I SA/Rz 868/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-01-11
Skład orzekający: Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Złożone przez nią oświadczenia były wybiórcze i niewiarygodne, a przedstawione wydatki wielokrotnie przekraczały zadeklarowane dochody, bez wyjaśnienia źródła finansowania różnicy. Twierdzenia o braku spłaty kredytu i stratach w działalności męża nie zostały uprawdopodobnione i uznano je za taktykę procesową. W związku z tym wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony.Stan faktyczny
Skarżąca G. C. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego zlikwidowanej spółki jawnej z tytułu VAT oraz solidarnej odpowiedzialności za zaległość podatkową. Złożyła oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, wskazując na dochody z emerytury, dochody matki, brak dochodów męża z działalności gospodarczej przynoszącej straty, posiadany majątek (dom, działka) oraz miesięczne wydatki. Po wezwaniu uzupełniła oświadczenie o wydatkach na żywność, odzież i leki oraz przedłożyła dokumenty, z których wynikały wysokie przychody męża. W sprzeciwie od postanowienia referendarza wniosła o całkowite zwolnienie od kosztów, podnosząc trudności w spłacie kredytu.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2016 r., w Wydziale I, na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi G. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia (...) czerwca 2015 r., nr (...), w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego zlikwidowanej spółki jawnej, z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r., a także orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącej, wraz z innym wspólnikiem, za zaległość podatkową z tego tytułu, a także odsetki za zwłokę, w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - postanawia - oddalić wniosek.
Skarżąca zwróciła się do Sądu o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z tym złożyła oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, z którego wynika, że pozostaje ona we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz matką. Jeżeli chodzi o dochody, to skarżąca pobiera emeryturę, która po potrąceniach egzekucyjnych wynosi 820 zł, zaś emerytura jej matki 1 800 zł miesięcznie.
Zgodnie z oświadczeniem mąż skarżącej, który prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, aktualnie nie osiąga żadnych dochodów, gdyż działalność ta przynosi wyłącznie straty. Za pierwsze półrocze ubiegłego roku strata ta wyniosła 3 319,18 zł.
Przedstawiając składniki zgromadzonego majątku skarżąca wskazała następujące pozycje: dom o pow. ok. 250 m2, udział wynoszący ½ części we współwłasności działki o pow. 0,14 ha, o wartości ok 50 000 zł. Dodała też, że jej matka jest właścicielką domu o pow. ok 120 m2.
Jeżeli chodzi o ponoszone wydatki, to skarżąca oświadczyła, że jej opłaty za energię elektryczną wynoszą ok. 150 zł miesięcznie, za gaz 130 zł miesięcznie, za wodę i kanalizację 70 zł miesięcznie, za telefon 120 zł miesięcznie. Poza tym nadmieniła również, że spłaca kredyt hipoteczny, którego miesięczne raty wynoszą 9 000 zł.
Składając, na wezwanie, dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym skarżąca uzupełniła, że jej wydatki na żywność, odzież i leki wynoszą miesięcznie 500 zł. Przedłożyła także kserokopie niektórych rachunków za media oraz zeznań podatkowych, z których wynika między innymi, że przychód jej męża w 2014 r. wyniósł 980 487,63 zł.
Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 500 zł.
Wnosząc sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego skarżąca podniosła, że jej zła kondycja finansowa związana jest przede wszystkim z tym, że musi spłacać zaciągnięte wcześniej zobowiązania, z których część została skierowana do egzekucji. Dodała także, że aktualnie, nie jest w stanie spłacać zaciągniętego kredytu. W związku z tym wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Jak stanowi art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z brzmienia przytoczonej wyżej regulacji wynika, że przyznanie tego rodzaju ulgi zostało zarezerwowane dla osób ubogich, dla których konieczność partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego w pełnej wysokości, mogłaby się wiązać z pozbawieniem środków koniecznego utrzymania. Prawo pomocy jest bowiem wyjątkiem od ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez jego strony, o której mowa w art. 199 P.p.s.a., dlatego też wszelkie odstępstwa od niej winny być stosowane w sposób rozważny i przemyślany. Przyznanie tego rodzaju ulgi nie może bowiem oznaczać faworyzowania niektórych osób, poprzez przyznanie im dofinansowania ze środków publicznych.
Niezależnie jednak od powyższego w tym miejscu należy podkreślić, że ocena spełnienia przez konkretnego wnioskodawcę przesłanek przyznania prawa pomocy opiera się na treści złożonych przez niego oświadczeń i dokumentów źródłowych. Aby ocena ta była pełna i rzeczowa musi bazować przede wszystkim na kompletnych, jasnych i wiarygodnych oświadczeniach. Złożenie przez osobę ubiegająca się przyznanie tego rodzaju ulgi oświadczeń niespełniających tych kryteriów, dyskwalifikuje jej wniosek, przesądzając o negatywnym jego załatwieniu.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że złożone przez skarżącą oświadczenia są wybiórcze, a także niewiarygodne. I tak skarżąca utrzymuje, że łączny dochód w jej gospodarstwie domowym (dochód wszystkich wspólnie gospodarujących osób) wynosi 2 620 zł miesięcznie, tymczasem suma jej wydatków, które i tak nie zostały przedstawione w sposób pełny, zgodnie z oświadczeniami, wielokrotnie przekracza tę kwotę. Otwartym pozostaje więc pytanie o źródło finansowania tej różnicy. Skarżąca nie wyjaśniła bowiem tego w jakikolwiek sposób. Co prawda, w sprzeciwie od postanowienia referendarza podniosła, że wspomnianego kredytu faktycznie nie spłaca, jednakże nie uprawdopodobniła tego w jakikolwiek sposób. W tym miejscu zauważyć należy, jej twierdzenia w tym zakresie, sprzeczne z wcześniej składanymi oświadczeniami i zapewnieniami, stanowią raczej wyraz przyjętej przez nią taktyki procesowej, nakierowanej na uzyskanie prawa pomocy, będącej także polemiką ze stanowiskiem referendarza, niepopartą jednak żadnymi konkretnymi argumentami. Z tego więc względu nie sposób uznać ich za wiarygodne i rzeczowe.
Podobnie, za niewiarygodne uznać należy twierdzenia skarżącej o deficytowym charakterze działalności prowadzonej przez jej męża, gdyż po pierwsze, straty w rozumieniu przepisów podatkowym, nie można traktować jako okoliczności świadczącej o deficytowym charakterze tejże działalności, ponadto, mając na uwadze zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, trudno jest przyjąć, że kontynuowałby on prowadzenia działalności, która generowałaby jedynie straty, w konsekwencji uszczuplając jego zasoby majątkowe.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło