I SA/Rz 878/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska / spr./ WSA Jarosław Szaro Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie 179 złotych - oddala skargę- I SA/Rz 878/13 Uzasadnienie Pismem z dnia 18 lutego 2013 r. J.D. (dalej: podatnik), prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "A" w J., złożył do Dyrektora Izby Celnej wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym, który zgodnie z właściwością przekazany został Naczelnikowi Urzędu Celnego. W uzasadnieniu wniosku podatnik wskazał, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego określił zobowiązanie podatkowe w kwocie 3 002,00 zł, którego wymagalność przypadała na dzień 26 stycznia 2010 r. Od tego terminu do dnia zapłaty podatku tj. 18 września 2012 r., zostały naliczone odsetki za zwłokę w wysokości 998 zł. Zdaniem podatnika, wysokość odsetek za zwłokę powinna być niższa o 179 zł, ponieważ od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji minęło więcej niż 3 miesiące, przez co za ten okres odsetki nie powinny być naliczone, stosownie do treści art.54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie 179 zł uznając, że w niniejszej sprawie wystąpiła jedna z przesłanek wyłączających stosowanie art.54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, tj. opóźnienie w wydaniu decyzji nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu (art.54 § 2 Ordynacji podatkowej). W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik zarzucił: * naruszenie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, głównie w aspekcie treści art. 54, 75, 121,122,125; * naruszenie przepisów kodeksu postępowania cywilnego i kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty był zasadny, ponieważ zgodnie z art. 54 Ordynacji podatkowej, odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu I instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, gdyż postępowanie zostało wszczęte w dniu 2 maja 2012 r., a decyzja organu została doręczona w dniu 17 września 2012 r., zatem znacznie po terminie 3 miesięcy. Zdaniem podatnika, nieprawdziwe jest twierdzenie organu, jakoby opóźnienie w wydaniu decyzji powstało z przyczyn niezależnych od organu. Organ podatkowy w prowadzonym postępowaniu powinien uwzględnić prawem przypisane terminy doręczeń korespondencji i wkalkulować je w czas niezbędny do prowadzonego postępowania. Nieuzasadnione jest powoływanie się przez organ na przedłużanie doręczenia pism z winy pełnomocnika, bo korespondencja kierowana do podatnika była odbierana w terminach prawem przewidzianych. Organ mógł doręczać dokumentację bez pośrednictwa Poczty Polskiej, za pomocą własnych pracowników, lecz tego nie uczynił. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej przesłanki określone w art. 54 § 2 Ordynacji podatkowej, wyłączające zastosowanie art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, zostały spełnione, ponieważ opóźnienie w wydaniu decyzji przez organ I instancji spowodowane było okolicznościami niezależnymi od tegoż organu. Ciążące na organie podatkowym obowiązki, złożony charakter sprawy, konieczność wyjaśnienia i rozpatrzenia wielu faktów, przeprowadzenia szeregu dowodów (głównie z dokumentów), pozwalają stwierdzić, że opóźnienie w wydaniu przedmiotowej decyzji powstało z przyczyn niezależnych od organu. W toczącym się postępowaniu organ I instancji podejmował czynności, które ze względu na charakter sprawy były niezbędne do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Natomiast nie miał wpływu na okoliczności, które głównie przyczyniły się do przedłużenia postępowania, tj. długi okres oczekiwania na dostarczenie podatnikowi korespondencji i na jego odpowiedzi. Całe postępowanie pierwszoinstancyjne trwało 133 dni, natomiast czas na doręczenie pism stronie wyniósł 85 dni. Organ odwoławczy dodał, że korzystanie przez stronę z jej uprawnień procesowych, w sposób nie wskazujący na ich nadużywanie, nie może być poczytywane jako przyczynianie się do opóźnienia sprawy. Jednakże w realiach niniejszej sprawy nie sposób również uznać, że przyczyny przedłużenia leżą po stronie organu podatkowego, ponieważ nie miał on żadnego wpływu na szybkość doręczanej korespondencji. Organ I instancji nie mógł przewidzieć, że pełnomocnik podatnika będzie zwlekał z odbiorem pism. Ponadto organ nie był zobligowany do dostarczenia korespondencji za pomocą własnych pracowników, zamiast za pośrednictwem poczty. J.D. wniósł skargę na powyższą decyzję do tut. Sądu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zarzucając naruszenie: * przepisów art.art. 54, 121, 122, 139, 227 Ordynacji podatkowej, * przepisów kodeksu postępowania cywilnego oraz kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi wskazał, że wnioskował o stwierdzenie nadpłaty w związku z błędnie zaliczonymi odsetkami za zwłokę w zapłacie należności podatkowych. Podstawą wniosku o stwierdzenie nadpłaty była dyspozycja art. 54 Ordynacji podatkowej, który w § 1 pkt 7 mówi, że odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania do dnia doręczenia decyzji organu I instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zdaniem skarżącego, taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, gdyż skuteczne doręczenie decyzji nastąpiło znacznie po upływie 3 miesięcy. Nieprawdziwa jest argumentacja organu, że opóźnienie w wydaniu decyzji powstało z przyczyn niezależnych od organu. Taka argumentacja nie budzi zaufania do organów podatkowych i narusza art. 121 Ordynacji podatkowej. W niniejszej sprawie korespondencja była odbierana w terminach prawem przewidzianych, a organ powinien uwzględnić terminy doręczeń korespondencji i wkalkulować je w czas niezbędny do prowadzonego postępowania. Zdaniem skarżącego, nietrafna jest argumentacja organu, że opóźnienie w wydaniu decyzji nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu I instancji, ponieważ nie miał on żadnego wpływu na szybkość doręczenia korespondencji. Organ mógł zdecydować czy doręczać korespondencję za pośrednictwem Poczty Polskiej czy w inny sposób np. za pośrednictwem własnych pracowników, czego nie uczynił i o czym świadomie zdecydował. Dlatego obarczanie strony za przewlekłość postępowania i stwierdzenie, że opóźnienie powstało nie z winy organu, jest nadużyciem. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Na rozprawie przed tut. Sądem, pełnomocnik skarżącego podniósł, że wniesiona skarga dotyczyła trzech decyzji Dyrektora Izby Celnej, a decyzją Sądu rozpatrywana jest skarga dotycząca tylko jednej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), dalej: P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Odnosząc się do podniesionego na rozprawie zarzutu, Sąd z urzędu stwierdza, że J.D. złożył do tut. Sądu trzy skargi - zawarte w jednym piśmie, na trzy decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2013r. Na wezwania o uiszczenie stosownych wpisów od skarg, skarżący uiścił w terminie wpis jedynie do sprawy o sygn. I SA/Rz 878/13, tj. od skargi na decyzję nr [...]. Wpisy od skarg na decyzje o numerach [...] i [...] zostały uiszczone po terminie i z tego powodu skargi zostały odrzucone, postanowieniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 października 2013r. sygn. akt I SA/Rz 876/13 i I SA/Rz 877/13. Postanowienia te stały się prawomocne. W tej sytuacji przedmiotem rozpoznania przez Sąd jest skarga na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Przemyślu z dnia [...] lipca 2013r. nr [...]. Poza sporem w niniejszej sprawie jest fakt doręczenia J. D. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] sierpnia 2012r., w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym w wysokości 3 002,00zł, po upływie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Postępowanie w tej sprawie zostało bowiem wszczęte w dniu 2 maja 2012r. (data doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu), a decyzja doręczona została w dniu 12 września 2012r. Spór dotyczy natomiast zastosowania w takiej sytuacji art.54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu (art.54 § 2 Ordynacji podatkowej). W ocenie Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy uznać, że opóźnienie w wydaniu decyzji nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu. Jak bowiem wynika z akt sprawy, organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w trakcie którego wydał postanowienie o włączeniu do postępowania dowodów zgromadzonych w trakcie kontroli podatkowej, wezwał stronę do przedstawienia dowodów i wyznaczył jej na to termin 7 dni, następnie wydał postanowienie w trybie art.200§1 Ordynacji podatkowej, potem ponownie wezwał stronę o przedstawienie dowodów wyznaczając na to 3-dniowy termin oraz wydał ponowne postanowienie w trybie art.200§ 1 Ordynacji podatkowej. Korespondencja doręczana była stronie za pośrednictwem poczty, na adres jej pełnomocnika, który odbierał awizowane pisma zazwyczaj w ostatnim dniu 14-dniowego terminu przechowywania pisma przez pocztę. Uwzględniając czas doręczania korespondencji i oczekiwania na odpowiedź strony bądź realizację jej uprawnień procesowych, należy stwierdzić, że pomimo niedoręczenia decyzji w ciągu 3 miesięcy od wszczęcia postępowania, organ nie prowadził postępowania w sposób opieszały. Każda z powyższych czynności organu była niezbędna dla wyjaśnienia sprawy i zgodnego z prawem wydania decyzji, stosownie do treści art.122 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy nie miał wpływu na to, że okres doręczania korespondencji w tak istotny sposób wydłuży czas trwania postępowania. Jak słusznie zauważył Dyrektor Izby Skarbowej, całe postępowanie pierwszoinstancyjne trwało 133 dni, a w tym czas na doręczanie pism 85 dni. Oczekiwanie na odbiór pisma i udzielenie przez stronę odpowiedzi było wyłączone z efektywnego czasu trwania postępowania, stosownie do treści art.139 § 4 Ordynacji podatkowej. Organ poinformował stronę o niedotrzymaniu terminu załatwienia sprawy, wskazując przyczynę i wyznaczając nowy termin jej załatwienia. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że są one nieuzasadnione. Przepis z art.144 Ordynacji podatkowej określa sposoby doręczenia pism, tj. za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez osoby uprawnione. To organ prowadzący postępowanie ma prawo wyboru jednego ze wskazanych sposobów doręczeń, a wśród nich jest doręczenie przez pocztę, dlatego nie można czynić mu zarzutu, że wybrał ten, a nie inny sposób. Sąd zgadza się z organem II instancji, że jest to najczęściej stosowany sposób doręczania pism urzędowych. Nie można zatem uznać, że wybierając ten sposób doręczania pism organ przyczynił się do powstania opóźnienia w wydaniu decyzji. Nie jest prawdą, że organ obarczył stronę winą za przewlekłość postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że strona korzystała ze swych uprawnień procesowych w sposób nie wskazujący na ich nadużywanie, dlatego nie można uznać, że przyczyniła się do opóźnienia sprawy. W związku z powyższym orzekające w sprawie organy zasadnie uznały, że opóźnienie w wydaniu decyzji powstało z przyczyn niezależnych od organu, co uzasadniało wyłączenie stosowania w niniejszej sprawie przepisu art.54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej. Z podanych wyżej względów niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów art.54, art.121, art. 122 i art.139 Ordynacji podatkowej. Skarżący nie wskazał, na czym polegało naruszenie art.227 Ordynacji podatkowej, który dotyczy przekazania odwołania organowi odwoławczemu, ani też w jaki sposób naruszone zostały przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, dlatego Sąd nie ma możliwości ustosunkowania się do tych zarzutów. Orzekające w sprawie organy nie naruszyły przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), które nie mają w sprawie w ogóle zastosowania, bo do postępowania podatkowego stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, a nie k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art.151 P.p.s.a.