I SA/Rz 888/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.P. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III, IV kwartał 2009 roku - postanawia - odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi J.P. reprezentowany przez pełnomocnika - doradcę podatkowego S.C., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III, IV kwartał 2012 roku . Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] września 2012 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 5.677 zł, zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.). Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, w terminie 7 dni od daty jego otrzymania, pod rygorem odrzucenia skargi został doręczony do rąk pełnomocnika w dniu 14 września 2012 r. Następnie zarządzeniem z dnia 6 listopada 2012 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie lub przed sądami administracyjnymi, aktualnego na dzień złożenia skargi, w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem skutków prawnych. Pełnomocnik skarżącego złożył pełnomocnictwo procesowe do akt sprawy, lecz wpis sądowy od skargi nie został uiszczony. W dniu 29 listopada 2012 r. do tutejszego Sądu wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. We wniosku wskazano, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu nastąpiło na skutek okoliczności niezależnych od skarżącego, który w tym okresie, jak i w okresie wcześniejszym był w złym stanie psychicznym i nie miał możliwości prowadzenia własnych spraw. Jak wskazano dalej z powodu dolegliwości zdrowotnych skarżący nie miał możliwości zachowania należytej dbałości o prowadzenie swoich spraw. Również podjęte działania pełnomocnika "nie wpływały i nie działały na osobę podatnika". Do wniosku dołączono wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz zaświadczenia lekarskie, z których wynika, że J.P. pozostawał niezdolny do pracy w okresie od 10 września 2012 r. do 6 grudnia 2012 r. Zaświadczenia zostały wydane przez specjalistę psychiatrii lekarza B.B. Na poparcie wniosku przytoczono także orzeczenia Sądów m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1542/09 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 509/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wniosek nie znajduje uzasadnionych podstaw. Przepisy art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej: p.p.s.a.), przewidują możliwość przywrócenia terminu w sytuacji, gdy strona uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak jego winy, a wniosek o przywrócenie terminu zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i gdy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony. Łączne spełnienie wymienionych przesłanek gwarantuje zatem merytoryczną ocenę złożonego wniosku. Podstawowym kryterium przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu są okoliczności uprawdopodabniające brak winy w uchybieniu terminu. Zarówno w nauce prawa, jak i w orzecznictwie sądowym przyjęte jest, iż wskazane kryterium jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej oraz, że uchybiony termin nie może zostać przywrócony, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04, niepubl.). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (por. postanowienie NSA z dnia 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1716/99, LEX nr 45409). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (...) (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", Wydawn. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333). Ponadto, przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu przez stronę, należy wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Wskazując we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu na to, że uchybienie tego terminu spowodowane było depresją skarżącego pełnomocnik w żaden sposób nie wykazał, iż była to przeszkoda tego rodzaju, że wykluczała możliwość wpłaty przez skarżącego wpisu od skargi, ewentualnie nadania na poczcie wniosku o zwolnienie od jego uiszczania, tym bardziej, że czynności tych można było dokonać przez osobę trzecią. Stan chorobowy, czy ogólnie mówiąc przebywanie na zwolnieniu lekarskim, stanowiące bezpośrednią przyczynę utraty terminu, mogą w określonych okolicznościach faktycznych stanowić przesłankę uzasadniającą przywrócenie terminu procesowego. Należy jednak podkreślić, że przesłanki przywrócenia uchybionego terminu oceniane są zawsze indywidualnie, tj. z uwzględnieniem całokształtu okoliczności sprawy. Ich ocena w stanie faktycznym sprawy nie dawała natomiast podstaw do stwierdzenia, że uchybienie terminowi do opłacenia skargi było niezawinione przez skarżącego. Z załączonych do wniosku zaświadczeń lekarskich wynika jedynie, iż w okresie w nich wskazanym skarżący był niezdolny do pracy. Niekwestionowana przez Sąd, niezdolność do pracy nie jest przeszkodą, która uniemożliwiałaby terminowe uiszczenie wpisu od skargi. Uwagi Sądu nie może umknąć fakt, że skarżący korzystał z pomocy fachowego pełnomocnika, który został ustanowiony właśnie do reprezentowania jego interesów w postępowaniu. W związku z czym nawet w przypadku zaniechania ze strony skarżącego obowiązku uiszczenia wpisu od skargi mógł tego dokonać w jego imieniu pełnomocnik, czyniąc zadość kierowanemu wezwaniu. Podkreślenia tutaj wymaga, iż wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało wystosowane do pełnomocnika skarżącego i potwierdził od odbiór przesyłki zawierającej to wezwanie. W otwartym terminie do uiszczenia wpisu nie sygnalizował on żadnych trudności leżących po stronie skarżącego, które uniemożliwiłaby mu uiszczenie wpisu. Zatem podnoszenie tej okoliczności na obecnym etapie postępowania należy uznać za próbę odwrócenia negatywnych skutków wynikających z niepodjęcia w stosownym czasie, zgodnie z wezwaniem sądu, odpowiednich czynności. Niewątpliwie, dołożenie należytej staranności w tym względzie przez pełnomocnika uchroniłoby stronę od negatywnych konsekwencji braku uiszczenia wpisu. Odwołując się zaś do powołanych we wniosku orzeczeń, które nie wiążą Sądu w niniejszej sprawie a mogą mieć jedynie charakter wyrażonego w niej poglądu, Sąd zauważa, że w powołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/ 1542/09 Sąd nie przesądził o zasadności wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności, a jedynie wytknął organowi nie wzięcie pod uwagę powoływanej w tym wniosku depresji. Z uzasadnienia wyroku wynika jednak, że z przedłożonego zaświadczenia wynikał dokładnie okres w którym depresja występowała oraz to, że miała ona charakter ciężkiego epizodu depresyjnego z objawami urojenia, w którym to okresie skarżący nie był zdolny do samodzielnej egzystencji. Również w kolejnym powoływanym wyroku, tym razem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 509/11, zaświadczenie nie tylko potwierdzało istnienie depresji, okres jej trwania, który pokrywał się z okresem, w którym należało dopełnić czynności, ale również stwierdzono w nim, że skarżący miał zaburzenia koncentracji i wymagał leczenia farmakologicznego. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.