I SA/Rz 88/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2011 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi J. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) grudnia 2010 r., nr (...), w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za 2008 r., w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym - postanawia - 1. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi ponad kwotę 100 (sto) zł, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. J. S. zwróciła się do Sądu o przyznanie jej prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) grudnia 2010 r., nr (...), poprzez zwolnienie ją od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca mimo wezwania, nie sprecyzowała jednak czy wnosi o ustanowienie adwokata, radcy prawnego, czy też doradcy podatkowego. Ze złożonego przez nią, na urzędowym formularzu, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z córką A. Ś., a na ich majątek składa się: dom jednorodzinny, murowany, o powierzchni 60 m2, udział we współwłasności nieruchomości rolnej o pow. 4 ha, a także inne nieruchomości, stanowiące drogi dojazdowe do pól i innych nieruchomości o pow. 0,47 ha. Skarżąca, zgodnie ze złożonym przez nią oświadczeniem, utrzymuje się z emerytury w wysokości 1367,52 zł brutto miesięcznie, zaś jej córka pobiera rentę, w wysokości 706,29 zł miesięcznie. W wyżej wymienionym oświadczeniu podano również, że zarówno skarżąca jak i jej córka wymagają stałego leczenia, a koszty z tym związane wynoszą około 500 zł miesięcznie. Wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy skarżąca przedłożyła: rachunki za energię elektryczną (wynoszące od 333,78 zł do 617,87 zł), rachunek za wywóz odpadów komunalnych (28,39 zł w ujęciu kwartalnym), rachunek za wodę, za trzy miesiące, opiewający na kwotę 114,34 zł, fakturę za gaz (125,50 zł za okres dwóch miesięcy), faktury za świadczenie usług telekomunikacyjnych, wystawione na kwoty od 90,56 zł do 148,50 zł, fakturę za zakup leków na kwotę 217,82 zł. Ustosunkowując się do wezwania referendarza sądowego o złożenie dodatkowego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym skarżąca wyjaśniła, że druga z jej córek – W. S. , która zamieszkuje w jej domu oraz jej córka a wnuczka skarżącej – A. S., nie pozostają z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, nie przyczyniają się też w jakikolwiek sposób do pokrycia kosztów utrzymania domu oraz korzystania z mediów. J. S. podkreśliła przy tym, że ze swojej emerytury, stosowne do swoich możliwości finansowych, pomaga córce W. S., która uzyskuje niskie dochody (wynagrodzenie w wysokości 1 154 zł miesięcznie plus alimenty na córkę), z których nie jest w stanie się utrzymać. Przytoczyła także szereg okoliczności dotyczących stanu zdrowia i przebiegu leczenia W. Ś. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 1 marca 2011 r. zwolnił skarżącą od wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie ponad kwotę 100 zł, odmawiając przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Sprzeciw od tego postanowienia wniosła J. Ś., domagając się przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Podkreśliła przy tym, że w związku z brakiem środków na zaspokojenie bieżących potrzeb cały czas musi zaciągać pożyczki, w związku z tym ciągle jest zadłużona. Mając na uwadze między innymi powyższe okoliczności Sąd wezwał skarżącą do udokumentowania faktu zaciągnięcia pożyczek i kredytów, a także podania czy prowadzi ona gospodarstwo rolne oraz określenia wysokości pobieranych z tego tytułu dopłat unijnych. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie skarżącą stwierdziła, że grzecznościowo zaciąga u rodziny i znajomych pożyczki, na którą to okoliczność nie jest w stanie przedstawić żadnych dokumentów. Wysokość tych pożyczek kształtuje się rożnie, w granicach od 500 do 1000 zł. Przedłożyła natomiast kartę analityczną z Banku Spółdzielczego w Ż., w którym zaciągała w 2008 i 2009 r. kredyty na zakup rzeczowych środków do produkcji rolnej. Z dokumentów tych wynika, że kredyty te, wynoszące odpowiednio 1800 i 700 zł zostały terminowo spłacone. Odnośnie dochodu z gospodarstwa rolnego J. S. podała, że jest on niewielki, nie jest się więc ona w stanie się z niego utrzymać, a same koszty prowadzenia gospodarstwa przewyższają wartość otrzymywanych dopłat unijnych, wynoszących z tytułu poszczególnych płatności 485,76 zł i 1 315,71 zł, na dowód czego przedłożyła kserokopie stosownych decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że to strona powinna wskazać w sposób jasny i przekonujący że nie jest ona w stanie w jakimkolwiek stopniu partycypować w jakichkolwiek kosztach związanych z prowadzonym postępowaniem sądowoadministracyjnym, gdyż przekracza to jej możliwości finansowe. W praktyce oznacza to, że prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane jedynie w wyjątkowych przypadkach, a mianowicie w takich, w których osoba ubiegająca się o jego przyznanie żyje w ubóstwie. W okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób jednak stwierdzić, że skarżąca nie jest w stanie uiścić jakiejkolwiek części kosztów postępowania, gdyż, jak wynika z jej oświadczeń, dobrowolnie udziela pomocy finansowej swojej córce W. S., która nie pozostaje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym oraz w stosunku do której nie ciąży na skarżącej obowiązek alimentacyjny. Świadczyć to może jedynie o tym, że jej sytuacja materialna nie jest na tyle zła, jak to zostało przedstawione we wniosku i złożonych oświadczeniach, nie może tym samym uzasadniać obciążenia w całości kosztami związanymi z niniejszym postępowaniem podatników, poprzez pokrycie ich ze środków publicznych. Skarżąca podkreśla, że cały czas korzysta z pożyczek i kredytów i w związku z tym jest permanentnie zadłużona, jednakże nie udokumentowała tego faktu w sposób dostateczny, albowiem przedłożone przez nią dokumenty, związane z korzystaniem z kredytów bankowych, dotyczą lat 2008-2009, a jej oświadczenie co do faktu zaciągnięcia pożyczek u krewnych i znajomych, nie odnosi się do konkretnych faktów, okoliczności ich uzyskania, z podaniem czasu zaciągnięcia tych zobowiązań. Jest ono tym samym nazbyt ogólnikowe, aby na jego podstawie wysnuwać konkretne wnioski co do obrazu rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej oraz jej potrzeb pożyczkowych. J. S. podając wysokość ponoszonych przez siebie wydatków obszernie przytacza okoliczności nie dotyczące jej bezpośrednio, ale jej córki – W. S., tymczasem rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy Sad bada jedynie sytuację osoby występującej z takim wnioskiem, a nie osób trzecich, a zwłaszcza takich, które nie pozostają z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym. Dlatego też potrzeby materialne córki skarżącej nie mogą być argumentem przemawiającym za przyznaniem skarżącej prawa pomocy. Mając na uwadze wysokość dochodów w gospodarstwie domowym J. S., wynoszących 2 073 zł, a także wysokość ponoszonych przez nią wydatków, które nie odbiegają od przeciętnych kosztów utrzymania dwuosobowej rodziny Sąd uznał, że nie spełnia ona przesłanek przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże, biorąc pod uwagę wysokość wpisu w przedmiotowej sprawie, wynoszącego 500 zł, Sąd stwierdza, że jego uiszczenie w pełnej wysokości byłoby dla niej nadmiernym obciążeniem, dlatego też zwolnił ją od jego uiszczenia, ponad kwotę równą minimalnej wysokości wpisu od skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wynoszącej 100 zł. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.