I SA/Rz 882/09
PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-02-14
Skład orzekający: Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka kapitałowa, która złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), wykazując przejściowe problemy z płynnością finansową, ale nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy, może zostać zwolniona z kosztów sądowych?Ratio decidendi
Spółka kapitałowa ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie częściowym musi wykazać, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania. Samo wykazanie braku środków nie obliguje sądu do przyznania prawa pomocy, a jedynie stwarza taką możliwość, pozostawioną uznaniu sądu. Sąd powinien uwzględnić możliwość pozyskania środków i podjęte w tym celu starania. W przypadku nieprzedłożenia wszystkich wymaganych dokumentów potwierdzających stan majątkowy, wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać oddalony.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Spółka oświadczyła, że nie prowadzi działalności, nie posiada środków trwałych ani rachunków bankowych, mimo że kapitał zakładowy wynosi 700 000 zł. Sąd wezwał do przedłożenia dodatkowych dokumentów, w tym bilansu, deklaracji podatkowych i wyciągów z rachunków bankowych. Spółka przedłożyła zeznanie podatkowe za 2009 r. i deklaracje VAT za 2010 r., wskazując na przejściowe problemy z płynnością finansową, ale nie przedłożyła bilansu ani wyciągów z rachunków bankowych, twierdząc, że zostały zlikwidowane.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2011 r., w Wydziale I Finansowym na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w K. Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) sierpnia 2009 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2006 r. w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - postanawia - oddalić wniosek.
"A" Sp. z o.o. z siedzibą w K. wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w sprawie ze skargi na Decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) sierpnia 2009 r., poprzez zwolnienie ją od kosztów sądowych. Ze złożonego przez Spółkę oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że nie prowadzi ona działalności gospodarczej, nie posiada żadnych środków trwałych, rachunków bankowych, nie jest też znana wartość jej zysku lub straty za ostatni rok obrotowy. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wartość kapitału zakładowego Spółki wynosi 700 000 zł.
Skarżąca załączyła do wniosku o przyznanie prawa pomocy dokumenty w postaci: zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, tytułów wykonawczych oraz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, prowadzonego przez "B" S.A.
W związku z tym, że złożone oświadczenie na urzędowym formularzu okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.), wezwano Spółkę do przedłożenia: bilansu spółki, kserokopii deklaracji podatkowych, składanych na poczet podatku od towarów i usług, za ostanie 6 miesięcy, zeznania podatkowego za rok 2009, wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych Spółki, a także do udzielenia informacji odnośnie podjęcia uchwały o likwidacji spółki oraz wskazania działań podjętych w celu zgromadzenia środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego.
W wykonaniu przedmiotowego wezwania skarżąca przedłożyła zeznanie podatkowe za rok 2009, zgodnie z którym osiągnęła ona w tymże roku dochód w wysokości 55 979,77 zł, kserokopie deklaracji podatkowych VAT-7K: za II kwartał 2010 r., w którym to miesiącu podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu dostawy towarów i usług na terenie kraju wyniosła 140 000 zł, za III kwartał 2010 r. w którym to miesiącu Spółka dokonała nabycia towarów i usług o wartości netto 57 365 zł. Spółka oświadczyła także, że z uwagi na problemy z płynnością finansową przejściowo zaniechała prowadzenia działalności gospodarczej, natomiast działania podjęte w celu zgromadzenia środków na uiszczenie opłaty sądowej zakończyły się niepowodzeniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w zakresie częściowym, może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W odróżnieniu od osób fizycznych, w przypadku których wykazanie braku dostatecznych środków na pokrycie pełnych lub jakichkolwiek kosztów postępowania (w sytuacji złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) obliguje sąd do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, odnośnie wniosków pozostałych podmiotów ustawodawca wprowadza jedynie taką możliwość, posługując się stwierdzeniem: "prawo pomocy może być przyznane". Oznacza to, że wykazanie przez nie braku środków na pokrycie kosztów postępowania nie przesądza jeszcze o przyznaniu prawa pomocy, nie rodzi także po stronie wnioskodawcy swoistego rodzaju "roszczenia" w tym zakresie. Uwzględnienie takiego wniosku jest bowiem pozostawione uznaniu Sądu. Działając w ramach takiego uznania powinien on jednak mieć na uwadze możliwość ewentualnego pozyskania środków na pokrycie kosztów postępowania i podjęte w tym celu starania, niezależnie od ich wyników.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że rozpatrywanie wniosku podmiotu niebędącego osoba fizyczną odbywa się niejako dwuetapowo. W pierwszej kolejności Sąd bada bowiem czy spełnia on przesłanki o których mowa w art. 246 § 2 P.p.s.a., dotyczące stanu majątkowego, a następnie, w razie stwierdzenia ich spełnienia, tj. wykazania braku środków na pokrycie kosztów postępowania, podejmuje rozstrzygnięcie w granicach uznania, mając na uwadze wskazane wyżej motywy co do możliwości i starań podjętych w celu pozyskania potrzebnych środków.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie sposób jednoznacznie stwierdzić, że Spółka nie posiada wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, albowiem nie wykonała ona w pełni zarządzenia, w przedmiocie wezwania do złożenia dodatkowego oświadczenia o swoim stanie majątkowym oraz przedłożenia odpowiednich dokumentów, wyszczególnionych w tym zarządzeniu. Spółka nie przedłożyła ani bilansu za ostatni rok obrotowy, ani też wyciągów z rachunków bankowych stwierdzając, że zostały zlikwidowane, podczas gdy do wniosku o przyznanie prawa pomocy załączyła zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, prowadzonego przez "B" S.A W tej sytuacji jej oświadczenie nie jest pełne ani wiarygodne, trudno więc przyjąć, że sytuacja majątkowa skarżącej jest na tyle trudna, że uprawnia ją do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy.
Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że nie sposób jest również przyjąć, że Spółka, będąca spółką kapitałową, która, jak podkreślono, tylko przejściowo nie prowadzi działalności gospodarczej, nie zmierza także ku likwidacji, nie ma możliwości pozyskania środków, chociażby w drodze dokapitalizowania. Wydaje się to mało prawdopodobne, zwłaszcza wobec wyrażonego zamiaru reaktywowania działalności, przy braku jakiegokolwiek majątku. Ponowne podjęcie działalności wymagać będzie bowiem środków finansowych. Oprócz tego, wynikającej ze złożonych oświadczeń sytuacji majątkowej Spółki przeczy również to, że nieposiadając jakiegokolwiek majątku – zgodnie z jej oświadczeniem – cały czas korzysta ona z usług profesjonalnego pełnomocnika. Wszystko to wskazuje na to, że skarżąca posiada jednak możliwość pozyskania środków na pokrycie kosztów postępowania.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. orzekła jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło