I SA/Rz 882/09

PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-01-24

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może uzyskać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli nie wykazała w sposób wiarygodny i kompletny swojego stanu majątkowego oraz nie podjęła wszelkich niezbędnych środków w celu pozyskania funduszy na pokrycie kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania oraz że podjęła wszelkie niezbędne środki w celu pozyskania funduszy na pokrycie tych wydatków. W przypadku osoby prawnej przyznanie prawa pomocy ma charakter uznaniowy. W niniejszej sprawie spółka nie wykazała tych przesłanek, składając wybiórcze i niewiarygodne oświadczenie o stanie majątkowym oraz nie przedkładając wszystkich wymaganych dokumentów, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, składając oświadczenie o stanie majątkowym, z którego wynikało, że nie prowadzi działalności i nie posiada środków. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, spółka przedłożyła zeznanie podatkowe CIT-8 za 2009 r. z wykazanym dochodem oraz deklaracje VAT-7K za II i III kwartał 2010 r. Spółka oświadczyła również, że z powodu problemów z płynnością finansową przejściowo zaniechała działalności, a działania w celu zgromadzenia środków na opłatę sądową zakończyły się niepowodzeniem. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z uwagi na niewiarygodność oświadczenia i brak wykazania przesłanek do jego przyznania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2011 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" Sp. z o.o. z siedzibą w K. o przyznanie prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) sierpnia 2009 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2006 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. "A" Sp. z o.o., z siedzibą w K. – zwana dalej: Spółką – wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie majątkowym podała, że aktualnie nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, nie posiada środków trwałych, a w związku z niesporządzeniem bilansu nie jest w stanie podać zysku lub straty za ostatni rok obrotowy. Oprócz tego zadeklarowała, że nie posiada rachunków bankowych. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy załączone zostały: zawiadomienie o wszczęciu egzekucji, tytuły wykonawcze oraz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, prowadzonego przez "B" S.A. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 10 stycznia 2011 r. Spółka została wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym poprzez: przedłożenie bilansu spółki, kserokopii deklaracji podatkowych, składanych na poczet podatku od towarów i usług, za ostanie 6 miesięcy, udzielenie informacji odnośnie podjęcia uchwały o likwidacji spółki, przedłożenie wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych Spółki oraz wskazanie działań podjętych w celu zgromadzenia środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie Spółka przedłożyła zeznanie podatkowe CIT-8 za rok 2009, z którego wynika, że w tymże roku osiągnęła dochód w wysokości 55 979,77 zł, kserokopie deklaracji podatkowych VAT-7K: za II kwartał 2010 r., w którym to miesiącu podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług wyniosła 140 000 zł, za III kwartał 2010 r. w którym to miesiącu dokonała nabycia towarów i usług o wartości netto 57 365 zł. Spółka oświadczyła także, że z uwagi na problemy z płynnością finansową przejściowo zaniechała prowadzenia działalności gospodarczej, a działania podjęte w celu zgromadzenia środków na uiszczenie opłaty sądowej zakończyły się niepowodzeniem. Z treści art. 246 § 2 pkt 2, w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej może nastąpić gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym celu winna ona złożyć wiarygodne i kompletne oświadczenie o stanie majątkowym, a także, w wykonaniu wezwania Sądu lub referendarza, przedłożyć stosowne dokumenty potwierdzające dane zawarte w złożonym oświadczeniu. W odróżnieniu od osoby fizycznej, przyznanie prawa pomocy osobie prawnej ma charakter uznaniowy, to znaczy, że nawet w sytuacji, gdy wykaże ona że spełniła przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 1 lub pkt 2 P.p.s.a. Sąd czy też referendarz sądowy rozpoznający taki wniosek, nie jest zobligowany do jego uwzględnienia. Osoba prawna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest ponadto wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. Jeżeli ten stan rzeczy jasno nie wynika ze złożonego przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy, sąd może i powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające, stosownie do art. 255 P.p.s.a. (Jan Paweł Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2009 Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis (wydanie IV)). Oprócz obiektywnego braku środków na pokrycie kosztów postępowania liczy się tutaj więc również możliwość ich pozyskania w inny sposób, taki jak zaciągnięcie kredytu czy podwyższenie kapitału zakładowego (B. Dauter: Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego. Warszawa 2009r.). Okoliczność ta winna więc być rozważona przy rozpoznawaniu wniosku, w granicach zakreślonego przez ustawodawcę uznania. W przedmiotowej sprawie Spółka nie wykazała, że nie że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Złożone przez nią oświadczenie o stanie majątkowym jest wybiórcze, a ponadto nie wykonała ona w pełni wezwania do przedłożenie dodatkowych dokumentów, między innymi nie przedłożyła wyciągu z rachunku bankowego. Co więcej, w oświadczeniu złożonym na druku PPPr podano, że Spółka nie posiada rachunku bankowego, jednocześnie wraz z tym wnioskiem przedłożone zostały zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, prowadzonego przez "B" S.A. Okoliczność ta prowadzi więc do stwierdzenia, że złożone oświadczenie jest niewiarygodne. Niezależnie od powyższego z przedstawionych okoliczności nie wynika, że Spółka nie jest w stanie zdobyć środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, gdyż nie takiego wniosku nie można wysnuć jedynie na podstawie lakonicznego stwierdzenia, o niepowodzeniu podjętych w tym celu działań. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., w związku z w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło