I SA/Rz 867/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Tomasz Smoleń / spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015r. sprawy ze skargi A. G., W. S. wspólników spółki cywilnej "A" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] w przedmiocie długu celnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] marca 2014r. nr [...], 2) określa, że decyzje wymienione w pkt.1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżących: A. G. i W. S. solidarnie kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Rz 867/14 UZASADNIENIA Decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2014 roku nr [...], po rozpoznaniu odwołania A. G. i W. S. (dalej Skarżący) od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia[...] marca 2014 roku numer [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jak wynika z uzasadnienia wyżej wskazanej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w dniu [...] października 2012 r. na magazyn czasowego składowania nr [...] prowadzonego przez A. G. i W. S. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą G. R. spółka cywilna A. G. W. S. prowadzący zgłosili i wprowadzili towar w postaci pasów z napinaczmi oraz linek holowniczych w ilości, zgodnie z fakturą 14430 sztuk, zapakowanych wg dokumentów w 827 kartonów, o masie netto w 21135 kg. Towar objęto czasowym składowaniem na podstawie deklaracji skróconej numer z [...] i złożono w magazynie czasowego składowania. Wg dokumentów właścicielem towaru jest firma V. U. LLC z U.. Następnie przedstawiciel firmy G. R. spółka cywilna pismem z dnia 23 październik 2012 r. zwrócił się o przeprowadzenie kontroli towaru objętego deklaracją skróconą [...] i złożonego na magazyn czasowego składowania informując, że stwierdzono różnicę w ilości opakowań. Wg dokumentów powinno być 827 opakowań, a stwierdzono 743 opakowania i dodatkowo 44 puste kartony. Funkcjonariusze Oddziału Celnego, którzy zostali skierowani do kontroli towaru złożonego w magazynie czasowego składowania w wyniku przeprowadzonej rewizji celnej stwierdzili rozbieżności pomiędzy ilością towaru znajdującego się w magazynie, a zapisami dokumentacji dostarczonej wraz z przesyłką i deklaracji skróconej [...]. W magazynie stwierdzono brak 337 sztuk pasów z napinaczami oraz 520 sztuk linek holowniczych o symbolach określonych na fakturze i specyfikacji oraz nadwyżkę 43 sztuk pasów z napinaczami. W dniu 13 marca 2014 roku w wyniku postępowania przeprowadzonego w związku ze stwierdzoną w magazynie czasowego składowania Skarżących nadwyżką towaru w odniesieniu do towaru objętego czasowym składowaniem zgodnie z deklaracją skróconą [...] z dnia 23 października 2012 r., Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzje nr [...], w której stwierdził powstanie na zasadzie art. 202 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny długu celnego w przywozie w kwocie 30 złotych z tytułu nielegalnego wprowadzenia na obszar celny Unii Europejskiej towaru w postaci 43 sztuk pasów z napinaczami, powiadomił dłużników o zaksięgowaniu kwoty w wysokości 30 złotych wynikającej z długu celnego oraz dopuścił ww. towaru do swobodnego obrotu bez obowiązku zgłaszania do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu. Ponadto ustalił, w przypadku wyżej wskazanego długu celnego, że dłużnikami są: prowadzący magazyn czasowego składowania firma "A" Rzeszów spółka cywilna A. G. W. Sz. z R. oraz odbiorca towarów firma V. U. LLC z U. zgodnie z dyspozycją art. 213 WKC. Złożonym odwołaniu skarżący zaskarżyli decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w całości wnosząc o uchylenie w całości i umorzenie postępowanie w sprawie wobec odwołujących, ewentualnie uchylenie w całości decyzji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Odwołujący zarzucili organowi pierwszej instancji wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, a to: 1. art. 210 & 1 pkt 4 i 6 przez brak wskazania precyzyjnej, jednoznacznej podstawy prawnej oraz uzasadnienia faktycznego i prawnego, 2. art. 121 poprzez nieprzeprowadzenie postępowania z poszanowaniem zasady budowania zaufania do organu prowadzącego postępowanie oraz wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, 3. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 202 WKC. W uzasadnieniu odwołania zakwestionowali sposób powołanie przepisów podstawy prawnej uniemożliwiający zrozumienie, których działania naruszały prawo i normy. W ocenie odwołujących postępowanie nie zostało przeprowadzone w sposób budujący zaufanie oraz utrudniło ustalenie zarzucanego czynu jego podstaw prawnych. Zdaniem odwołujących istotnym w sprawie jest brak dokonania przez organ pierwszej instancji ustaleń faktycznych, iż działali w imieniu klienta jako przedstawiciel bezpośredni, co ogranicza ich odpowiedzialność za powstały długu celny, gdyż wszelkie zobowiązania zaciągane są w imieniu i na rzecz innej osoby. Podnoszą, że skoro nie są właścicielami towarów, które przyjmując, nie dokonują ich nielegalnego wprowadzenia na obszar celny wspólnoty towaru podlegającego należnością celnym przywozowym oraz nie można im przypisać jakichkolwiek znamion winy, to zastosowanie wobec odwołujących art. 202 WKC jest pozbawione podstawy prawnej. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie Dyrektora Izby Celnej organ celny pierwszej instancji podjęły wszelkie działania niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wydał w oparciu o przepisy prawa materialnego prawidłową decyzję administracyjną. Organ zgromadził i ocenił zebrany materiał dowodowy, który stanowił wystarczającą podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy. W wyniku przeprowadzonych działań procesowych zastosował właściwe za interpretowanie tej regulacji prawa materialnego. Treści uzasadnienia wskazane zostały fakty i dowody, którymi kierował się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. W toku postępowania strony były prawidłowo i informowany o podejmowanych przez organ celny czynnościach oraz umożliwiono im branie czynnego udziału w tym postępowaniu, składanie wyjaśnień, czy wniosków dowodowych od nowej Odnosząc się do kwestii przedstawicielstwa, wskazał że zgodnie z art. 5 ust. 4 WKC przedstawiciele musi zgłosić wykonania działania na rzecz osoby reprezentowanej, sprecyzować, czy jest to przedstawicielstwo pośrednie czy bezpośredniej, oraz być umocowany do reprezentowania. Osoba, która nie zadeklarowała faktu wykonywania działalności w imieniu lub na rzecz innej osoby, lub taka, która zadeklarowała, że działa w imieniu lub na rzecz innej osoby, nie będąc umocowana do reprezentowania, jest traktowane jako działająca we własnym imieniu i na własną rzecz. Od powyższej decyzji Dyrektora Izby Celnej skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzucając organowi celnemu naruszenie przepisów: 1. art. 210 § 1 pkt 4 i 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa poprzez brak precyzyjnego wskazania stron postępowania, jednoznacznej podstawy prawnej oraz poprawnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, 2. art 121, a 122 i art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie postępowania z poszanowaniem zasady w budowanie zaufania do organu prowadzącego postępowanie, niedostateczne niewyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzję organu pierwszej instancji, niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności w jakiej roli występowali skarżący, zakresu ich odpowiedzialności, ewentualnie zakresu ich wiedzy lub powinności o takiej wiedzy, wybiórcze oceny zgromadzonego w sprawie materiału, błędne ustalenia faktyczne- przyjęcie, że skarżący nie działali jako pełnomocnicy bezpośredni, dowolność wydania decyzji poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie, pominięcie odniesienia się do zarzutów w tym m.in. obciążenie ich odpowiedzialnością pomimo podjęcia czynności zgodnie z pozwoleniem PL402000MC0016 będącym podstawą ich działania, 3. art. 202 WKC poprzez jego błędne zastosowanie. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnieśli o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo, 2. zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wyniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późniejszymi zmianami) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późniejszymi zmianami) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji koniecznym jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisów dających podstawy do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia . Mając powyższe na uwadze, a także okoliczność, że zgodnie z art. 134 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznaczają, iż sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób powodujących konieczność jej wyeliminowanie z porządku prawnego, a zatem skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż zupełnie z innych przyczyn niż w nim w niej podnoszone. W ocenie Sądu organy dopuściły się myślę naruszenia przepisu art 122, art. 187 oraz 191 ordynacji podatkowej w związku z art.73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. prawa celnego (Dz.U. z 2013r., poz.727 z późniejszymi zmianami). Zgodnie z art 73 ust. 1 prawa celnego do postępowań w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. W myśl przepisu art 122 Ordynacji podatkowej organ podatkowy podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Statuuje on tzw. zasadę prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym, oznaczającą obowiązek organu podatkowego zgromadzenia dowodów co do faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Konkretyzację zasady prawdy obiektywnej stanowi art. 187 & 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dyrektywa odnośnie właściwej oceny prawidłowo zebranego materiału dowodowego została natomiast zawarta w art. 191 Ordynacji podatkowej. Jak wynika z treści tego przepisu organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W przepisie tym wskazana została zasada swobodnej oceny dowodów, której na ma dokonać organ podatkowy. Ocena ta będzie jednak dopiero wówczas właściwie dokonana, jeżeli w postępowaniu podatkowym zostaną zgromadzone wszystkie dowody niezbędne do ustalenia prawdy obiektywnej. W przypadku zatem, gdy w postępowaniu podatkowym nie zostaną właściwie zgromadzone dowody, niewłaściwa będzie także swobodna ocena. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że postępowanie w zostało wszczęte przez Naczelnika Urzędu Celnego postanowieniem dnia 14 czerwca 2013 r. W tej samej daty zostało wydane przez niego postanowienie o zajęciu w celu uregulowania sytuacji towaru w postaci spornych 43 pasów z napinaczami. W dniu 4 lutego 2014 r. zawiadomieniem skierowanym do stron postępowania zakreślono im termin siedmiodniowy do zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Inne czynności w sprawie nie były podejmowane. Następnie w dniu [...] marca 2014 roku Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzje nr [...] w której stwierdził powstanie długu celnego w przywozie na dzień 23 października 2012 r. w stosunku do towaru w postaci 43 pasów z napinaczami, określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości 30 złotych, powiadomił dłużników o zaksięgowaniu tej kwoty wynikającej z długu celnego i dopuścił ww. towar do swobodnego obrotu bez obowiązku zgłaszania do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu. Organ celny uzasadnieniu powyższej decyzji powołał się na materiał dowodowy, który został zgromadzony na potrzeby innego postępowania. Materiał ten został zgromadzony przez Urząd Celny w sprawie karnej skarbowej prowadzonej pod numerem [...], które to postępowanie zakończone zostało postanowieniem z dnia 8 lutego 2013 r. o umorzeniu dochodzenia. Należy wskazać, że przepisy art. 181 ordynacji podatkowej wprowadza odstępstwo od reguły bezpośredniego prowadzenia postępowania dowodowego przez organ celny (podatkowy) i w istotny sposób ogranicza zasadę bezpośredniości. Dopuszcza zatem, aby w postępowaniu celnym wykorzystywane były dowody i materiałów zgromadzonych w innym postępowaniu celnym czy też podatkowym. Nie oznacza to jednak, że można zaniechać czynności włączenia (dopuszczenie) już istniejącego dowodu do akt sprawy, w którym ma być wykorzystany. Organ winien w sposób precyzyjny określić jakie dowody pozyskane pierwotnie na potrzeby innego postępowania wykorzystuje przy dokonywaniu ustaleń stanu faktycznego rozpoznawanej przez siebie sprawy aby strona na każdym etapie postępowania miała możliwość zapoznania się z nimi. Obowiązku tego organy nie spełniły. Nie wskazały jakie dowody zebrane w sprawie karnej skarbowej włączają do rozpoznawanej sprawy ograniczając się do dołączenia akt zastępczych sprawy karnej skarbowej do akt sprawy. Ponadto organy celne tak pierwszej jak i drugiej instancji powołują się na zapisy pozwolenia na prowadzenie magazynu czasowego składowania [...] prowadzonego przez Skarżących. Także Skarżący wskazują na regulację zawartą w ust. 4 powyższego pozwolenia podnosząc, że dokonali wszystkich czynności zalecanych w tym pozwoleniu. Jednakże akta sprawy nie zawierają tego pozwolenia. Okoliczności te powodują, że zaskarżona decyzja całkowicie wymyka się spod kontroli sądu w sytuacji, gdy organy celne czyniły ustalenia w oparciu o dowody, których nie ma w aktach sprawy, gdy tymczasem zgodnie z treścią akt 133 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Sąd orzeka zatem wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności, a wynikającego z akt sprawy. Ma obowiązek ocenić czy zebrany w postępowaniu materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, jaki stan faktyczny sprawy wynika z akt sprawy i czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie sprawy jest zgodny z obowiązującym prawem. W sytuacji zaistniałej na gruncie niniejszej sprawy Sąd nie jest w stanie zweryfikować poprawności zaskarżonej decyzji pod kątem merytorycznym, a w szczególności przez pryzmat zarzutów skarżących zawartych w ich skardze. W tym stanie rzeczy należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art 145 § 1 ust. 1 pkt c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy celne, winny w pierwszej kolejności podjęć stosowne działania zmierzające do prawidłowego zgromadzenia materiału dowodowego, to jest włączenia do akt sprawy dowodów zebranych innych postępowaniach, jeżeli uznają, że dowody te powinny stanowić podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawie, a także dokumentów, z których jednoznacznie wynika przyjęty przez organ stan faktyczny. Następnie winny dokonać subsumcji stanu faktycznego do przepisów prawa materialnego. Na podstawie akt 152 cytowanej ustawy sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienie się wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 200 cytowanej ustawy.