I SA/Rz 865/11

PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-03-22

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, która udzieliła pożyczki jednostkom powiązanym, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli twierdzi, że nie posiada środków na ich pokrycie?
Ratio decidendi
Spółka w likwidacji nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że posiada środki finansowe, np. poprzez udzielone pożyczki jednostkom powiązanym, nawet jeśli nie posiada rachunków bankowych. Brak środków na rachunku bankowym nie oznacza braku środków finansowych, jeśli spółka dysponuje gotówką w kasie lub innymi aktywami finansowymi. Spółka musi wykazać, że podjęła wszelkie możliwe starania w celu zdobycia brakujących środków.
Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. w likwidacji wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w kilku sprawach, argumentując, że ich łączna wysokość przekracza możliwości spółki. Spółka podała, że nie posiada środków trwałych ani rachunków bankowych, a jej kapitał zakładowy jest niewielki. Sąd wezwał spółkę do złożenia dodatkowych dokumentów dotyczących stanu majątkowego, w tym sprawozdania finansowego na dzień otwarcia likwidacji. Pełnomocnik spółki wyjaśnił problemy ze ściągnięciem należności i zaciągniętym kredytem na samochód.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 marca 2012 r. wniosku "A" sp. z o.o. z siedzibą w R. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za maj 2004 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Sygn. I SA/Rz 865/11 U Z A S A D N I E N I E "A" spółka z o.o. z siedzibą w R. (dalej zwana spółką/skarżącą) wezwana do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że uiszczenie wpisów (łącznie 9.423 zł), nie tylko w tej jednej sprawie, w której wniosła skargę, ale także w dwóch innych (sygn. I SA/Rz 863/11 i I SA/Rz 864/11) przekracza możliwości spółki, która obecnie znajduje się w likwidacji. Wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 50.000 zł, a aktywów obrotowych 67.538,41 zł, nie posiada ona środków trwałych oraz rachunków bankowych, wysokość zysku za 2010 r. wyniosła 3.239,24 zł. Do wniosku spółka dołączyła kserokopie bilansu na 31 grudnia 2010 r., rachunku zysków i strat za 2010 r., bilansu na 30 listopada 2011 r. i rachunku zysków i strat na 30 listopada 2011r. Spółka wezwana została także do złożenia dodatkowego oświadczenia i dokumentów dotyczących stanu majątkowego w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- dalej zwaną P.p.s.a. i przedłożyła sprawozdanie finansowe na dzień otwarcia likwidacji, tj. 26 maja 2011 r. wraz z objaśnieniami (bilans i rachunek zysków i strat na 31 maja 2011 r.). Pełnomocnik spółki wyjaśnił, że spółka nie posiada rachunków bankowych, nie podzieliła jeszcze majątku, ma problemy ze ściągnięciem należności, aby pokryć zaciągnięty kredyt na samochód. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje : Prawo pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje spółka, może zostać przyznane osobie prawnej (jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej), gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przepis na podstawie którego zawarto przesłanki jakie musi spełnić osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), tj. art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oparty jest na konstrukcji ograniczonego uznania, co oznacza, że ostatecznie spełnienie tych przesłanek ekonomicznych uprawnia jedynie do udzielenia takiej pomocy. Warunek wykazania przez osobę prawną podstaw na których opiera swój wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, nakłada na nią obowiązek przedstawienia odpowiednich dowodów potwierdzających niemożność pokrycia tych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie okoliczności o jakich mowa w w/w przepisie nie zachodzą. Przyczyną rozwiązania skarżącej spółki była fakultatywna uchwała wspólników, która narzuciła konieczność wdrożenia procedury likwidacyjnej i tym samym aktywność spółki została ukierunkowana na doprowadzenie do utraty jej bytu prawnego, co oczywiście musi się stać z uwzględnieniem interesów innych uczestników obrotu. Z oświadczenia pełnomocnika wynika, że dotychczas likwidator nie skorzystał z zakresu swoich wszystkich kompetencji właściwych na etapie likwidacji, tj. w tym wypadku obejmujących ściągnięcie należności (wierzytelności przysługujących spółce). Z akt sprawy nie wynika, żeby niemożliwe było też efektywne zbycie składników mienia spółki w postaci samochodu marki Ford Focus tak, aby zapewnić odpowiednie środki dla dalszych faz postępowania. Nawiązując do kwestii wierzytelności, z przedłożonych przez spółkę dokumentów (przy sprawie o sygn. I SA/Rz 863/11), w tym bilansu na dzień 31 maja 2011 r. oraz bilansu na 30 listopada 2011 r. wynika, że w 2011 r. spółka udzieliła pożyczki na kwotę 55.000 zł jednostkom powiązanym (zgodnie z objaśnieniami do sprawozdania finansowego – nie na innych warunkach niż rynkowe). Co istotne w sprawie, brak środków pieniężnych na rachunku bankowym spółki i sam brak takich rachunków nie oznacza, że środków takich spółka nie posiada. Z powołanych powyżej dokumentów wynika, że udzielając pożyczki, spółka dysponowała krótkoterminowymi aktywami finansowymi w kwocie 66.924,30 zł. Po jej udzieleniu pozostała kwota 11.924,30 zł, przy czym 11.591,45 to według bilansu środki w kasie i na rachunkach. Z kolei według bilansu sporządzonego na 30 listopada 2011 r., w pozycji posiadanych środków pieniężnych i innych aktywów pieniężnych, 17.181,79 zł to środki pieniężne w kasie i na rachunkach, a skoro spółka rachunków bankowych nie posiada, to środki w ww. wysokości są gotówką w kasie jednostki. Zatem argumenty o braku możliwości finansowych i wyjątkowo złej sytuacji finansowej skarżącej spółki są, w kontekście powyższych okoliczności, dla rozpoznającego wniosek niewiarygodne. Dodać także należy, że zobowiązania spółki z tytułu kredytów i pożyczek wzrosły z kwoty 5.262,38 zł (31.12.2010 r.) do kwoty 14.026,65 zł (31.05.2011 r.). Co prawda Spółka nie uchylała się od nałożonych obowiązków związanych z udokumentowaniem swojej sytuacji finansowej, ale równocześnie nie wykazała, że podjęła starania w celu zdobycia brakujących środków finansowych. Mając na uwadze treść powołanego art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oraz okoliczności przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca spółka nie wykazała zaistnienia przesłanek uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Kwoty ustalonych wpisów we wszystkich sprawach zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, a także inne ewentualne koszty sądowe, są kwotami, które nie są przeszkodą nie do usunięcia dla spółki w celu dochodzenia swoich praw przed sądem administracyjnym. Wobec powyższego, w oparciu o treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło