I SA/Rz 882/09

PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-03-23

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która zaprzestała działalności gospodarczej i nie posiada majątku, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli nie przedstawi dokumentacji potwierdzającej jej obecną sytuację finansową?
Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych, musi wykazać swoją obecną trudną sytuację finansową poprzez przedstawienie stosownej dokumentacji. Samo oświadczenie o zaprzestaniu działalności, braku majątku i rachunków bankowych, a także wskazanie na problemy spowodowane przez poprzedni zarząd, nie jest wystarczające do przyznania prawa pomocy, jeśli wnioskodawca nie przedstawi dowodów potwierdzających niemożność pokrycia kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Spółka "A" w S. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. Spółka oświadczyła, że zaprzestała działalności gospodarczej w 2008 r., nie posiada majątku ani rachunków bankowych, a jej trudna sytuacja finansowa jest wynikiem działań poprzedniego zarządu. Na wezwanie sądu do przedstawienia dodatkowych informacji, pełnomocnik spółki wyjaśnił, że nie podjęto uchwały o likwidacji ani nie zgłoszono wniosku o upadłość, a spółka nie prowadzi działalności gospodarczej. Sąd uznał, że spółka nie wykazała swojej obecnej sytuacji finansowej w sposób umożliwiający przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" w S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2006 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia "A" w S. spółka z o.o. z siedzibą w K. (dalej: spółka) wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku podała, że obecnie nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, zaprzestała jej w 2008r., a do tego czasu była producentem maszyn i urządzeń. Dochód ze sprzedaży tych produktów nie pokrywał kosztów działalności, dlatego następowała stopniowa konsumpcja kapitału zakładowego spółki, który wynosił 700.000 zł. Przeciwko zarządowi, który doprowadził do niewypłacalności spółki złożone zostało doniesienie do prokuratury o popełnieniu przestępstwa polegającego na niegospodarności oraz podejrzeniu wyprowadzenia ze spółki znacznych środków pieniężnych. Świadczyć o tym ma dokumentacja księgowa, weryfikowana przez organy skarbowe. Majątek spółki został zabrany przez wierzycieli, był również przedmiotem sprzedaży przez właścicieli spółki. Obecny zarząd ma w zamiarze przeprowadzenie postępowania likwidacyjnego poprzez podjęcie stosownej uchwały i sporządzenie bilansu zamknięcia działalności spółki. Spółka oświadczyła, że nie posiada żadnych środków trwałych, nie posiada rachunków bankowych, wartości zysku (lub straty) za ostatni rok obrotowy według bilansu również nie podano z uwagi na niesporządzenie tegoż bilansu. Na wezwanie o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym spółki, jej pełnomocnik wyjaśnił, że nie podjęto uchwały o rozwiązaniu spółki i nie przeprowadzono jej likwidacji, nie zgłoszono także wniosku o upadłość. Wedle wiedzy pełnomocnika spółka nie realizuje obowiązku składania deklaracji dla podatku od towarów i usług, nie rozliczyła podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. i faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej. Pozostałych informacji żądanych w wezwaniu nie udzielono pełnomocnikowi " z uwagi na faktyczną sytuację spółki". Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Skarżąca spółka ubiega się o zastosowanie w jej sprawie instytucji prawa pomocy, uregulowanej w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., której celem jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom fizycznym i osobom prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, gdy ich sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Przepis na podstawie którego zawarto przesłanki jakie musi spełnić osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), tj. art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oparty jest na konstrukcji ograniczonego uznania, co oznacza, że ostatecznie spełnienie tych przesłanek ekonomicznych uprawnia jedynie do udzielenia takiej pomocy. Warunek wykazania przez osobę prawną podstaw na których opiera swój wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, nakłada na nią obowiązek przedstawienia odpowiednich dowodów potwierdzających niemożność pokrycia tych kosztów postępowania. Rodzaj dowodów zależy od rodzaju i charakteru osoby prawnej i powinien wskazywać na zasadność żądania. W oparciu o treść wniosku o prawo pomocy oraz treść pisma pochodzącego od pełnomocnika spółki, brak jest jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia wniosku. Zdaniem rozpoznającego ten wniosek, w żaden sposób nie wykazano, że poniesienie kosztów sądowych wykracza poza możliwości finansowe Spółki. Poprzez podanie wysokości kapitału zakładowego w kwocie 700.000 zł, stwierdzenie, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada środków trwałych, rachunku bankowego, a także tego, że aktualna trudna sytuacja finansowa spółki jest wynikiem działalności poprzedniego zarządu, w żaden sposób nie można uznać, że wykazano wystąpienie przesłanek umożliwiających przyznanie prawa pomocy. Bez wiedzy o stanie majątku i finansach wnioskodawcy, nie można dokonać oceny jego możliwości płatniczych. Wniosek pozbawiony podstawowych danych ekonomicznych, a takim w istocie pozostaje przedmiotowy wniosek, nie poddaje się weryfikacji w kontekście przesłanek ustawowych stosowania prawa pomocy. Należy dodać, że wobec istniejących wątpliwości spółka została wezwana do nadesłania dokumentów, które w ocenie rozpoznającego wniosek, mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Z informacji pełnomocnika wynika jednak, że skarżąca spółka dokumentacji takiej nie prowadzi, w związku z czym należy uznać, że obciążają ją skutki takiego zaniechania. Odmawiając informacji, żądanych w związku z dodatkowym postępowaniem wyjaśniającym, prowadzonym na podstawie art. 255 P.p.s.a., Spółka nie może się zasłaniać "sytuacją faktyczną", nie wyjaśniając na czym ona polega. Reasumując, bieżąca sytuacja finansowa osoby prawnej, którą należy wykazać stosowną dokumentacją, a nie rozważania o przyczynach zaistniałych trudności ekonomicznych, może stanowić o przyznaniu bądź odmowie przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2, art. 245 § 3 oraz 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło