I SA/Rz 869/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-12-10
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając oświadczenia skarżącego o stanie rodzinnym i majątkowym za niepełne, wybiórcze i niewiarygodne. Stwierdzono, że skarżący nie udokumentował wszystkich ponoszonych wydatków ani nie przedstawił kompleksowo swojej sytuacji materialnej, a deklarowane dochody były rażąco niższe od wskazanych wydatków (w tym raty kredytu hipotecznego), co uniemożliwiło wykazanie przesłanek do zwolnienia z kosztów sądowych zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący R. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego z tytułu VAT oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległość podatkową. We wniosku podał informacje o dochodach (emerytury żony i jej matki), stratach z działalności gospodarczej, posiadanych składnikach majątkowych (dom, działka) oraz ponoszonych wydatkach (media, kredyt hipoteczny, żywność). Sąd uznał złożone oświadczenia za niewiarygodne z uwagi na rozbieżność między deklarowanymi dochodami a wysokością wydatków, w szczególności raty kredytu hipotecznego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy R. C. w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku R. C. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) czerwca 2015 r., nr (...), w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego zlikwidowanej spółki jawnej, z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r., a także orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego, wraz z innym wspólnikiem, za zaległość podatkową z tego tytułu, a także odsetki za zwłokę - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym, na urzędowym formularzu, oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz jej matką. Dochody wszystkich wspólnie gospodarujących osób obejmują emeryturę żony, wynoszącą po potrąceniach egzekucyjnych 820 zł miesięcznie, a także emeryturę jej matki, w wysokości ok. 1 800 zł miesięcznie. Skarżący, prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą, zgodnie z oświadczeniem, nie osiąga żadnych dochodów, gdyż działalność ta generuje jedynie straty. Za pierwsze półrocze bieżącego roku strata ta wyniosła 3 319,18 zł.
Deklarując składniki posiadanego majątku skarżący wymienił następujące przedmioty: dom o pow. ok. 250 m2, udział wynoszący ½ części we współwłasności działki o pow. 0,14 ha, o wartości ok 50 000 zł. Oprócz tego matka żony skarżącego jest właścicielką domu o pow. ok 120 m2.
Jeżeli chodzi o ponoszone wydatki, to skarżący podał, że jego opłaty za energię elektryczną wynoszą ok. 150 zł miesięcznie, za gaz 130 zł miesięcznie, za wodę i kanalizację 70 zł miesięcznie, za telefon 120 zł miesięcznie. Poza tym podkreślił, że spłaca kredyt hipoteczny, którego raty wynoszą 9 000 zł miesięcznie.
Składając dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym skarżący nadmienił, że jego wydatki na żywność, odzież i leki wynoszą miesięcznie 1 500 zł. Przedłożył także kserokopie niektórych rachunków za media oraz zeznań podatkowych, z których wynika między innymi, że jego przychód w 2014 r. wyniósł 980 487,63 zł.
Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 500 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie okoliczności o których wyżej mowa obciąża w całości wnioskodawcę i powinno polegać na złożeniu jasnego, pełnego i wiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a także współdziałaniu z sądem, w zakresie wyjaśnienia wynikłych w tym zakresie wątpliwości.
Mając na uwadze powyższe wymogi, w kontekście okoliczności wynikających ze złożonych przez skarżącego oświadczeń stwierdzić należy, że brak jej podstaw do przyznania mu prawa pomocy, ponieważ przedmiotowe oświadczenia są niepełne, wybiórcze, a przede wszystkim niewiarygodne. I tak skarżący, pomimo wezwania, nie udokumentował wszystkich ponoszonych wydatków, nie przedstawił też w sposób kompleksowy swojej sytuacji materialnej i dochodów, powołując się na to, że jego działalność generuje jedynie straty. Tymczasem straty w rozumieniu przepisów podatkowych nie można utożsamiać z rzeczywistym wynikiem finansowym danego przedsięwzięcia gospodarczego, gdyż stanowi ona jedynie różnicę pomiędzy kwotą przychodów, a kosztami ich uzyskania, odzwierciedlającymi między innymi poczynione inwestycje czy też odpisy amortyzacyjne.
Jeżeli chodzi natomiast o niewiarygodność złożonych oświadczeń to wynika ona z prostego zestawienia deklarowanych dochodów z sumą podanych wydatków. W niniejszej sprawie skarżący oświadczył, że łączny dochód w jego gospodarstwie domowym wynosi miesięcznie ok 2 620 zł, podczas gdy tylko sama rata spłacanego przez niego kredytu hipotecznego, to wydatek rzędu 9 000 zł miesięcznie. Nie sposób więc stwierdzić, z czego faktycznie skarżący finansuje swoje wydatki, co czyni automatycznie jego oświadczenia niewiarygodnymi, a w konsekwencji dyskwalifikuje złożony przez niego wniosek, przesądzając o odmownym jego załatwieniu.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło