc, w sensie ekonomicznym, skarżąca spółka jest własnością tychże udziałowców i ich interesy gospodarcze realizuje. Nie sposób jest w tej sytuacji przyjąć, że realizuje ona jakieś szczególnie doniosłe społecznie cele i zadania, a zatem brak jest podstaw do jej uprzywilejowanego traktowania, w stosunku do innych uczestników obrotu, poprzez przyznanie jej dofinansowania ze środków publicznych, w postaci prawa pomocy.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że nawet jeżeli skarżąca doświadcza obecnie problemów finansowych, to w pierwszej kolejności winna zwrócić się o pomoc do swojego jedynego udziałowcy, będącego jednocześnie jej prokurentem, z woli którego funkcjonuje w obrocie prawnym.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., w związku art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło