I SA/Rz 882/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SO del. Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2010 r., w Wydziale I Finansowym na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. Oddział w S. w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr I[...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2006 r. - postanawia – oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Do skargi na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia "A" spółka z o.o. z siedzibą w K. (dalej: Spółka/Skarżąca) załączyła wniosek PPPr o zwolnienie od kosztów sądowych, nie podając rodzaju prowadzonej działalności, informując w zamian, że obecnie żadnej nie prowadzi, a zaprzestała jej w 2008r. /do tego czasu była producentem maszyn i urządzeń przemysłowych/. Wedle uzasadnienia wniosku dochody ze sprzedaży produkowanych urządzeń nie pokrywały kosztów działalności, dlatego następowała stopniowa konsumpcja kapitału zakładowego spółki /wynosił on 700.000 zł/. Przeciwko zarządowi, który doprowadził do niewypłacalności złożone zostało doniesienie do prokuratury o popełnieniu przestępstwa polegającego na niegospodarności oraz podejrzeniu wyprowadzenia ze spółki znacznych środków pieniężnych. Świadczyć o tym ma dokumentacja księgowa, weryfikowana przez organy skarbowe. Majątek spółki, jak podano w uzasadnieniu wniosku, został zabrany przez wierzycieli, był również przedmiotem sprzedaży przez właścicieli spółki. Obecny zarząd ma w zamiarze przeprowadzenie postępowania likwidacyjnego poprzez podjęcie stosownej uchwały i sporządzenie bilansu zamknięcia działalności spółki. We wniosku skierowanym do Sądu Spółka oświadczyła, że nie posiada żadnych środków trwałych, rachunków bankowych. Wartości zysku (lub straty) za ostatni rok obrotowy według bilansu również nie podano z uwagi na niesporządzenie tegoż bilansu. Na wezwanie o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym wystosowane w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej zwanej P.p.s.a., pełnomocnik Spółki radca prawny wyjaśnił, że nie podjęto uchwały o rozwiązaniu spółki i nie przeprowadzono jej likwidacji, nie zgłoszono także wniosku o upadłość. Pełnomocnik oświadczył, że zgodnie z jego wiedzą Spółka nie realizuje obowiązku składania deklaracji dla podatku od towarów i usług, nie rozliczyła podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. i faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej. Pozostałych informacji żądanych w wezwaniu nie udzielono pełnomocnikowi, jak podał - " z uwagi na faktyczną sytuację spółki". Według referendarza sądowego wniosek Spółki pozbawiony był podstawowych danych ekonomicznych umożliwiających ocenę sytuacji wnioskującego o pomoc podmiotu w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy i dlatego należało odmówić wnioskowi (postanowienie z dnia 23 marca 2010 r.) Pismem z dnia 1 kwietnia 2010 r. Skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia. Zgodnie z brzmieniem art. 260 P.p.s.a. postanowienie wydane przez referendarza sądowego traci moc wskutek wniesienia przez stronę sprzeciwu, który nie został przez sąd odrzucony. W takim przypadku sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu przechodzi w gestię sądu, który rozpoznaje ją na posiedzeniu niejawnym i obowiązany jest samodzielnie poczynić ustalenia, i ocenić je z punktu widzenia przesłanek wskazanych w art. 246 P.p.s.a. Badając na posiedzeniu niejawnym, czy wniosek o przyznanie prawa pomocy oparty jest na ustawowych przesłankach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W postępowaniu, którego dotyczy skarga wniosek o prawo pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że z mającego zastosowanie w sprawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. wynika obowiązek wykazania przez wnioskodawcę przesłanek w nim określonych. Oświadczenie o braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania wymaga skonkretyzowania w postaci wyczerpującej argumentacji, względnie w sytuacji gdy okaże się to niewystarczające - zobrazowania sytuacji materialnej za pomocą odpowiednich dokumentów. Sąd rozpoznający wniosek winien z kolei dokonać wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów pozwalających ocenić, czy wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie wskazanego powyżej przepisu. Dodać także należy, że przepis na podstawie którego zawarto przesłanki jakie musi spełnić osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), tj. art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oparty jest na konstrukcji ograniczonego uznania, co oznacza, że ostatecznie spełnienie tych przesłanek ekonomicznych uprawnia jedynie do udzielenia takiej pomocy; inaczej - sąd może przyznać takiemu podmiotowi prawo pomocy, jeżeli wedle jego uznania będzie to konieczne. Odnosząc się do oceny wniosku, należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że Skarżąca nawet w najmniejszym stopniu nie uprawdopodobniła swojego wniosku, eksponując w nim jedynie żądanie wsparcia jej w postaci przyznania instytucji prawa pomocy. Już tylko z powodu samego braku podstawowych danych ekonomicznych z działalności spółki (poza informacją o wysokości kapitału zakładowego, który według informacji został pochłonięty w związku z trudnościami) wniosek nie poddaje się weryfikacji pod katem ustawowych przesłanek zawartych w przepisach dotyczących prawa pomocy dla podmiotów będących osobami prawnymi. Skoro Spółka zaniedbuje swoje obowiązki i nie sporządza deklaracji dla podatków: dochodowego i od towarów i usług, do czego nawet w przypadku braku faktycznej aktywności gospodarczej zobowiązują ją przepisy podatkowe, skutki takich działań /zaniechań/ obciążają Spółkę i w żadnym wypadku nie mogą stanowić argumentu za przyznaniem wnioskowanego prawa. Jest ono wyjątkiem od zasady odpłatności postępowania sądowego wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. i jako forma dofinansowania z budżetu Państwa powinno się sprowadzać do przypadków szczególnych, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest faktycznie i obiektywnie niemożliwe /pogląd taki był wielokrotnie wyrażany w orzecznictwie sądowym, np. postanowienie NSA z 6 października 2004 r. , sygn. GZ 71/04, publ. ONSA 2005, Nr 1, poz. 8 oraz literaturze przedmiotu/. Dokumentacja księgowa i owe deklaracje podatkowe, mogłyby zobrazować sytuacją majątkową i wyniki /lub ich brak/ gospodarcze Skarżącej, a tym samym wziąć udział w decyzji o przyznaniu lub odmowie przyznaniu prawa pomocy w postaci zwolnienia Skarżącej od kosztów sądowych. Profil bowiem prowadzonej działalności wskazywał na jej duży rozmiar i konieczność wręcz posiadania środków produkcji zapewniających działalność. Liczne zobowiązania natury cywilnej i publicznoprawnej, na które skarżąca Spółka wskazała w uzasadnieniu wniosku również nie zostały w żaden sposób wykazane, jak też działania organów Spółki, o których sygnalizowano w przedmiotowym uzasadnieniu wniosku /rozwiązanie i likwidacja spółki/. Według informacji pełnomocnika nie zgłoszono także wniosku o upadłość. Tym samym sytuacja faktyczna, trudna jak twierdzi wnioskująca Spółka, w żaden sposób nie została nawet uprawdopodobniona. Ponadto brak pełnej współpracy w trakcie dodatkowego postępowania wyjaśniającego (patrz: pismo pełnomocnika 17 lutego 2010 r., k. 34) czyni wniosek niewiarygodnym. Ważnym jest, co należy zauważyć, iż Skarżąca jako spółka prawa handlowego ma różne możliwości pozyskania środków finansowych, w tym np. poprzez nałożenie obowiązku dopłat w celu pokrycia kosztów postępowania sądowego, który najczęściej jest podejmowany właśnie w sytuacji trudności finansowych podmiotu. Bezsprzecznie Spółka nie wykazała, że podjęła jakiekolwiek starania w celu zdobycia brakujących, jak twierdzi, środków finansowych. W konkluzji, mając na uwadze treść powołanego art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oraz okoliczności przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że Skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji.