I SA/Rz 868/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.Ć. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2004 r. - postanawia – oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję wymienioną w sentencji niniejszego postanowienia W.Ć. (dalej: skarżący) zawnioskował o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, motywując wniosek trudną sytuacją materialną, uniemożliwiającą poniesienie jakichkolwiek opłat. Jako jedyny majątek skarżący zadeklarował mieszkanie o pow. 53,8 m², należące do matki, a jako źródło utrzymania - emeryturę matki w kwocie 1232,78 zł brutto. Skarżący przemilczał wezwanie do złożenia dodatkowego oświadczenia dotyczącego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. I SA/Rz 868/11 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skuteczne wniesienie środka prawnego w postaci sprzeciwu spowodowało, że postanowienie to utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) Rozpoznając wniosek o prawo pomocy Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (taki zakres wynika z wniosku skarżącego) następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji o jakiej mowa w powołanym przepisie. Instytucja prawa pomocy ma charakter nadzwyczajny i korzystanie z niej zawężone zostało do ścisłego kręgu osób najbardziej potrzebujących pomocy, tj. rzeczywiście ubogich, pozbawionych środków do życia bądź posiadających takie środki, ale w bardzo ograniczonym zakresie. Na wstępie wyjaśnić należy, że uchybienie o jakim mowa w piśmie z dnia 5 lutego 2012 (k.38) nie spowodowało dla skarżącego ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, a złożone wraz ze sprzeciwem wyjaśnienia i kserokopie dokumentów, do przedłożenia których skarżącego zobowiązano w trybie art. 255 P.p.s.a. podlegają rozpoznaniu przez Sąd pod kątem przesłanek przyznania prawa pomocy (art. 243 i nast. P.p.s.a.). Na podstawie ich analizy oraz akt sprawy, Sąd nie utwierdził się w przekonaniu, że skarżący faktycznie wymaga wsparcia w postaci przyznania mu zwolnienia od kosztów sądowych. Kalkulacja wydatków poczyniona przez skarżącego (koszty związane z opłatami za mieszkanie zajmowane wspólnie z matką – 563,32 zł, opłaty za energię elektryczną – 100 zł, wydatki na żywność i środki higieniczne dla skarżącego– 300 zł, opłata za telefon – 25, 20 zł) oscyluje na granicy wysokości pobieranego przez matkę skarżącego świadczenia – 1041,83 zł i wątpliwym jest, że uwzględnia wszystkie faktyczne wydatki. Brak jest np. tych związanych z utrzymaniem darowanego matce mieszkania (t. 1, k.211) w postaci choćby tylko kosztów zarządu nieruchomością oraz potrzeb jej samej. Przedmiotowe oświadczenie skarżącego (k. 42) należy zinterpretować w ten sposób, że kwotę związaną z kosztami wyżywienia i zakupem środków czystości skarżący odniósł wyłącznie do siebie. Trudno bowiem dać wiarę temu, że kwota, 300 zł, w aktualnych realiach ekonomicznych, wystarcza na zaspokojenie tego rodzaju potrzeb dwóch osób i nie podważa tego, zdaniem Sądu, zaświadczenie o przyznaniu skarżącemu w całym 2011 r. zasiłku w kwocie 360 zł na pomoc w zakresie dożywiania. Dodać należy, że wyliczenia skarżącego nie uwzględniają jakichkolwiek wydatków okazjonalnych, aczkolwiek niezbędnych, dla przykładu związanych z zakupem leków, ubrań, kosztów przejazdów i podróży w celu np. poszukiwania pracy, o czym skarżący nadmienia (k. 36). Bez wątpienia gospodarstwo domowe skarżącego było takimi obciążone, a jako inny jeszcze przykład wskazać można pobrane opłaty w kwocie 692 zł z tytułu wspomnianej powyżej umowy darowizny mieszkania. Przedmiotowy składnik majątku (mieszkanie), z racji tego, że nie zaspokaja potrzeb mieszkaniowych skarżącego i jego matki, może być wykorzystany jako źródło dochodów gospodarstwa domowego skarżącego. Wiarygodność oświadczenia skarżącego podważa również to, że deklaruje on, iż nie posiada na utrzymaniu żadnych osób (t. 1, k. 205), a równocześnie, chcąc wyeksponować swoją trudną sytuację finansową podaje (k.43), że w tym samym okresie obarczony był obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz małoletniej córki, którego nie wykonywał. Zauważyć należy także, że nieruchomość lokalowa podarowana matce obciążona jest hipoteką kaucyjną w kwocie 45.000 zł z tytułu umowy pożyczki, a skarżący w swoich wyjaśnieniach jako jedyne zobowiązanie wskazał obowiązek alimentacyjny. Powyższa kwestia nie została więc dopowiedziana przez skarżącego. Ponadto z akt sprawy wnika, że skarżący od 2000 r. pozostaje na wyłącznym utrzymaniu matki, co w konfrontacji z informacjami o tym , że jest osobą przedsiębiorczą, obracał kwotami liczonymi w setkach tysięcy złotych, rodzi wątpliwości co do jego obecnej bierności zawodowej. Skarżący, poza stwierdzeniem, że brak zatrudnienia traktuje jako sytuację przejściową i ma nadzieję, że uda mu się znaleźć pracę, nie wykazał, że przeszkody natury osobistej lub obiektywnej uniemożliwiają mu podjęcie zatrudnienia – choćby dorywczego, co pozwoliłoby na zwiększenie budżetu jego gospodarstwa domowego i co niewykluczone - poniesienie kosztów sądowych - Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.