I SA/Rz 888/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2013 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku J.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2009 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. I SA/Rz 888/12 U Z A S A D N I E N I E J.P. (dalej skarżący) w sprawie opisanej w sentencji niniejszego postanowienia wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w związku – jak podał – z trudną sytuacją finansową. Oświadczył, że prowadzona działalność gospodarcza przynosi stratę, z rachunku bankowego prowadzona jest egzekucja, źródło utrzymania trzyosobowej rodziny skarżącego stanowi wynagrodzenie żony w kwocie 750 zł miesięcznie brutto. Skarżący oświadczył, że przebywa na zwolnieniu lekarskim, ale nie pobiera zasiłku chorobowego. W trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwana dalej P.p.s.a., skarżący został wezwany do złożenia wyjaśnień dotyczących sytuacji materialnej, w tym m.in. do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych, rachunków kart kredytowych i rachunków papierów wartościowych wszystkich domowników pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, o wyszczególnienie rodzaju wydatków i kwot pieniężnych związanych z kosztami utrzymania, przedłożenie kserokopii faktur ponoszonych wydatków za dostarczane usługi (gaz, energię elektryczną itp.), podania informacji o posiadanych środkach transportu (marka, model, rok produkcji), udzielenia informacji o ewentualnym uzyskiwaniu pomocy materialnej od instytucji, tj. zasiłków, dodatków, zapomóg, a także pomocy w utrzymaniu od osób trzecich, dokumenty związane z finansami prowadzonej działalności gospodarczej. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych to instytucja postępowania sądowoadministrayjnego uregulowana w ustawie P.p.s.a. zwana prawem pomocy, powołana w celu zapewnienia obywatelom realizacji prawa do sądu określonego w art. 45 Konstytucji RP. Udzielenie jednak prawa pomocy, jako że obciąża ogół obywateli, winno być przyznawane tylko w uzasadnionych wypadkach, po wypełnieniu przez wnioskodawcę przesłanek ustawowych z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., tj. wówczas, gdy majątek i rzeczywiste możliwości zarobkowe nie pozwalają na pokrycie tych kosztów w całości, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W niniejszej sprawie, rozpoznający wniosek referendarz sądowy, zmierzając do wyjaśnienia możliwości płatniczych skarżącego, wezwał go do uzupełnienia informacji o sytuacji finansowej. Czynności takie należy potraktować jako umożliwienie stronie należytego uzasadnienia i udokumentowania wniosku o prawo pomocy po to, by mogła ona pomoc taką uzyskać. Z kolei strona wzywana do wypełnienia takiego wezwania powinna z należytą starannością wypełnić treść wezwania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wezwanie wykonał wybiórczo. Nie podał wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, nie przedłożył rachunków obrazujących konieczne wydatki prowadzonego gospodarstwa domowego. Z przedłożonych dokumentów dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej (księga przychodów i rozchodów za 2012 r.) wynika, że skarżący uzyskuje stosunkowo wysokie przychody. Za okres od stycznia do końca października 2012 r. przychód ze sprzedaży towarów wyniósł łącznie 682.610,80 zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły 784.988,65 zł, co ostatecznie oznacza wynik księgowy w postaci straty – w przypadku skarżącego w kwocie 102.366,85 zł. Należy jednak mieć na uwadze, że nie zawsze oznacza to realny brak dochodów; strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, skutkując brakiem dochodu do opodatkowania, tj. brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego i nie stanowi automatycznie o braku środków. Podobnie o ich braku w przypadku skarżącego nie świadczy dokonane zajęcie egzekucyjne rachunku bankowego (czego skarżący nie udokumentował). Analiza wpływów na ten rachunek nie odzwierciedla w żaden sposób uzyskiwanych przychodów, nawet gdyby przyjąć terminy odroczonej płatności stosowane w operacjach gospodarczych. Przychody za okres lipiec-październik 2012 r. wyniosły 78.772,00 zł, natomiast na podstawie wyciągów za ten sam okres stwierdzić można wpływy w wysokości 15.426,66 zł i 10.236,06 zł, które zostały zadysponowane na rachunek urzędu skarbowego. Dodać w tym miejscu należy, że skarżący został wezwany do przedłożenia dokumentów obrazujących przepływ środków pieniężnych całego jego gospodarstwa domowego; w postępowaniu o prawo pomocy istotny jest stan majątkowy skarżącego jako osoby fizycznej i osób prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe, a nie tylko stan prowadzonego przedsiębiorstwa. Z przedłożonej dokumentacji nie wynika pochodzenie środków na wynagrodzenia w kwocie 22.900,00 zł comiesięcznie. Podsumowując, nie jest wiarygodnym dla rozpoznającego wniosek oświadczenie skarżącego o jego sytuacji finansowej. Dochody żony w aktualnych realiach ekonomicznych w wysokości 750 zł brutto miesięcznie (według PIT-37 za 2011 r. dochód ten wyniósł 5.742,34 zł) nie są wystarczające do utrzymania trzyosobowej rodziny. Racjonalna ocena wniosku, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, nie pozwala dać wiary oświadczeniu. Także niedostarczenie żądanych danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji uprawniona jest ocena, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony (por. postanowienie NSA z dnia 19.10.2006, sygn. I OZ 1424/06, niepublikowane). Na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.